Samenvatting Radiologie (zonder afbeeldingen)

Radiologie – samenvatting
Röntgenstraling
= elektromagnetische straling met een zeer kleine golflengte. Beweegt zich rechtlijnig
door een object, kan niet afgebroken worden of teruggekaatst worden.
Röntgenstraling heeft twee bijzondere eigenschappen: het doordringend vermogen
en het adsorptievermogen. Röntgenstraling wordt gebruikt bij het verrichten van
waarnemingen en het stellen van een diagnose.
Radiopaak Radiolucent
= weefsel dat geen röntgenstraling = weefsel dat wel röntgenstraling
doorlaat en relatief wit beeld vertoont op doorlaat een relatief zwart beeld
beeld. vertoont op beeld.
Neusseptum Canalis mandibularis
Amalgaanrestauratie in caviteit Caviteit in glazuur
Composiet restauratie
Volledig metalen kroon

Röntgenfoto’s
= foto’s gemaakt d.m.v. röntgenstraling met bepaalde redenen om een diagnose te
stellen bij de patiënt
- Opsporen cariës
- Stand van de kaak
- Stand van de elementen
- Opsporen aanwezigheid/afwezigheid elementen
- Tandsteen approximaal
- Beoordelen restauratie
- Voor een endo
- Botniveau bepalen
- Agenesie
- Geïmpacteerde M3’s
- Chirurgische behandelingen

De dosis
ALARA-principe = er moet altijd gestreefd worden naar een zo laag mogelijke dosis.
Dit kan met beschermende middelen en het niet te vaak maken van röntgenfoto’s. Er
moet een duidelijke reden zijn en nuttig zijn om er een te maken. Ook de operateur
moet een zo laag mogelijke dosis binnenkrijgen omdat de straling niet voor die
persoon bedoeld is en er vaak mee te maken krijgt.
ICRP = heeft richtlijnen opgezet, rekening houdend met het nadelig effect van
straling en de geneeskundige voordelen.
- Alle gebruikers moeten opgeleid zijn en op de hoogte zijn van de gevaren en
straling beperkende maatregelen.
- Onderzoekskamer moet zo ingericht zijn dat de operateur achter een
afschermende wand staat op of minimaal 2 meter afstand van het
röntgenapparaat.  straling toont verstrooiing.
ALADA = gebruik de juiste instelling.

, Drempeldosis = een dosis waaronder geen nadelig effect optreedt.
- Omdat er na elke exposie een kans bestaat op nadelige biologische effecten
van röntgenstraling moet de operateur zich er altijd van vergewissen dat het te
verwachten diagnostische nut zwaarder weegt dan de kans op het nadelige
effect.
- Rechtvaardigheidsprincipe = alleen opname maken als er een reden voor is
dat voordelig is voor de patiënt.
Dosislimieten = te bereiken door stralingsbescherming
- Geen opname indien niet nodig
- Afstand tot de stralingsbron
- Afschermende wand
- Voorkomen van retakes
- Gunstige opname omstandigheden.
Stralingsbescherming = door middel van een loodschild, een rechte röntgenbuis.
- Positie en afstand van operateur t.o.v. röntgenbundel
o Primaire bundel = operateur mag nooit hierin staan. Dus niet zelf de
film vasthouden.
o Secundaire straling = ontstaat door verstrooiing van de primaire straling
in en aan de patiënt of aan objecten.
o Minimaal 2 meter afstand
o Dosis neemt af met het omgekeerde van het kwadraat van de afstand.
- Gebruik afschermende wand
- Bescherming patiënt: is er opname nodig? Zijn er meerdere opnamen? Zijn er
alternatieven?
Kosten/baten analyse = afwegen van de nadelige effecten tegen de gunstige
effecten van de verkregen informatie
- Kosten = de nadelige effecten van het gebruik van straling
- Baten = de voordelige effecten van het gebruik van straling
o Agenesie
o Malpositie geïmpacteerde M3’s
o Peri apicale botafwijkingen
o Cariësdiagnostiek
- Straling is zinloos bij
o Vastleggen van tandsteen
o Achtergelaten cementresten bij plaatsen van een kroon
o Pulpitisklachten en acute peri apicale defecten
o Een gesaneerde patiënt in een niet cariësgevoelige leeftijdsperiode