Onderzoek en statstek kaSeneaani
Hoofdstuk 1: basis over onderzoek
1.2
Zuiver wetenschappelijk/fundamenteel onderzoek = onderzoek dat in de eerste plaats ten dienste
staat van de ontwikkeling van de wetenschap (uitgevoerd door gespecialiseerde academici die zich
richten op de theorievorming van hun vakgebied). Dit soort onderzoek komt voort uit een probleem
dat puur theoretsch van aard is.
Onderzoek kan ook een praktsch doel dienen: gericht op onderzoek dat ten dienste staat van
verbetering van de praktjk of van het oplossen van problemen daarin, en dus praktsch relevant is. Je
wilt een beslissing nemen op basis van de onderzoeksresultaten.
Toegepast onderzoek = het gaat om het hanteren van min of meer bekende en beproefde methodes
om over nieuwe problemen kennis te verwerven waarbij die methoden dan wel met verstand
worden aangepast aan het specifeke doel en het onderwerp van het onderzoek, “iets waar je in de
praktjk iets aan hebt”.
1.3
Empirie = waarneembare werkelijkheid (empirisch onderzoek)
Om tot ware uitspraken te komen moet het onderzoek langs wetenschappelijk verantwoorde weg
worden uitgevoerd; onder meer dat de houding van de onderzoeker aan de volgende eisen voldoet:
- Objectef en open voor elke uitkomst (wie volledig transparant te werk gaat, voldoet aan de
eis van controleerbaarheid)
- Werkwijze en onderzoeksresultaten zijn door anderen te controleren
- Onderzoek en resultaten zijn herhaalbaar (anderen kunnen het onderzoek overdoen en
kunnen daarmee nagaan of de resultaten gelijk zijn; is dit geval? Dan zijn de resultaten
reproduceerbaar).
- Systemisch te werk
(Onderzoeks)Methodologie: levert de regels en technieken om wetenschappelijk verantwoord
onderzoek te doen, zodat dit leidt tot ware algemene uitspraken over de werkelijkheid. Bovendien
verschaf de methodologie een begrippenkader dat eraan bijdraagt dat degenen die zich met
onderzoek bezighouden min of meer dezelfde taal spreken, wat de controleerbaarheid van
onderzoeksresultaten verhoogt.
Je krijgt te maken met onderzoek
- Passief: gebruik maken van wetenschappelijke literatuur, onderzoeksverslagen en
presentates.
- Actef: zelf op onderzoek uit om (praktjk)problemen op te lossen.
,1.4
Onderzoek heef als doel kennis op te leveren waarop je een verantwoorde beslissing kunt baseren:
de betrefende beslissing kan daadwerkelijk door de resultaten van dat onderzoek kan worden
beïnvloed.
Oneigenlijke moteven = onderzoek wordt ingezet om bijvoorbeeld een moeilijke beslissing uit te
stellen, het eigen gelijk te bevestgen of een toch al genomen beslissing te ondersteunen.
Doelstelling: wat wil je bereiken met het onderzoek? Iets verbeteren of oplossen.
Eenzelfde doelstelling kan tot meerdere, min of meer, onafankelijke probleemstellingen leiden.
(Tip: Zie tekstblok 1.1 blz. 19 van cijfers spreken)
Wanneer een probleemstelling een vergelijking betref is het nodig de aspecten te specifceren
waarop die vergelijking zal plaatsvinden. Niet ‘verschilt het’, een ook niet ‘waarin verschilt het’, maar
zet al in de onderzoeksvraag waarin het zou kunnen verschillen en vergelijk dit. ‘In hoeverre’ is een
betere vraagstelling.
Om sommige onderzoeksvragen te formuleren, kunnen de PICO-criteria worden gebruikt (Problem
(of Patent of Populaton)):
- Voor een bepaald probleem/patintengroep/populate (P)
- Bepaalde behandeling (I)
- Beter/anders/slechter dan een andere/gebruikelijke/geen behandeling (C)
- Voor het bereiken van een bepaald efect (O)
Paradoxaal genoeg moet een onderzoeker al een beeld hebben van oorzaken of redenen voordat het
onderzoek daarnaar plaatsvindt.
“Waarom- en waardoor-vragen” zijn niet de beste vragen om te kiezen voor een probleemstelling.
Een probleemstelling is doorgaans een vraag die zo veelzijdig is dat een opsplitsing in deelvragen
nodig is. Deze moeten stuk voor stuk worden beantwoord voordat een antwoord op de hoofdvraag
mogelijk is. Deel-deelvragen bestaan ook nog. Er ontstaat dan een ‘boomstructuur’.
Pasop!: een vraag naar defnite kan geen deelvraag zijn maar is keuze van de onderzoeker; hij/zij
bepaalt wat hij onder de gebruikte termen verstaat.
