Psychological Science
Hoofdstuk 1: The Science of Psychology
Psychological science is de studie van mind, brein en gedrag, met behulp van onderzoek.
Meest voorkomende vooroordelen:
• Bewijs negeren (confirmation bias): geloof niet alles wat je denkt.
• Niet correct beoordelen van de geloofwaardigheid van de bron: wie kan je vertrouwen?
• Verkeerd begrijpen of niet gebruiken van statistiek: op je gevoel afgaan.
• Relaties zien die niet bestaan: iets maken van niets.
• Accepteren van ‘na het feit’ uitleggen: ik kan het uitleggen!
o Hindsight bias; het is moeilijk om te voorspellen wat er gaat gebeuren.
• Mentale snelkoppelingen maken: het simpel houden.
• Falen om onze eigen tekortkomingen te zien (self-serving bias): iedereen is beter dan gemiddeld.
Wat zijn de wetenschappelijke fundamenten van psychologie?
Belangrijkste thema’s in geschiedenis psychologie:
- Nature/nurture debat
- Mind/body probleem
Zijn de geest en het lichaam gescheiden en afzonderlijk of is de geest maar de subjectieve ervaring van de breinactiviteit?
René Descartes: dualisme; de geest en het lichaam zijn gescheiden maar toch verweven.
Experimentele psychologie is begonnen met introspectie
Wilhelm Wundt:
- Reactietijd; hoe snel reageren mensen op stimuli?
- Introspectie; mensen moeten hun gedachten opschrijven en ze proberen te begrijpen.
Introspectie en andere methoden leidden tot structuralisme
Structuralisme: bewuste ervaringen proberen te begrijpen door ze op te splitsen in structurele elementen.
Functionalisme beschreef het doel van gedrag
William James was het niet eens met structuralisme.
Stream of consciousness: gedachten kunnen niet worden stilgezet. De elementen van de geest zijn minder interessant dan
het nut in zijn geheel.
Functionalisme: houdt zich bezig met het adaptieve doel/functie van de geest en het gedrag.
Gestalt psychologie benadrukt patronen en contexten in leren
Gestalt theorie: het geheel van de ervaring (gestalt) verschilt van de som van de delen ervan → waarneming is subjectief
en hangt af van de context.
Freud benadrukte onderbewuste conflicten
Freud: onderbewuste processen worden niet opgemerkt, maar beïnvloeden wel je gedrag.
Psychoanalyse is de methode ontwikkeld door Freud, waarbij de therapeut en de patiënt samenwerken om de inhoud van
het onderbewuste van de patiënt naar zijn/haar bewuste te brengen.
Free association is een manier om bij de onderbewuste conflicten te komen die psychische problemen veroorzaken. Hierbij
mag de patiënt zo lang als hij/zij wil over wat hij/zij wil praten.
Behaviorisme bestudeerde krachten van de omgeving
Behaviorisme: effecten van de omgeving op observeerbaar gedrag worden onderzocht.
Door stimuli van de omgeving te begrijpen, kan je reacties in gedrag van dieren voorspellen.
Eerste helft 20ste eeuw psychologie gefocust op bestuderen van observeerbaar gedrag.
Behaviorisme bekritiseerd met bewijs tegen de theorie: leertheoretici lieten zien dat dieren konden leren door te
observeren. Behavioristen zeiden dat dieren alleen kunnen leren met beloning, maar daar is geen sprake van bij
observeren.
Cognitieve benaderingen benadrukten mentale activiteit
Cognitieve psychologie: mentale functies zoals intelligentie, denken, taal, geheugen en keuzes maken.
Onderzoek naar cognitie laat zien dat de manier waarop mensen denken over dingen hun gedrag beïnvloedt.
Door de opkomst van computers en de cognitieve revolutie kwam er een sterkere nadruk te liggen op mentale activiteit.
Cognitieve neurowetenschap houdt zich bezig met neurale mechanismen die de basis zijn van gedachten, leren en
geheugen.
,Sociale psychologie focust op hoe mensen de gedachten, gevoelens en acties van anderen beïnvloeden.
Persoonlijkheidspsychologie bestudeert de karakteristieke gedachten, emoties en gedrag van de mens en hoe ze
verschillen over sociale situaties, zoals waarom sommige mensen verlegen zijn en anderen juist open.
Wetenschap meldt psychologische behandelingen
Humanistische benadering op mensen met psychische stoornissen te behandelen; benadrukte hoe mensen hunzelf kunnen
leren kennen en accepteren om hun unieke potenties te bereiken.
