training program: Promoting resilience through evidence-based prevention groups. Group Dynamics:
Theory, Research, and Practice, 3, 230-241. doi:10.1037/a0020322
The Incredible Years Parent Training Program: Promoting Resilience Through Evidence-
Based Prevention Groups
Oorspronkelijk is de Incredible Years Parent Program (IY) ontwikkeld voor kinderen met
gedragsproblemen, maar het programma dient ook goed als een resilience preventiebenadering. IY
gebruikt namelijk een groepsprocesmodel om betrokkenheid, versterking en support voor ouders te
bevorderen (ouders komen samen in groepsbijeenkomsten en werken dan samen). Het doel van IY is
dan ook om parenting competenties te versterken om gedragsproblemen, agressie e.d. bij kinderen
te voorkomen.
Dit artikel heeft als doel om IY in een resilience kader te plaatsen en om te onderzoeken of het
programma een model is voor de ontwikkeling van preventieve groepsinterventies.
Resilience framework
Steeds meer worden families betrokken in onderzoek om adaptieve uitkomsten te bevorderen bij het
kind. Om familie resilience beter te begrijpen, onderzoeken wetenschappers hoe families
ontwikkelen en hoe ze assets gebruiken om het adaptieve functioneren als systeem te handhaven als
ze uitdagingen tegenkomen.
Er zijn een aantal promotive familiefactoren die de kans op adaptieve uitkomsten bij tegenslag
vergroten: overeenstemming in de familie (de familie functioneert als eenheid, naar elkaar toegaan
als je stress hebt), communicatie (open, direct en duidelijk), familietijd (samen eten, uitjes), routines
en rituelen (voorspelbaarheid) en ondersteunende netwerken (delen en problem-solving).
Wanneer deze promotive factors aanwezig zijn, kunnen er adaptive/resilient uitkomsten zijn op
zowel het individuele als familieniveau.
- Individueel niveau: het kind bereikt ontwikkelingsmijlpalen, academische en sociale
competentie, geen externaliserende/internaliserende problemen etc.
- Familieniveau: flexibiliteit, balans, open emotionele uitdrukking, samenwerking etc.
Vroege interventies op het familieniveau is een belangrijke mogelijkheid om goede ontwikkeling te
bevorderen en vroege problemen te voorkomen. Een voorbeeld van zo’n programma is het IY parent
program.
IY Parent program
Het programma is ontworpen voor ouders met kinderen in een van de vier leeftijdscategorieën: 0-1,
1-3, 3-6, 6-12. Per leeftijdscategorie neemt het aantal sessies toe.
Het primaire doel van het programma is om parenting competenties te versterken als mechanisme
om sociale competentie, emotieregulatie, academisch succes en positieve attributies bij het kind te
bevorderen om zo toekomstig risico op gedragsproblemen, geweld en middelengebruik (drugs,
alcohol) te voorkomen.
Patterson et al. (1993) hebben de progressie van gedragsproblemen in een kind beschreven als
cascade model. Het begint met een cyclus (coercive cycle) van herhaalde harde interacties tussen
ouder en kind. Deze interacties escaleren zowel gedragsproblemen van het kind als ouder-kind ruzie
en ze zetten een ontwikkelingsreeks in beweging van gebeurtenissen buiten de familie. Op school
worden agressieve kinderen bv. afgewezen door peers en leerkrachten en ze falen sneller op school.
In de vroege adolescentie zullen ze sneller vrienden worden met opstandige peers en uiteindelijk
raken ze betrokken bij steeds meer geweld en delinquentie.
IY is ontworpen om deze reeks te onderbreken door vroeg een patroon in te brengen in de familie
van het kind. De interventie gebruikt de social learning theory om ouders te helpen met het