Onderzoek is meestal niet gebaseerd op één enkele probleemstelling, maar op meerdere, verwante
probleemstellingen.
, 1.6
In onderzoek zijn acht fases te onderscheiden:
Fase 1) eerhelderen ean de achterirond en de doelstellini
Oriintate door praten met betrokkenen, collega’s en deskundigen. Intensief contact met een
eventuele opdrachtgever of andere belanghebbende(n). Literatuuronderzoek of deskresearch.
Gebruik maken van krantenartkelen, al bestaand werk of methoden van anderen.
Fase 2) forSuleren ean de probleeSstellini
Fase 3) ontwikkelen ean de onderzoeksopzet
De onderzoeker maakt een plan om een antwoord te krijgen op zijn vraag. Het onderzoek moet
namelijk het liefst zo veel mogelijk vooraf gepland zijn, om fouten te vermijden en het onderzoek
onder controle te houden.
Fase 4) eerwereen ean ieieeens
Fase 5) eerwerken en analyseren ean ieieeens
De gegevens zo overzichtelijk samenvaten en rangschikken dat je er conclusies uit kunt trekken.
Fase 6) interpreteren ean ieieeens; conclusies trekken
De onderzoeker brengt de gevonden verschijnselen met elkaar in verband en doet een poging ze te
verklaren.
Fase 7) eealuate en teruikoppelini naar het probleeS
Controle of de onderzoeker te weten is gekomen wat hij wou weten, het bereiken van de
doelstelling: kan het (praktjk)probleem dat het onderzoek moes helpen oplossen ook werkelijk met
die nieuw verworven kennis worden aangepakt? Als dit niet het geval is zal de onderzoeker
eventueel zijn probleemstelling opnieuw formuleren of een andere onderzoeksopzet bedenken.
Fase 8) rapporteren
Het rapporteren van ervaringen en resultaten, de opbouw en vormgeving van een
presentate of een schrifelijk verslag, aan de opdrachtgever, collega’s, universiteit of aan
andere geïnteresseerden en balanghebbenden. Ook het publiceren van een ‘mislukt’
onderzoek heef waarde.
Loops of lussen in het onderzoeksproces = tjdens het onderzoek veranderen dingen, zoals
het bijstellen van de formulering van de probleemstelling of het nog niet afgesloten zijn van
een fase maar al wel met de volgende fase bezig zijn.
Onderzoekscyclus/emperische cyclus = fase 8 wordt gevolgd oor fase 1 van een
gevolgonderzoek.
Hoofdstuk 1: basis over onderzoek
1.2
Zuiver wetenschappelijk/fundamenteel onderzoek = onderzoek dat in de eerste plaats ten dienste
staat van de ontwikkeling van de wetenschap (uitgevoerd door gespecialiseerde academici die zich
richten op de theorievorming van hun vakgebied). Dit soort onderzoek komt voort uit een probleem
dat puur theoretsch van aard is.
Onderzoek kan ook een praktsch doel dienen: gericht op onderzoek dat ten dienste staat van
verbetering van de praktjk of van het oplossen van problemen daarin, en dus praktsch relevant is. Je
wilt een beslissing nemen op basis van de onderzoeksresultaten.
Toegepast onderzoek = het gaat om het hanteren van min of meer bekende en beproefde methodes
om over nieuwe problemen kennis te verwerven waarbij die methoden dan wel met verstand
worden aangepast aan het specifeke doel en het onderwerp van het onderzoek, “iets waar je in de
praktjk iets aan hebt”.
1.3
Empirie = waarneembare werkelijkheid (empirisch onderzoek)
Om tot ware uitspraken te komen moet het onderzoek langs wetenschappelijk verantwoorde weg
worden uitgevoerd; onder meer dat de houding van de onderzoeker aan de volgende eisen voldoet:
- Objectef en open voor elke uitkomst (wie volledig transparant te werk gaat, voldoet aan de
eis van controleerbaarheid)
- Werkwijze en onderzoeksresultaten zijn door anderen te controleren
- Onderzoek en resultaten zijn herhaalbaar (anderen kunnen het onderzoek overdoen en
kunnen daarmee nagaan of de resultaten gelijk zijn; is dit geval? Dan zijn de resultaten
reproduceerbaar).
- Systemisch te werk
(Onderzoeks)Methodologie: levert de regels en technieken om wetenschappelijk verantwoord
onderzoek te doen, zodat dit leidt tot ware algemene uitspraken over de werkelijkheid. Bovendien
verschaf de methodologie een begrippenkader dat eraan bijdraagt dat degenen die zich met
onderzoek bezighouden min of meer dezelfde taal spreken, wat de controleerbaarheid van
onderzoeksresultaten verhoogt.
Je krijgt te maken met onderzoek
- Passief: gebruik maken van wetenschappelijke literatuur, onderzoeksverslagen en
presentates.