Psychologen nu geloven dat veel psychische stoornissen net zoveel kan komen door de ‘wiring’ (nature) van het brein als
van hoe mensen zijn grootgebracht en behandeld (nurture).
→ Ervaringen veranderen de structuur van het brein, wat weer hun ervaringen beïnvloedt met hun omgevingen.
→ Mensen erven de genetische aanleg om bepaalde psychische stoornissen te ontwikkelen (in dit geval activeert
hun omgeving [nurture] hun genen [nature]).
Geen één universele behandeling of benadering past bij alle psychische stoornissen.
Wat zijn de laatste ontwikkelingen in de psychologie?
Biologie wordt steeds meer benadrukt bij het uitleggen van psychologische fenomenen
Drie belangrijke vooruitgangen die hebben geholpen bij het beter wetenschappelijk begrijpen van psychologische
fenomenen:
- Brain chemistry; er zijn veel verschillende chemicaliën aanwezig bij verschillende ervaringen en zij beïnvloeden
neurale mechanismen die een rol spelen bij geheugen.
- Neurowetenschap
- Het in kaart brengen van het menselijk genoom
Evolutionair denken is in toenemende mate invloedrijk
Evolutie van het brein helpt ons overleven, problemen op te lossen en ons aan te passen aan de omgeving.
Hedendaags gedrag komt vaak voor uit onze voorouders.
Psychologische wetenschap kruist verschillende niveaus van analyse
4 niveaus van analyse:
1. Biologische niveau
2. Individuele niveau
3. Sociale niveau
4. Culturele niveau
Interdisciplinair is wanneer psychologen samenwerken met onderzoekers van andere wetenschappelijke gebieden zoals
biologie, scheikunde of sociologie.
Belangrijke woorden:
aanpassingen functionalisme persoonlijkheidspsychologie
behaviorisme Gestalt theorie psychoanalyse
cognitieve neurowetenschap introspectie sociale psychologie
cognitieve psychologie mind/body probleem stream of consciousness
kritisch denken natuurlijke selectie structuralisme
evolutietheorie nature/nurture debat onderbewuste
Hoofdstuk 3 Biologie en gedrag
Hoe werkt het zenuwstelsel?
Het zenuwstelsel heeft twee fundamentele onderscheidingen
Centrale zenuwstelsel (CNS): brein en ruggengraat
Perifere zenuwstelsel (PNS): alle andere zenuwcellen in de rest van het lichaam
- Somatisch zenuwstelsel: betrokken bij vrijwillig gedrag, zoals reiken om iets te pakken
- Autonoom zenuwstelsel: betrokken bij minder vrijwillig gedrag, zoals controle van hartslag
, CNS en PNS zijn anatomisch gescheiden, maar hun functies zijn sterk afhankelijk van elkaar.
PNS stuurt informatie naar CNS, CNS organiseert en evalueert de informatie en geeft dan PNS opdracht om bepaald gedrag
of bepaalde bewegingen uit te voeren.
Neuronen zijn zenuwcellen die informatie ontvangen, integreren en overdragen.
→ Vormen netwerken met geselecteerde neuronen waar ze mee willen communiceren (neurale netwerken).
Neuronen zijn gespecialiseerd voor communicatie
Typen neuronen:
- Sensorische neuronen, informatie van buiten naar de hersenen (via de ruggengraat)
o Somatosensorische neuronen geven informatie van de huid en spieren
- Motor neuronen, informatie van de hersenen naar de rest van het lichaam (geven opdracht aan spieren om te
ont- of aanspannen)
- Interneuronen, integreren neurale activiteit binnen een bepaald gebied dus dragen geen informatie over aan
andere structuren of organen.
Sensorische en motor neuronen werken samen om beweging te controleren.
Een neuron bestaat uit:
- Dendrieten informatie komt via hier binnen
- Cellichaam informatie verkregen uit dendrieten van duizenden neuronen wordt hier geïntegreerd
- Axon uitloper
- Axonheuvel plaats waar signaal wordt gegenereerd en waar een actiepotentiaal wordt gevormd
- Myelineschede zit om axonen heen, wordt gevormd door gliacellen, cellen van Schwann, knopen van Ranvier
- Synapsen
Om het neuron heen zit een membraan die semipermeabel is. Ook zitten hier ionkanalen op.
