SamenvatninStatiteie
Hoofdstuk 1:
Statiteiniineennvezamamenininvannhrunpmidedeenennwaazmeen enuitipzaienniuntndeoennoveznpzoseiienn
waazbi ntoevanneennzonnipeent.nInndeenmoderne wetenschapniineennipzaienvanneennsontnuenwiiieninin
tuiiennzatonenenennempiziishrenoozdeenen.nEninpzoseintotneennempiziishrnoozdeeenniaatnaninvoniten
Hetnopitennennvannonderzoeksvragennmetn
eenneventueennvezmoedeen
(deeninitënenobiezvatee
Hetnzaadepneiennvanntheorienoveznhretn
iehreennvann(nieteniamenhraniendeen
uitipzaiennovezn ouwnwaaznemini
Hetnopitennennvanneennhypothese.nDitn
moetnfaniifseezbaaznami nn(opnfeitenniunnen
ituinnopene
(Ideentfseeznvaziabenene
Hetnverzamelen van datanomndeenthreoziente
iunnennteiten
(Meetndeenvaziabenene
Analyseren van de data.nGannanofndee
voozipennininuitiomtna.de.hr.v.ndee
meetieieveni.
Indeiennonwaazenfaniifsaten(threozien
aanpaiiennofnvezwezpen.
Indeiennwaazenvezifsatenennsonfzmate
(iebzuiinvannizafeiennennieievenie
1
,Innhretnempiziishrnondeezamoeinami nnizofwein2niooztennondeezamoeintenondeezishreideene
- Experimenteel onderzoekenBi nexpezimenteennondeezamoeinwozdetnezneennmanipunatentoeiedeiende
omntenii iennwaazndeienmanipunatentoenneidet.n((Kinderen belonen met een snoepje als ze het
goed gedaan hebben)).nBi nexpezimenteennondeezamoeiniineznipzaienvanneennonafanieni ien
vaziabenenennafanieni ienvaziabene
o nOnafanieni ienvaziabenenn(voozipennendeenvaziabeneeenHiezbi nwozdetnieieiennnaaznwaazn
deenmanipunatentoenneidetn(oozamaaien((het snoepje))
o nAfanieni ienvaziabenenn(uitiomitnvaziabeneeenHiezbi nwozdetnieieiennnaaznhretnefestndeat
deenmanipunatenhreefn(efesten((beter of slechter gedrag))
- Correlatoneel onderzoek (Cross secton)enBi nsozzenatoneennondeezamoeinwozdetneznieenn
manipunatentoeiedeiendenennwozdetnezndeooznhretnnatuuzni ienbenoopnieieiennnaaznefest.n
((Roken))
Wanneeznhrezhraandeeni ienmeetvaziabenennopnvezishrinnendeent depuntennwozdeenn
iemetennwozdetndeitnlongitudinaal onderzoeknienoemde
Ondeezamoeiivaziabenenniunnennondeezvezdeeendenwozdeenninnamoiehretennmeetschalenn(neveninofn
meaiuzemente.nDeamenbeishrzi venndeenzenatentuiiennwatnwozdetniemetennenndeensi fezindeien
zepzeientezennwatnwozdetniemeten.nDenmeetishranennami nnopntendeenenninn2nnoemezie
- Categoriaale
o nBinaiznenDenieuamenuitntweenopteinwaazvanneznmaaznéénnsozzestniannami nn
((levend/dood)) ((man/vrouw))
o nNominaanennDenieuamenuitnmeezdeezenoptein((gelovig, niet gelovig, atheïst)) ((gehuwd,
getrouwd, gescheiden, weduwe))
o nOzdeinaanennIinonieveeznhretamenfdeenaninnominaan,nmaazndeannmetneennnoiiishrenozdeenini.n
Hetnveztentnwatnezniiniebeuzdenenninnwenienvoniozdee.nHetnieefnanneennieenninfozmaten
oveznhretnvezishrinninnpuntennquanishraann((Winnaars zijn Piet, Jan en Kees, maar geen
rang erbij van 1,2, of 3))
- Contnue:
o nIntezvannenDeamenishraanniinbeteznbzuiibaazndeanndeenozdeinanenomdeatnhrieznwenneennozdeeninin
innamitnquanzani.nDeneiinomnhretneennintezvanntenmaienniindeatnopndeenishraannieni ien
afitandeenniemetennmoetennwozdeenn((De verhouding van 3e op 5e plaats moet
hetzelfde zijn als 1e op 3e plaats))
o nRatonenDeamenishraanniaatneennitapnvezdeezndeanndeenintezvannishraan.nDeamenishraannhreefnooin
