Besliskunde College’s
Inhoudsopgave
College 1.............................................................................................................................2
College 2.............................................................................................................................9
College 3...........................................................................................................................18
College 4...........................................................................................................................21
College 5...........................................................................................................................30
College 6...........................................................................................................................42
College 7...........................................................................................................................49
,College 1
Wat kun je het beste doen onder de gegeven omstandigheden?
Beslissingsanlyse
1. Structureer het beslisprobleem [actoren, oplossingen, alternatieven?]
2. Bepaal de mogelijke gevolgen van elk alternatief
3. Bepaal de preferenties van de beslissers [wat zijn de doelen?]
4. Evalueer en vergelijk de alternatieven [hoe goed haalt hij deze doelen?]
Dit zijn de vragen die je moet stellen bij het oplossen van een probleem, bijvoorbeeld een
optimale locatiekeuze.
De criteria ga je zetten in een multicriteriamodel voor locatiekeuze, dit doe je door de scores
per alternatieven in een tabel te schrijven. Deze ga je dan abstraheren tussen de 0 en de 1, je
geeft ook elk criterium een gewicht.
Je wilt de maximale score weten met de onderstaande formule, dit is ook wel per alternatief
het gewicht keer de scores uit de tabel.
5 5
maximaliseer : ∑ w c∗e x ,c → oplossing : MAX ∑ wc∗e x ,c
c=1 c=1
Figuur 1; SMART-Tabel
Modelleercyclus
1. Vraagstelling en conceptualisatie [beslissingssituatie]
2. Operationalisatie [wiskundig probleemformulering]
3. Implementatie [algoritmen en software]
4. Toepassen en interpretatie
,Elementen van een beslismodel
Figuur 2; Elementen van een beslismodel
Inpakproblemen
Je stelt de volgende vragen
Beslisser?
Alternatieven?
Gevolgen per alternatief?
Preferenties van beslissers?
Evaluaties en vergelijking?
Bij een inpakprobleem van je koffer kan je kiezen uit 20 dingen die je mee wilt nemen.
De beslisser ben jij dus zelf.
De alternatieven zijn dat er 20 mogelijkheden zijn en dus veel combinaties
De beslisvariabelen zijn x 1 , … , x N
Met x i=1 als ingepakt en x i=0 als niet ingepakt.
Je moet van elk voorwerp het gewicht g ( i )en het volume v (i) weten, maar ook het nut u ( i )
ervan. Dit kan je maximaliseren door…
∑ u ( i )∗x i (i=1 , … , N )met voorwaarde ∑ g ( i )∗x i ≤Gmax en ∑ v ( i)∗x i ≤ V max
Dit wil zeggen dat het nut alleen gemaximaliseerd kan worden als het totale volume en
gewicht van de combinatie ook daadwerkelijk in de koffer past.
, Intentioneel handelen
Een actor kan handelen, dit is intentioneel handelen, en heeft dus een doel voor ogen.
Reflexmatig ademhalen etc. valt hier niet onder, maar liggen om te gaan slapen wel.
Dit is geen bijzondere vorm van rationeel handelen, elke individuele beslisser heeft…
Handelingsvrijheid; vrijheid om dingen wel of niet te doen.
Percepties; een actor vormt een beeld van zichzelf en de wereld om zich heen, en de
veranderingen die zijn handelen in de toestand zullen veroorzaken.
Preferenties; voorkeuren voor bepaalde toestanden boven andere toestanden.
Aan deze drie moet voldaan worden, dan kan een actor intentioneel handelen.
Intentioneel handelen betekent niet gelijk dat een actor een beslissing neemt, de meeste
handelingen komen voort uit gewoontes en conventies…
Gewoontes zijn dingen die je vanzelf doet, gewoon omdat je het altijd zo doet.
Conventies zijn dingen die je vanzelf doet, omdat het zo hoort en er is dus een sociale
norm, dit kan je leren door opvoeding etc.
Je doet pas een beslissing als je er bewust voor kiest een bepaalde handeling wel of niet uit
te voeren.
Rationeel handelen
Een actor kan rationeel handelen op basis van onjuiste aannames met betrekking tot de
toestand waarin hij verkeert en/of de gevolgen van handelen, ook kun je aan het gedrag van
een actor zien of hij/zij rationeel handelt. Een rationele actor…
Inventariseert uit welke alternatieven hij kan kiezen.
Bepaalt per alternatief de gevolgen.
Rangschikt de alternatieven door zowel per alternatief, als onderling de onwenselijke
gevolgen tegen elkaar af te wegen.
Kiest ten slotte dat alternatief waarvan de gevolgen het meest wenselijk zijn.
Beslissingssituatie
Er is sprake van…
Een actor die weet dat hij kan kiezen uit een bekende verzameling alternatieven.
Hij kan van elk alternatief de mogelijke gevolgen inschatten.
Hij kan van elk van de gevolgen van elk alternatief de relatieve wenselijkheid bepalen.