Elektrisch proces is informatie doorgeven binnen de cel
Chemisch proces is informatie doorgeven tussen cellen
Hoofdstuk 1: The Science of Psychology
Psychological science is de studie van mind, brein en gedrag, met behulp van onderzoek.
Meest voorkomende vooroordelen:
• Bewijs negeren (confirmation bias): geloof niet alles wat je denkt.
• Niet correct beoordelen van de geloofwaardigheid van de bron: wie kan je vertrouwen?
• Verkeerd begrijpen of niet gebruiken van statistiek: op je gevoel afgaan.
• Relaties zien die niet bestaan: iets maken van niets.
• Accepteren van ‘na het feit’ uitleggen: ik kan het uitleggen!
o Hindsight bias; het is moeilijk om te voorspellen wat er gaat gebeuren.
• Mentale snelkoppelingen maken: het simpel houden.
• Falen om onze eigen tekortkomingen te zien (self-serving bias): iedereen is beter dan gemiddeld.
Wat zijn de wetenschappelijke fundamenten van psychologie?
Belangrijkste thema’s in geschiedenis psychologie:
- Nature/nurture debat
- Mind/body probleem
Zijn de geest en het lichaam gescheiden en afzonderlijk of is de geest maar de subjectieve ervaring van de breinactiviteit?
René Descartes: dualisme; de geest en het lichaam zijn gescheiden maar toch verweven.
Experimentele psychologie is begonnen met introspectie
Wilhelm Wundt:
- Reactietijd; hoe snel reageren mensen op stimuli?
- Introspectie; mensen moeten hun gedachten opschrijven en ze proberen te begrijpen.
Introspectie en andere methoden leidden tot structuralisme
Structuralisme: bewuste ervaringen proberen te begrijpen door ze op te splitsen in structurele elementen.
Functionalisme beschreef het doel van gedrag
William James was het niet eens met structuralisme.
Stream of consciousness: gedachten kunnen niet worden stilgezet. De elementen van de geest zijn minder interessant dan
het nut in zijn geheel.
Functionalisme: houdt zich bezig met het adaptieve doel/functie van de geest en het gedrag.
Gestalt psychologie benadrukt patronen en contexten in leren
Gestalt theorie: het geheel van de ervaring (gestalt) verschilt van de som van de delen ervan → waarneming is subjectief
en hangt af van de context.
Freud benadrukte onderbewuste conflicten
Freud: onderbewuste processen worden niet opgemerkt, maar beïnvloeden wel je gedrag.
Psychoanalyse is de methode ontwikkeld door Freud, waarbij de therapeut en de patiënt samenwerken om de inhoud van
het onderbewuste van de patiënt naar zijn/haar bewuste te brengen.
Free association is een manier om bij de onderbewuste conflicten te komen die psychische problemen veroorzaken. Hierbij
mag de patiënt zo lang als hij/zij wil over wat hij/zij wil praten.
Behaviorisme bestudeerde krachten van de omgeving
Behaviorisme: effecten van de omgeving op observeerbaar gedrag worden onderzocht.
Door stimuli van de omgeving te begrijpen, kan je reacties in gedrag van dieren voorspellen.
Eerste helft 20ste eeuw psychologie gefocust op bestuderen van observeerbaar gedrag.
Behaviorisme bekritiseerd met bewijs tegen de theorie: leertheoretici lieten zien dat dieren konden leren door te
observeren. Behavioristen zeiden dat dieren alleen kunnen leren met beloning, maar daar is geen sprake van bij
observeren.
Cognitieve benaderingen benadrukten mentale activiteit
Cognitieve psychologie: mentale functies zoals intelligentie, denken, taal, geheugen en keuzes maken.
Onderzoek naar cognitie laat zien dat de manier waarop mensen denken over dingen hun gedrag beïnvloedt.
Door de opkomst van computers en de cognitieve revolutie kwam er een sterkere nadruk te liggen op mentale activiteit.
Cognitieve neurowetenschap houdt zich bezig met neurale mechanismen die de basis zijn van gedachten, leren en
geheugen.
,Sociale psychologie focust op hoe mensen de gedachten, gevoelens en acties van anderen beïnvloeden.
Persoonlijkheidspsychologie bestudeert de karakteristieke gedachten, emoties en gedrag van de mens en hoe ze
verschillen over sociale situaties, zoals waarom sommige mensen verlegen zijn en anderen juist open.
Wetenschap meldt psychologische behandelingen
Humanistische benadering op mensen met psychische stoornissen te behandelen; benadrukte hoe mensen hunzelf kunnen
leren kennen en accepteren om hun unieke potenties te bereiken.