- Actef: zelf op onderzoek uit om (praktjk)problemen op te lossen.
,1.4
Onderzoek heef als doel kennis op te leveren waarop je een verantwoorde beslissing kunt baseren:
de betrefende beslissing kan daadwerkelijk door de resultaten van dat onderzoek kan worden
beïnvloed.
Oneigenlijke moteven = onderzoek wordt ingezet om bijvoorbeeld een moeilijke beslissing uit te
stellen, het eigen gelijk te bevestgen of een toch al genomen beslissing te ondersteunen.
Doelstelling: wat wil je bereiken met het onderzoek? Iets verbeteren of oplossen.
Eenzelfde doelstelling kan tot meerdere, min of meer, onafankelijke probleemstellingen leiden.
(Tip: Zie tekstblok 1.1 blz. 19 van cijfers spreken)
Wanneer een probleemstelling een vergelijking betref is het nodig de aspecten te specifceren
waarop die vergelijking zal plaatsvinden. Niet ‘verschilt het’, een ook niet ‘waarin verschilt het’, maar
zet al in de onderzoeksvraag waarin het zou kunnen verschillen en vergelijk dit. ‘In hoeverre’ is een
betere vraagstelling.
Om sommige onderzoeksvragen te formuleren, kunnen de PICO-criteria worden gebruikt (Problem
(of Patent of Populaton)):
- Voor een bepaald probleem/patintengroep/populate (P)
- Bepaalde behandeling (I)
- Beter/anders/slechter dan een andere/gebruikelijke/geen behandeling (C)
- Voor het bereiken van een bepaald efect (O)
Paradoxaal genoeg moet een onderzoeker al een beeld hebben van oorzaken of redenen voordat het
onderzoek daarnaar plaatsvindt.
“Waarom- en waardoor-vragen” zijn niet de beste vragen om te kiezen voor een probleemstelling.
Een probleemstelling is doorgaans een vraag die zo veelzijdig is dat een opsplitsing in deelvragen
nodig is. Deze moeten stuk voor stuk worden beantwoord voordat een antwoord op de hoofdvraag
mogelijk is. Deel-deelvragen bestaan ook nog. Er ontstaat dan een ‘boomstructuur’.
Pasop!: een vraag naar defnite kan geen deelvraag zijn maar is keuze van de onderzoeker; hij/zij
bepaalt wat hij onder de gebruikte termen verstaat.
Onderzoek is meestal niet gebaseerd op één enkele probleemstelling, maar op meerdere, verwante
probleemstellingen.
, 1.6
In onderzoek zijn acht fases te onderscheiden:
Fase 1) eerhelderen ean de achterirond en de doelstellini
Oriintate door praten met betrokkenen, collega’s en deskundigen. Intensief contact met een
eventuele opdrachtgever of andere belanghebbende(n). Literatuuronderzoek of deskresearch.
Gebruik maken van krantenartkelen, al bestaand werk of methoden van anderen.
Fase 2) forSuleren ean de probleeSstellini
Fase 3) ontwikkelen ean de onderzoeksopzet
De onderzoeker maakt een plan om een antwoord te krijgen op zijn vraag. Het onderzoek moet
namelijk het liefst zo veel mogelijk vooraf gepland zijn, om fouten te vermijden en het onderzoek
onder controle te houden.
Fase 4) eerwereen ean ieieeens
Fase 5) eerwerken en analyseren ean ieieeens
De gegevens zo overzichtelijk samenvaten en rangschikken dat je er conclusies uit kunt trekken.
Fase 6) interpreteren ean ieieeens; conclusies trekken
De onderzoeker brengt de gevonden verschijnselen met elkaar in verband en doet een poging ze te
verklaren.
Fase 7) eealuate en teruikoppelini naar het probleeS
Controle of de onderzoeker te weten is gekomen wat hij wou weten, het bereiken van de
doelstelling: kan het (praktjk)probleem dat het onderzoek moes helpen oplossen ook werkelijk met
die nieuw verworven kennis worden aangepakt? Als dit niet het geval is zal de onderzoeker
eventueel zijn probleemstelling opnieuw formuleren of een andere onderzoeksopzet bedenken.
Fase 8) rapporteren
Het rapporteren van ervaringen en resultaten, de opbouw en vormgeving van een
presentate of een schrifelijk verslag, aan de opdrachtgever, collega’s, universiteit of aan
andere geïnteresseerden en balanghebbenden. Ook het publiceren van een ‘mislukt’
onderzoek heef waarde.
Loops of lussen in het onderzoeksproces = tjdens het onderzoek veranderen dingen, zoals
het bijstellen van de formulering van de probleemstelling of het nog niet afgesloten zijn van
een fase maar al wel met de volgende fase bezig zijn.
Onderzoekscyclus/emperische cyclus = fase 8 wordt gevolgd oor fase 1 van een
gevolgonderzoek.
