Samenvatting Sociale Zekerheid
Hoofdstuk 1
Algemeen bestuursrecht
Algemene regels van bestuursrecht die in principe voor ieder onderdeel van de bestuurstaak gelden.
Belanghebbende
De persoon die rechtstreeks door een besluit van een bestuursorgaan in zijn belangen wordt geraakt.
Beschikking
Besluit gericht op een individuele persoon of op een concrete zaak.
Besluit
Schriftelijke beslissing, afkomstig van een bestuursorgaan, die rechten en plichten schept in het
bestuursrecht.
Bestuursorgaan
Orgaan dat de wettelijke taak heeft om een bepaalde bestuurswet uit te voeren.
Bestuursrecht
Het rechtsgebied dat regels geeft voor de uitoefening van de bestuurstaak.
Bestuurstaak
De taak van de overheid om te zorgen voor een goede gang van zaken in ons land.
Bijzondere bestuurswetten
Wetten die een specifieke bestuurstaak nader regelen.
Mandaat
De bevoegdheid van een functionaris om in naam en onder verantwoordelijkheid van een
bestuursorgaan besluiten te nemen.
Uitvoeringsorgaan
Bestuursorgaan dat één of meer wetten in de sociale zekerheid uitvoert.
Kerntaken van de overheid:
- Wetgeving
- Rechtspraak
- Bestuur
Besturen: zorgen voor een goede gang van zaken in een land
- Bvb: aanleggen van wegen, zorgen voor goed onderwijs, beslissen over uitkeringen
Het bestuursrecht:
Geeft regels voor de manier waarop de overheid haar bestuurstaak moet uitvoeren
Vreemdelingenwet
Geeft regels voor de toelating en de uitzetting van vreemdelingen
1
,Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo):
Regelt omgevingsvergunning
- Bvb voor het uitbreiden van een woning, slopen v panden, bouwen/uitbreiden fabriek
Wetten die de rechten en plichten van de burgers regelen (uitkeringen en voorzieningen)
- De Algemene Ouderdomswet (AOW)
- De Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
- De Zorgverzekeringswet (Zvw)
- De Werkeloosheidswet (WW)
Deze wetten geven regels voor rechten en plichten van burgers en overheid. De inhoud van de
bestuurstaak is geregeld in de verschillende bestuurswetten.
De Algemene wet bestuursrecht (Awb)
Deze wet geeft definities, begrippen, zorgvuldigheidsregels en procedures die in principe voor alle
verschillende onderdelen van het bestuursrecht gelden.
Het algemeen bestuursrecht.
De regels van de Awb. Vanwege de algemene werking van de Awb.
Bijzondere bestuurswetten
Wetten die regels geven voor een specifiek onderdeel van de bestuurstaak van de overheid
Algemene regels van bestuursrecht gelden ook voor sociale zekerheid.
Nachtwakersstaat:
De overheid moest als een nachtwaker over de veiligheid van de burger waken en had vooral taken
op het terrein van de openbare orde. Dit was Nederland voordat het een verzorgingsstaat werd.
Verzorgingsstaat:
De overheid heeft de taak om de burger op verschillende terreinen een bestaansminimum te bieden
als hij daar zelf niet voor kan
Participatiesamenleving:
Binnen de verzorgingsstaat wordt een actieve opstelling van de burgers verwacht ( de burger moet al
het mogelijke doen om zichzelf te redden en pas beroep doet op de overheid als het echt niet lukt)
De overheid treedt terug en legt de nadruk op participatie en eigen verantwoordelijkheid.
Bestuursorgaan:
Kenmerkend voor een bestuursorgaan is dat zij een deel van de bestuurstaak uitvoeren. Een
bestuursorgaan in de sociale zekerheid wordt een uitvoeringsorgaan genoemd.
2
, Voorbeelden bestuursorganen:
1. Wat voert de SVB (Sociale Verzekeringsbank) uit?
- AOW
- AKW
- Algemene nabestaandenwet (Anw)
2. Wat voert het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) uit?
- WW
- De Ziektewet (ZW)
- De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
3. Wat voert het college van burgemeester en wethouders (B&W) uit?
- Participatiewet
4. Wat voert de belastingdienst uit?
- Premies voor sociale zekerheid
- Wetgeving over huurtoeslag
- Wetgeving over kinderopvangtoeslag
- Wetgeving over zorgtoeslag
Een bestuursorgaan maakt vaak deel uit van een gemeente, provincie of van de landelijke overheid.
- College van B&W gemeente
- College gedeputeerde staten provincie
- Minister landelijke overheid
Zelfstandige bestuursorganen:
Bestuursorganen die geen deel uitmaken van de gemeentelijke, provinciale of landelijke overheid.
Deze bestuursorganen zijn door een wet in het leven geroepen voor de uitvoering van een
bestuurstaak.
- Bvb: Dienst Uivoering Onderwijs (DUO), de SVB en het UWV.
Belanghebbende
Wie zijn belang rechtstreeks is betrokken bij een besluit van een bestuursorgaan
Bestuursorganen kun je zien als bedrijven waar vooral besluiten
Besluit
Schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan die rechten en plichten schept tussen bestuursorgaan
en de belanghebbende
- Kenmerkend: afkomstig van een bestuursorgaan, want alleen bestuursorganen hebben de
bevoegdheid om besluiten te nemen
Schriftelijke beslissing
Een besluit schept rechten en plichten. Daarom moet de inhoud ervan op papier staan, zodat de
burger weet waar hij aan toe is en welke rechten en plichten hij heeft.