Psychologen nu geloven dat veel psychische stoornissen net zoveel kan komen door de ‘wiring’ (nature) van het brein als
van hoe mensen zijn grootgebracht en behandeld (nurture).
→ Ervaringen veranderen de structuur van het brein, wat weer hun ervaringen beïnvloedt met hun omgevingen.
→ Mensen erven de genetische aanleg om bepaalde psychische stoornissen te ontwikkelen (in dit geval activeert
hun omgeving [nurture] hun genen [nature]).
Geen één universele behandeling of benadering past bij alle psychische stoornissen.
Wat zijn de laatste ontwikkelingen in de psychologie?
Biologie wordt steeds meer benadrukt bij het uitleggen van psychologische fenomenen
Drie belangrijke vooruitgangen die hebben geholpen bij het beter wetenschappelijk begrijpen van psychologische
fenomenen:
- Brain chemistry; er zijn veel verschillende chemicaliën aanwezig bij verschillende ervaringen en zij beïnvloeden
neurale mechanismen die een rol spelen bij geheugen.
- Neurowetenschap
- Het in kaart brengen van het menselijk genoom
Evolutionair denken is in toenemende mate invloedrijk
Evolutie van het brein helpt ons overleven, problemen op te lossen en ons aan te passen aan de omgeving.
Hedendaags gedrag komt vaak voor uit onze voorouders.
Psychologische wetenschap kruist verschillende niveaus van analyse
4 niveaus van analyse:
1. Biologische niveau
2. Individuele niveau
3. Sociale niveau
4. Culturele niveau
Interdisciplinair is wanneer psychologen samenwerken met onderzoekers van andere wetenschappelijke gebieden zoals
biologie, scheikunde of sociologie.
Belangrijke woorden:
aanpassingen functionalisme persoonlijkheidspsychologie
behaviorisme Gestalt theorie psychoanalyse
cognitieve neurowetenschap introspectie sociale psychologie
cognitieve psychologie mind/body probleem stream of consciousness
kritisch denken natuurlijke selectie structuralisme
evolutietheorie nature/nurture debat onderbewuste
Hoofdstuk 3 Biologie en gedrag
Hoe werkt het zenuwstelsel?
Het zenuwstelsel heeft twee fundamentele onderscheidingen
Centrale zenuwstelsel (CNS): brein en ruggengraat
Perifere zenuwstelsel (PNS): alle andere zenuwcellen in de rest van het lichaam
- Somatisch zenuwstelsel: betrokken bij vrijwillig gedrag, zoals reiken om iets te pakken
- Autonoom zenuwstelsel: betrokken bij minder vrijwillig gedrag, zoals controle van hartslag
, CNS en PNS zijn anatomisch gescheiden, maar hun functies zijn sterk afhankelijk van elkaar.
PNS stuurt informatie naar CNS, CNS organiseert en evalueert de informatie en geeft dan PNS opdracht om bepaald gedrag
of bepaalde bewegingen uit te voeren.
Neuronen zijn zenuwcellen die informatie ontvangen, integreren en overdragen.
→ Vormen netwerken met geselecteerde neuronen waar ze mee willen communiceren (neurale netwerken).
Neuronen zijn gespecialiseerd voor communicatie
Typen neuronen:
- Sensorische neuronen, informatie van buiten naar de hersenen (via de ruggengraat)
o Somatosensorische neuronen geven informatie van de huid en spieren
- Motor neuronen, informatie van de hersenen naar de rest van het lichaam (geven opdracht aan spieren om te
ont- of aanspannen)
- Interneuronen, integreren neurale activiteit binnen een bepaald gebied dus dragen geen informatie over aan
andere structuren of organen.
Sensorische en motor neuronen werken samen om beweging te controleren.
Een neuron bestaat uit:
- Dendrieten informatie komt via hier binnen
- Cellichaam informatie verkregen uit dendrieten van duizenden neuronen wordt hier geïntegreerd
- Axon uitloper
- Axonheuvel plaats waar signaal wordt gegenereerd en waar een actiepotentiaal wordt gevormd
- Myelineschede zit om axonen heen, wordt gevormd door gliacellen, cellen van Schwann, knopen van Ranvier
- Synapsen
Om het neuron heen zit een membraan die semipermeabel is. Ook zitten hier ionkanalen op.
Elektrisch proces is informatie doorgeven binnen de cel
Chemisch proces is informatie doorgeven tussen cellen