eennnunpunt.n((Als iemand een 10 heef gekregen de ander een 5 dan heef de
persoon die de 10 heef gekregen het 2x zo goed gedaan))
Bi nondeezamoeienniunnennooinmeetoutennvooziomen.nMeetoutennami nndeiiszepanteininniemetenn
ietannennvannhretnondeezamoeiiob estnenndeenastuenenwaazdeennvannhretnondeezamoeiiob est.nVaainievenn
teitennwaazbi neennpezioonnoveznamishramenfnietinmoetnaanievennizotezenmeetoutennopn((Bedplassers
geven niet altjd toe)).nMeetoutenniunnennvooziomennwozdeenndeoozntennetennopndeenvaliditeitnenndeen
betrouwbaarheid.nDenvanideiteitniaatneznvannuitnofnhretnmeetnitzumentnwennmeetnwatn enwintnmetenn
((weeiishraannvooznnenitenvanneennpeziooneenenndeenbetzouwbaazhreideniaatneznvannuitnofnhretn
meetnitzumentnsoniiitentniin((eezitenmetnin1.83mntweedeenmetnin1.95mee.n
2
,Denvanideiteitnianniemetennwozdeenndeoozndeenondeezitenpuntennnanteniaane
- nCziteziumvanideiteitnenKann enitennenndeatneenninitzumentnmeetnwatnhretnsnaimtntenmeten.
- nConsuzzentenvanideiteitnenWanneezndeataniimuntaannwozdetnopienomennmetneennandeezn
meetnitzumentnmetnbehroudenvanndeenbeitaandeenszitezia.
- nVoozipennendeen(PzedeisteveenvanideiteitnenWanneezndeendeatanvannhretnandeezeninitzumentniebzuiitn
wozdetnomnobiezvateintenvoozipennennopneennnateznt depunt
- nContentvanideiteitn(inhroudeeennDenmatenwaazinndeenvezishrinnendeenondeezdeenen/iebiedeennvannhretn
meetnitzumentnhretntotaneninhroudeideomeinnvannhretntenmetennienmezindeeiien
Denbetzouwbaazhreidenianniemetennwozdeenndeoozniebzuiintenmaiennvanndeenteit-zeteitnpzinsipe.
Bi nondeezamoeinbenn eninennieneiidenomneennsonsnuiientenvozmenndeiennoinnietnioedenietoetitnii.nDitn
wozdetntertium quidnienoemde.n((Vrouwen met een lager zelfeeld plegen vaker zelfmoord, vrouwen
met een lager zelfeeld nemen vaak borstmplantaten. Hieruit kun je bijvoorbeeld niet concluderen
dat borstmplantaten zorgen voor een hogere zelfmoordrato))
Bi nondeezamoeinami nnezn2nvaziabenenndeienhretnzeiuntaatniunnennbeïnvnoedeene
- Onsystematsche variabelenenDitnami nnzeiuntatennvannwinneieuziienfastozenndeienhretnondeezamoein
iunnennbeïnvnoedeen.n((Minder sterk)) ((Slechter/beter in iets)) ((tjdstp, dagdeel))
- Systematsche variabelenenDitnami nnvezishrinnenninnuitvoezininieszeëezdendeoozneennipesifeien
expezimentenenmanipunaten((Snoepje geven en een groep geen snoepje geven))
Hetndeoenniinomndeenoniyitematishrenfoutennamoveennmoieni intenbepezien.nDitnianniedeaannwozdeenndeoozn
randomisatie.nRandeomiiateniinhretnwinneieuziinvezdeenennvanndeenondeezamoeiideeennemezinovezn
vezishrinnendeenintezventei.
Sominwozdetneznooineennrepeated-measurementnofnwithin-subjectndeeiiinnondeezamoeinuitievoezde.n
Hiezbi nwozdetneenndeeennemeznbnootieitendenaannenienmanipunatenvanndeenvezishrinnendeenintezventein
((Wel complimenten krijgen, geen complimenten krijgen of alleen maar strafen)). Hetnnadeeennvannhretn
toepaiiennvanndeitniooztndeeiiininiindeatneznpzastsenefestin(deeennemezinpzeitezennandeezinvanweien
beiendehreidenmetndeenexpezimenteneniituatenofnmeetnitzumentenennbozedeomnefestin(deeennemezin
pzeitezennandeezinomdeatnamenvezveendenofnmoenami nnvanndeen1 eniituateenopniunnenntzedeen.nDeamenefestenn
iunnennbiainievennopnhretnzeiuntaat.