Inhoudsopgave
College 1.............................................................................................................................2
College 2.............................................................................................................................9
College 3...........................................................................................................................18
College 4...........................................................................................................................21
College 5...........................................................................................................................30
College 6...........................................................................................................................42
College 7...........................................................................................................................49
,College 1
Wat kun je het beste doen onder de gegeven omstandigheden?
Beslissingsanlyse
1. Structureer het beslisprobleem [actoren, oplossingen, alternatieven?]
2. Bepaal de mogelijke gevolgen van elk alternatief
3. Bepaal de preferenties van de beslissers [wat zijn de doelen?]
4. Evalueer en vergelijk de alternatieven [hoe goed haalt hij deze doelen?]
Dit zijn de vragen die je moet stellen bij het oplossen van een probleem, bijvoorbeeld een
optimale locatiekeuze.
De criteria ga je zetten in een multicriteriamodel voor locatiekeuze, dit doe je door de scores
per alternatieven in een tabel te schrijven. Deze ga je dan abstraheren tussen de 0 en de 1, je
geeft ook elk criterium een gewicht.
Je wilt de maximale score weten met de onderstaande formule, dit is ook wel per alternatief
het gewicht keer de scores uit de tabel.
5 5
maximaliseer : ∑ w c∗e x ,c → oplossing : MAX ∑ wc∗e x ,c
c=1 c=1
Figuur 1; SMART-Tabel
Modelleercyclus
1. Vraagstelling en conceptualisatie [beslissingssituatie]
2. Operationalisatie [wiskundig probleemformulering]
3. Implementatie [algoritmen en software]
4. Toepassen en interpretatie
,Elementen van een beslismodel
Figuur 2; Elementen van een beslismodel
Inpakproblemen
Je stelt de volgende vragen
Beslisser?
Alternatieven?
Gevolgen per alternatief?
Preferenties van beslissers?
Evaluaties en vergelijking?
Bij een inpakprobleem van je koffer kan je kiezen uit 20 dingen die je mee wilt nemen.
De beslisser ben jij dus zelf.
De alternatieven zijn dat er 20 mogelijkheden zijn en dus veel combinaties
De beslisvariabelen zijn x 1 , … , x N
Met x i=1 als ingepakt en x i=0 als niet ingepakt.
Je moet van elk voorwerp het gewicht g ( i )en het volume v (i) weten, maar ook het nut u ( i )
ervan. Dit kan je maximaliseren door…
∑ u ( i )∗x i (i=1 , … , N )met voorwaarde ∑ g ( i )∗x i ≤Gmax en ∑ v ( i)∗x i ≤ V max
Dit wil zeggen dat het nut alleen gemaximaliseerd kan worden als het totale volume en
gewicht van de combinatie ook daadwerkelijk in de koffer past.
, Intentioneel handelen
Een actor kan handelen, dit is intentioneel handelen, en heeft dus een doel voor ogen.
Reflexmatig ademhalen etc. valt hier niet onder, maar liggen om te gaan slapen wel.
Dit is geen bijzondere vorm van rationeel handelen, elke individuele beslisser heeft…
Handelingsvrijheid; vrijheid om dingen wel of niet te doen.
Percepties; een actor vormt een beeld van zichzelf en de wereld om zich heen, en de
veranderingen die zijn handelen in de toestand zullen veroorzaken.
Preferenties; voorkeuren voor bepaalde toestanden boven andere toestanden.
Aan deze drie moet voldaan worden, dan kan een actor intentioneel handelen.
Intentioneel handelen betekent niet gelijk dat een actor een beslissing neemt, de meeste
handelingen komen voort uit gewoontes en conventies…
Gewoontes zijn dingen die je vanzelf doet, gewoon omdat je het altijd zo doet.
Conventies zijn dingen die je vanzelf doet, omdat het zo hoort en er is dus een sociale
norm, dit kan je leren door opvoeding etc.
Je doet pas een beslissing als je er bewust voor kiest een bepaalde handeling wel of niet uit
te voeren.
Rationeel handelen
Een actor kan rationeel handelen op basis van onjuiste aannames met betrekking tot de
toestand waarin hij verkeert en/of de gevolgen van handelen, ook kun je aan het gedrag van
een actor zien of hij/zij rationeel handelt. Een rationele actor…
Inventariseert uit welke alternatieven hij kan kiezen.
Bepaalt per alternatief de gevolgen.
Rangschikt de alternatieven door zowel per alternatief, als onderling de onwenselijke
gevolgen tegen elkaar af te wegen.
Kiest ten slotte dat alternatief waarvan de gevolgen het meest wenselijk zijn.
Beslissingssituatie
Er is sprake van…
Een actor die weet dat hij kan kiezen uit een bekende verzameling alternatieven.
Hij kan van elk alternatief de mogelijke gevolgen inschatten.
Hij kan van elk van de gevolgen van elk alternatief de relatieve wenselijkheid bepalen.
