Sociale netwerken in de sociaal-agogische vakkennis
Meer dan individuele hulpverlening
In sociaalwerk is meervoudigheid van benaderingswijzen terug te vinden. De meest gebruikte termen
zijn micro-, meso- en macroniveau. Die verwijzen naar de individuele cliënt, het gezin of de groep
waarin hij deel uitmaakt.
Op mesoniveau is een de eerste benadering de systeemtheorie. Systemen bestaan altjd uit
subsystemen maar ook uit supersystemen. Een gezin (systeem), bestaat ui individuele personen
(subsystemen) en een ruimere familie en sociale netwerken (supersystemen). De algemene
systeemtheorie gaat ervan uit dat systemen altjd complexe verzameling subsystemen zijn die nauw
samenwerken waar het geheel meer is dan alleen afzonderlijke delen. De belangrijkste invloed van
de systeemtheorie was het verleggen van de focus op het individu naar de sociale interactes.
Ook gezinstherapie werd naar sociaal werk gebracht. Het werd van belang dat niet alleen gekeken
werd naar de burger maar ook naar de context waarin hij zich bevindt en hoe die context het
probleem in stand houdt, of juist kan helpen het probleem op te lossen. Niet alleen de hulpverlener,
maar ook de cliënt moet zijn sociale netwerken leren kennen.
De laatste benadering is de person in enviroment (PIE). Dit houdt aan dat er naar de context wordt
gekeken. PIE werkt met vier assen. Op de eerste as staat de cliënt met sociale rollen, die
onderverdeeld wordt in vier hoofdgroepen; familie, niet familie, beroeps en speciale levensituate
rollen).
Naast deze drie benadeing is er ook een ecologische of milieugerichte benadering van hulverlening.
En houdt in zorg voor de cliënt in relate tot zijn de omringende sociale buiten wereld.
Genogram, ecomap en ecogram
Naast de benaderingen zijn er een aantal instrumenten ontwikkeld die als onderdeel van de
intervente in kunnen gezet worden.
Een daarvan is genogram, de basis hiervan is een stamboom om gezin en familierelates inzichtelijk
te maken. Vierkantjes staan voor mannen en rondjes voor vrouwen. Horizontalen lijnen staan voor
relates zoals huwelijk, afaire of zus. Vertcale lijnen staan voor afstamming (zoon, dochter, adopte,
pleeg). Een dubbele cirkel geef een index persoon aan, dit is de belangrijkste focus van de
hulpverlening. Naast de relates orden ook emotonele lading van hun onderlinge relates in beeld
gebracht. Een volle lijn beteken een goede relate, een dubbele volle lijn houdt is een hechte relate.
Een stppellijn is een afstandelijke relate en een gekartelde lijn is een vijandige relate. Een gebroken
lijn is afgebroken contact.
Via een ecomap en een ecogram kan een breder sociaal weefsel in beeld gebracht worden. De index
persoon wordt nu een cluster personen, dit wordt aangeduid als het ecomapsysteem. Hierom heen
worden cirkels gemaakt zoals werk, onderwijs, kerk etc. In dit geval is een dikkere lijn belangrijk. De
pijltjes geven de richtng van de relate aan. Een doorlopende lijn betekend een normale relate,
stppellijn is spanning en gekartelde lijn is conlictueuze relate.
Meer dan individuele hulpverlening
In sociaalwerk is meervoudigheid van benaderingswijzen terug te vinden. De meest gebruikte termen
zijn micro-, meso- en macroniveau. Die verwijzen naar de individuele cliënt, het gezin of de groep
waarin hij deel uitmaakt.
Op mesoniveau is een de eerste benadering de systeemtheorie. Systemen bestaan altjd uit
subsystemen maar ook uit supersystemen. Een gezin (systeem), bestaat ui individuele personen
(subsystemen) en een ruimere familie en sociale netwerken (supersystemen). De algemene
systeemtheorie gaat ervan uit dat systemen altjd complexe verzameling subsystemen zijn die nauw
samenwerken waar het geheel meer is dan alleen afzonderlijke delen. De belangrijkste invloed van
de systeemtheorie was het verleggen van de focus op het individu naar de sociale interactes.
Ook gezinstherapie werd naar sociaal werk gebracht. Het werd van belang dat niet alleen gekeken
werd naar de burger maar ook naar de context waarin hij zich bevindt en hoe die context het
probleem in stand houdt, of juist kan helpen het probleem op te lossen. Niet alleen de hulpverlener,
maar ook de cliënt moet zijn sociale netwerken leren kennen.
De laatste benadering is de person in enviroment (PIE). Dit houdt aan dat er naar de context wordt
gekeken. PIE werkt met vier assen. Op de eerste as staat de cliënt met sociale rollen, die
onderverdeeld wordt in vier hoofdgroepen; familie, niet familie, beroeps en speciale levensituate
rollen).
Naast deze drie benadeing is er ook een ecologische of milieugerichte benadering van hulverlening.
En houdt in zorg voor de cliënt in relate tot zijn de omringende sociale buiten wereld.
Genogram, ecomap en ecogram
Naast de benaderingen zijn er een aantal instrumenten ontwikkeld die als onderdeel van de
intervente in kunnen gezet worden.
Een daarvan is genogram, de basis hiervan is een stamboom om gezin en familierelates inzichtelijk
te maken. Vierkantjes staan voor mannen en rondjes voor vrouwen. Horizontalen lijnen staan voor
relates zoals huwelijk, afaire of zus. Vertcale lijnen staan voor afstamming (zoon, dochter, adopte,
pleeg). Een dubbele cirkel geef een index persoon aan, dit is de belangrijkste focus van de
hulpverlening. Naast de relates orden ook emotonele lading van hun onderlinge relates in beeld
gebracht. Een volle lijn beteken een goede relate, een dubbele volle lijn houdt is een hechte relate.
Een stppellijn is een afstandelijke relate en een gekartelde lijn is een vijandige relate. Een gebroken
lijn is afgebroken contact.
Via een ecomap en een ecogram kan een breder sociaal weefsel in beeld gebracht worden. De index
persoon wordt nu een cluster personen, dit wordt aangeduid als het ecomapsysteem. Hierom heen
worden cirkels gemaakt zoals werk, onderwijs, kerk etc. In dit geval is een dikkere lijn belangrijk. De
pijltjes geven de richtng van de relate aan. Een doorlopende lijn betekend een normale relate,
stppellijn is spanning en gekartelde lijn is conlictueuze relate.