Wanneezndeenondeezamoeiizeiuntatennbinnennami nniannezneennfrequentieverdelingnofneennhistogramn
wozdeennopieitende.nDeamenbeitaatnuitnbanien.nHiezuitnianneennveznoopnieishretitnwozdeen.nHetnmeeitn
ideeanenveznoopniineennnormaalverdeling,nhriezbi namoundeenvezdeenininbenvozmiinveznopennenniinhretnaann
beideenniantenniymmetziishr.nAanndeenhrandenvanneennfzequentevezdeenininianndeenwaazishri nni ihreiden
(niienihroodeenieishratnwozdeen.nWanneezn enbi voozbeendeneennizafeinamietniann enaanndeenhrandenvanndeen
hrooitenvanndeenbani einafeamennhroenvaainietinvooziomt.nDenniienihroodeniintenvoozipennenndeoozn
(deeen/iehreene*100%.nDenwaazishri nni ihreideiwaazdeennooptnopnvann0n(ieennianientotn1n(ameiezhreidee.nOmn
deenniienihroodenpzesieamezntenbezeienennami nnprobability density functionsnopieitendendeieneenn
ieideeaniieezdeenveziienievennvanndeenvezdeeninien.nDooznXnteiennYntenpnotennizi in endeen
3
, waazishri nni ihreideivezdeenini,ndeieneznbi neennnozmanenvezdeenininaninvonitnuitnamietn(amienafeendeinie.nOvezn
deenwaazishri nni ihreideivezdeenininiomniinnatezntezui!
Denvezdeenininiannopn2nmaniezennafwi iennvanndeennozmaanvezdeeninie
- SkewedenEenniebzeinaanniymmetzie.nDenhriitoizamnbevindetnamishrnnietninnhretnsentzum.nWanneezn
deenhriitoizamnniniinitaatnipzeiennwenovezneennpoiiteveniiew,nwanneezndeenhriitoizamnzeshrtin
itaatnipzeiennwenovezneennneiateveniiew.
- KurtosisenEenniebzeinofnteveennaannpuntihreide.
o nLeptoiuztsnenIineennpoiiteveniuztoiiinmetneennhroienpieininnhretnmidedeen.
o nPnatyiuztsneniineennneiateveniuztoiiinmetneennnaienpieininnhretnmidedeen.
Bi nfzequentevezdeeniniennwozdetnvaainhretnsentzumnbezeiende.nDitnhreetncentrale neigingn(sentzann
tendeensiee.nDitnianniedeaannwozdeenndeooze
- De modus te nemenenDitniindeenisozendeienhretnmeeitnvooziomtninndeendeataiet,ndeuinhretnhrooiiten
bani e.nWanneezntweenbani einhretnhrooiitnami nnhreetndeitnbimodaalnennwanneezneznmeezndeann
tweenhretnhrooiitnami nnhreetnhretnmultmodaal.
- De mediaan te nemen(Mdn)enDitniindeenmidedeenitenisoze.nHiezvooznmoetenndeenisozeineshrteznwen
iezanitnami nninnizoote.nDenmedeiaannwozdetnnietnaaniepaitndeoozniiewinennianniebzuiitnwozdeen
bi nozdeinane,nintezvannennzatondeata.nNietnbi nnominaannomdeatnhretnieennzaninhreef.n((Stel je hebt
een oneven aantal getallen 5,18,72,3 en 9, dan sorteer je deze -> 3, 5, 9, 18, 72 -> in dit geval
is het middelste getal 9, dus 9 is de mediaan. Stel je hebt een even aantal getallen 5,18,72,3,9
en 6, dan sorteer je deze -> 3,5,6,9,18,72, dan zit de mediaan tussen de 6 en de 9, dus->
(6+9)/2 -> 7,5 is de mediaan)).