3
Hoofdstuk 1
Algemeen bestuursrecht
Algemene regels van bestuursrecht die in principe voor ieder onderdeel van de bestuurstaak gelden.
Belanghebbende
De persoon die rechtstreeks door een besluit van een bestuursorgaan in zijn belangen wordt geraakt.
Beschikking
Besluit gericht op een individuele persoon of op een concrete zaak.
Besluit
Schriftelijke beslissing, afkomstig van een bestuursorgaan, die rechten en plichten schept in het
bestuursrecht.
Bestuursorgaan
Orgaan dat de wettelijke taak heeft om een bepaalde bestuurswet uit te voeren.
Bestuursrecht
Het rechtsgebied dat regels geeft voor de uitoefening van de bestuurstaak.
Bestuurstaak
De taak van de overheid om te zorgen voor een goede gang van zaken in ons land.
Bijzondere bestuurswetten
Wetten die een specifieke bestuurstaak nader regelen.
Mandaat
De bevoegdheid van een functionaris om in naam en onder verantwoordelijkheid van een
bestuursorgaan besluiten te nemen.
Uitvoeringsorgaan
Bestuursorgaan dat één of meer wetten in de sociale zekerheid uitvoert.
Kerntaken van de overheid:
- Wetgeving
- Rechtspraak
- Bestuur
Besturen: zorgen voor een goede gang van zaken in een land
- Bvb: aanleggen van wegen, zorgen voor goed onderwijs, beslissen over uitkeringen
Het bestuursrecht:
Geeft regels voor de manier waarop de overheid haar bestuurstaak moet uitvoeren
Vreemdelingenwet
Geeft regels voor de toelating en de uitzetting van vreemdelingen
1
,Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo):
Regelt omgevingsvergunning
- Bvb voor het uitbreiden van een woning, slopen v panden, bouwen/uitbreiden fabriek
Wetten die de rechten en plichten van de burgers regelen (uitkeringen en voorzieningen)
- De Algemene Ouderdomswet (AOW)
- De Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
- De Zorgverzekeringswet (Zvw)
- De Werkeloosheidswet (WW)
Deze wetten geven regels voor rechten en plichten van burgers en overheid. De inhoud van de
bestuurstaak is geregeld in de verschillende bestuurswetten.
De Algemene wet bestuursrecht (Awb)
Deze wet geeft definities, begrippen, zorgvuldigheidsregels en procedures die in principe voor alle
verschillende onderdelen van het bestuursrecht gelden.
Het algemeen bestuursrecht.
De regels van de Awb. Vanwege de algemene werking van de Awb.
Bijzondere bestuurswetten
Wetten die regels geven voor een specifiek onderdeel van de bestuurstaak van de overheid
Algemene regels van bestuursrecht gelden ook voor sociale zekerheid.
Nachtwakersstaat:
De overheid moest als een nachtwaker over de veiligheid van de burger waken en had vooral taken
op het terrein van de openbare orde. Dit was Nederland voordat het een verzorgingsstaat werd.
Verzorgingsstaat:
De overheid heeft de taak om de burger op verschillende terreinen een bestaansminimum te bieden
als hij daar zelf niet voor kan
Participatiesamenleving:
Binnen de verzorgingsstaat wordt een actieve opstelling van de burgers verwacht ( de burger moet al
het mogelijke doen om zichzelf te redden en pas beroep doet op de overheid als het echt niet lukt)
De overheid treedt terug en legt de nadruk op participatie en eigen verantwoordelijkheid.
Bestuursorgaan:
Kenmerkend voor een bestuursorgaan is dat zij een deel van de bestuurstaak uitvoeren. Een
bestuursorgaan in de sociale zekerheid wordt een uitvoeringsorgaan genoemd.
2
, Voorbeelden bestuursorganen:
1. Wat voert de SVB (Sociale Verzekeringsbank) uit?
- AOW
- AKW
- Algemene nabestaandenwet (Anw)
2. Wat voert het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) uit?
- WW
- De Ziektewet (ZW)
- De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
3. Wat voert het college van burgemeester en wethouders (B&W) uit?
- Participatiewet
4. Wat voert de belastingdienst uit?
- Premies voor sociale zekerheid
- Wetgeving over huurtoeslag
- Wetgeving over kinderopvangtoeslag
- Wetgeving over zorgtoeslag
Een bestuursorgaan maakt vaak deel uit van een gemeente, provincie of van de landelijke overheid.
- College van B&W gemeente
- College gedeputeerde staten provincie
- Minister landelijke overheid
Zelfstandige bestuursorganen:
Bestuursorganen die geen deel uitmaken van de gemeentelijke, provinciale of landelijke overheid.
Deze bestuursorganen zijn door een wet in het leven geroepen voor de uitvoering van een
bestuurstaak.
- Bvb: Dienst Uivoering Onderwijs (DUO), de SVB en het UWV.
Belanghebbende
Wie zijn belang rechtstreeks is betrokken bij een besluit van een bestuursorgaan
Bestuursorganen kun je zien als bedrijven waar vooral besluiten
Besluit
Schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan die rechten en plichten schept tussen bestuursorgaan
en de belanghebbende
- Kenmerkend: afkomstig van een bestuursorgaan, want alleen bestuursorganen hebben de
bevoegdheid om besluiten te nemen
Schriftelijke beslissing
Een besluit schept rechten en plichten. Daarom moet de inhoud ervan op papier staan, zodat de
burger weet waar hij aan toe is en welke rechten en plichten hij heeft.
3