- Het gemiddelde te nemen:nHetniemidedeendeeniannbezeiendenwozdeenndeooznhretnaantannisozeinbi n
eniaaznopntentennennenntendeenenndeooznhretnaantannisozei.nHetniemidedeendeenwozdetnbeïnvnoedendeoozn
4
Hoofdstuk 1:
Statiteiniineennvezamamenininvannhrunpmidedeenennwaazmeen enuitipzaienniuntndeoennoveznpzoseiienn
waazbi ntoevanneennzonnipeent.nInndeenmoderne wetenschapniineennipzaienvanneennsontnuenwiiieninin
tuiiennzatonenenennempiziishrenoozdeenen.nEninpzoseintotneennempiziishrnoozdeeenniaatnaninvoniten
Hetnopitennennvannonderzoeksvragennmetn
eenneventueennvezmoedeen
(deeninitënenobiezvatee
Hetnzaadepneiennvanntheorienoveznhretn
iehreennvann(nieteniamenhraniendeen
uitipzaiennovezn ouwnwaaznemini
Hetnopitennennvanneennhypothese.nDitn
moetnfaniifseezbaaznami nn(opnfeitenniunnen
ituinnopene
(Ideentfseeznvaziabenene
Hetnverzamelen van datanomndeenthreoziente
iunnennteiten
(Meetndeenvaziabenene
Analyseren van de data.nGannanofndee
voozipennininuitiomtna.de.hr.v.ndee
meetieieveni.
Indeiennonwaazenfaniifsaten(threozien
aanpaiiennofnvezwezpen.
Indeiennwaazenvezifsatenennsonfzmate
(iebzuiinvannizafeiennennieievenie
1
,Innhretnempiziishrnondeezamoeinami nnizofwein2niooztennondeezamoeintenondeezishreideene
- Experimenteel onderzoekenBi nexpezimenteennondeezamoeinwozdetnezneennmanipunatentoeiedeiende
omntenii iennwaazndeienmanipunatentoenneidet.n((Kinderen belonen met een snoepje als ze het
goed gedaan hebben)).nBi nexpezimenteennondeezamoeiniineznipzaienvanneennonafanieni ien
vaziabenenennafanieni ienvaziabene
o nOnafanieni ienvaziabenenn(voozipennendeenvaziabeneeenHiezbi nwozdetnieieiennnaaznwaazn
deenmanipunatentoenneidetn(oozamaaien((het snoepje))
o nAfanieni ienvaziabenenn(uitiomitnvaziabeneeenHiezbi nwozdetnieieiennnaaznhretnefestndeat
deenmanipunatenhreefn(efesten((beter of slechter gedrag))
- Correlatoneel onderzoek (Cross secton)enBi nsozzenatoneennondeezamoeinwozdetneznieenn
manipunatentoeiedeiendenennwozdetnezndeooznhretnnatuuzni ienbenoopnieieiennnaaznefest.n
((Roken))
Wanneeznhrezhraandeeni ienmeetvaziabenennopnvezishrinnendeent depuntennwozdeenn
iemetennwozdetndeitnlongitudinaal onderzoeknienoemde
Ondeezamoeiivaziabenenniunnennondeezvezdeeendenwozdeenninnamoiehretennmeetschalenn(neveninofn
meaiuzemente.nDeamenbeishrzi venndeenzenatentuiiennwatnwozdetniemetennenndeensi fezindeien
zepzeientezennwatnwozdetniemeten.nDenmeetishranennami nnopntendeenenninn2nnoemezie
- Categoriaale
o nBinaiznenDenieuamenuitntweenopteinwaazvanneznmaaznéénnsozzestniannami nn
((levend/dood)) ((man/vrouw))
o nNominaanennDenieuamenuitnmeezdeezenoptein((gelovig, niet gelovig, atheïst)) ((gehuwd,
getrouwd, gescheiden, weduwe))
o nOzdeinaanennIinonieveeznhretamenfdeenaninnominaan,nmaazndeannmetneennnoiiishrenozdeenini.n
Hetnveztentnwatnezniiniebeuzdenenninnwenienvoniozdee.nHetnieefnanneennieenninfozmaten
oveznhretnvezishrinninnpuntennquanishraann((Winnaars zijn Piet, Jan en Kees, maar geen
rang erbij van 1,2, of 3))
- Contnue:
o nIntezvannenDeamenishraanniinbeteznbzuiibaazndeanndeenozdeinanenomdeatnhrieznwenneennozdeeninin
innamitnquanzani.nDeneiinomnhretneennintezvanntenmaienniindeatnopndeenishraannieni ien
afitandeenniemetennmoetennwozdeenn((De verhouding van 3e op 5e plaats moet
hetzelfde zijn als 1e op 3e plaats))
o nRatonenDeamenishraanniaatneennitapnvezdeezndeanndeenintezvannishraan.nDeamenishraannhreefnooin
eennnunpunt.n((Als iemand een 10 heef gekregen de ander een 5 dan heef de
persoon die de 10 heef gekregen het 2x zo goed gedaan))
Bi nondeezamoeienniunnennooinmeetoutennvooziomen.nMeetoutennami nndeiiszepanteininniemetenn
ietannennvannhretnondeezamoeiiob estnenndeenastuenenwaazdeennvannhretnondeezamoeiiob est.nVaainievenn
teitennwaazbi neennpezioonnoveznamishramenfnietinmoetnaanievennizotezenmeetoutennopn((Bedplassers
geven niet altjd toe)).nMeetoutenniunnennvooziomennwozdeenndeoozntennetennopndeenvaliditeitnenndeen
betrouwbaarheid.nDenvanideiteitniaatneznvannuitnofnhretnmeetnitzumentnwennmeetnwatn enwintnmetenn
((weeiishraannvooznnenitenvanneennpeziooneenenndeenbetzouwbaazhreideniaatneznvannuitnofnhretn
meetnitzumentnsoniiitentniin((eezitenmetnin1.83mntweedeenmetnin1.95mee.n
2
,Denvanideiteitnianniemetennwozdeenndeoozndeenondeezitenpuntennnanteniaane
- nCziteziumvanideiteitnenKann enitennenndeatneenninitzumentnmeetnwatnhretnsnaimtntenmeten.
- nConsuzzentenvanideiteitnenWanneezndeataniimuntaannwozdetnopienomennmetneennandeezn
meetnitzumentnmetnbehroudenvanndeenbeitaandeenszitezia.
- nVoozipennendeen(PzedeisteveenvanideiteitnenWanneezndeendeatanvannhretnandeezeninitzumentniebzuiitn
wozdetnomnobiezvateintenvoozipennennopneennnateznt depunt
- nContentvanideiteitn(inhroudeeennDenmatenwaazinndeenvezishrinnendeenondeezdeenen/iebiedeennvannhretn
meetnitzumentnhretntotaneninhroudeideomeinnvannhretntenmetennienmezindeeiien
Denbetzouwbaazhreidenianniemetennwozdeenndeoozniebzuiintenmaiennvanndeenteit-zeteitnpzinsipe.
Bi nondeezamoeinbenn eninennieneiidenomneennsonsnuiientenvozmenndeiennoinnietnioedenietoetitnii.nDitn
wozdetntertium quidnienoemde.n((Vrouwen met een lager zelfeeld plegen vaker zelfmoord, vrouwen
met een lager zelfeeld nemen vaak borstmplantaten. Hieruit kun je bijvoorbeeld niet concluderen
dat borstmplantaten zorgen voor een hogere zelfmoordrato))
Bi nondeezamoeinami nnezn2nvaziabenenndeienhretnzeiuntaatniunnennbeïnvnoedeene
- Onsystematsche variabelenenDitnami nnzeiuntatennvannwinneieuziienfastozenndeienhretnondeezamoein
iunnennbeïnvnoedeen.n((Minder sterk)) ((Slechter/beter in iets)) ((tjdstp, dagdeel))
- Systematsche variabelenenDitnami nnvezishrinnenninnuitvoezininieszeëezdendeoozneennipesifeien
expezimentenenmanipunaten((Snoepje geven en een groep geen snoepje geven))
Hetndeoenniinomndeenoniyitematishrenfoutennamoveennmoieni intenbepezien.nDitnianniedeaannwozdeenndeoozn
randomisatie.nRandeomiiateniinhretnwinneieuziinvezdeenennvanndeenondeezamoeiideeennemezinovezn
vezishrinnendeenintezventei.
Sominwozdetneznooineennrepeated-measurementnofnwithin-subjectndeeiiinnondeezamoeinuitievoezde.n
Hiezbi nwozdetneenndeeennemeznbnootieitendenaannenienmanipunatenvanndeenvezishrinnendeenintezventein
((Wel complimenten krijgen, geen complimenten krijgen of alleen maar strafen)). Hetnnadeeennvannhretn
toepaiiennvanndeitniooztndeeiiininiindeatneznpzastsenefestin(deeennemezinpzeitezennandeezinvanweien
beiendehreidenmetndeenexpezimenteneniituatenofnmeetnitzumentenennbozedeomnefestin(deeennemezin
pzeitezennandeezinomdeatnamenvezveendenofnmoenami nnvanndeen1 eniituateenopniunnenntzedeen.nDeamenefestenn
iunnennbiainievennopnhretnzeiuntaat.
Wanneezndeenondeezamoeiizeiuntatennbinnennami nniannezneennfrequentieverdelingnofneennhistogramn
wozdeennopieitende.nDeamenbeitaatnuitnbanien.nHiezuitnianneennveznoopnieishretitnwozdeen.nHetnmeeitn
ideeanenveznoopniineennnormaalverdeling,nhriezbi namoundeenvezdeenininbenvozmiinveznopennenniinhretnaann
beideenniantenniymmetziishr.nAanndeenhrandenvanneennfzequentevezdeenininianndeenwaazishri nni ihreiden
(niienihroodeenieishratnwozdeen.nWanneezn enbi voozbeendeneennizafeinamietniann enaanndeenhrandenvanndeen
hrooitenvanndeenbani einafeamennhroenvaainietinvooziomt.nDenniienihroodeniintenvoozipennenndeoozn
(deeen/iehreene*100%.nDenwaazishri nni ihreideiwaazdeennooptnopnvann0n(ieennianientotn1n(ameiezhreidee.nOmn
deenniienihroodenpzesieamezntenbezeienennami nnprobability density functionsnopieitendendeieneenn
ieideeaniieezdeenveziienievennvanndeenvezdeeninien.nDooznXnteiennYntenpnotennizi in endeen
3
, waazishri nni ihreideivezdeenini,ndeieneznbi neennnozmanenvezdeenininaninvonitnuitnamietn(amienafeendeinie.nOvezn
deenwaazishri nni ihreideivezdeenininiomniinnatezntezui!
Denvezdeenininiannopn2nmaniezennafwi iennvanndeennozmaanvezdeeninie
- SkewedenEenniebzeinaanniymmetzie.nDenhriitoizamnbevindetnamishrnnietninnhretnsentzum.nWanneezn
deenhriitoizamnniniinitaatnipzeiennwenovezneennpoiiteveniiew,nwanneezndeenhriitoizamnzeshrtin
itaatnipzeiennwenovezneennneiateveniiew.
- KurtosisenEenniebzeinofnteveennaannpuntihreide.
o nLeptoiuztsnenIineennpoiiteveniuztoiiinmetneennhroienpieininnhretnmidedeen.
o nPnatyiuztsneniineennneiateveniuztoiiinmetneennnaienpieininnhretnmidedeen.
Bi nfzequentevezdeeniniennwozdetnvaainhretnsentzumnbezeiende.nDitnhreetncentrale neigingn(sentzann
tendeensiee.nDitnianniedeaannwozdeenndeooze
- De modus te nemenenDitniindeenisozendeienhretnmeeitnvooziomtninndeendeataiet,ndeuinhretnhrooiiten
bani e.nWanneezntweenbani einhretnhrooiitnami nnhreetndeitnbimodaalnennwanneezneznmeezndeann
tweenhretnhrooiitnami nnhreetnhretnmultmodaal.
- De mediaan te nemen(Mdn)enDitniindeenmidedeenitenisoze.nHiezvooznmoetenndeenisozeineshrteznwen
iezanitnami nninnizoote.nDenmedeiaannwozdetnnietnaaniepaitndeoozniiewinennianniebzuiitnwozdeen
bi nozdeinane,nintezvannennzatondeata.nNietnbi nnominaannomdeatnhretnieennzaninhreef.n((Stel je hebt
een oneven aantal getallen 5,18,72,3 en 9, dan sorteer je deze -> 3, 5, 9, 18, 72 -> in dit geval
is het middelste getal 9, dus 9 is de mediaan. Stel je hebt een even aantal getallen 5,18,72,3,9
en 6, dan sorteer je deze -> 3,5,6,9,18,72, dan zit de mediaan tussen de 6 en de 9, dus->
(6+9)/2 -> 7,5 is de mediaan)).
- Het gemiddelde te nemen:nHetniemidedeendeeniannbezeiendenwozdeenndeooznhretnaantannisozeinbi n
eniaaznopntentennennenntendeenenndeooznhretnaantannisozei.nHetniemidedeendeenwozdetnbeïnvnoedendeoozn
4
