NASK VMBO-KGT
Natuurkunde hoofdstuk 1 Krachten
§1 Krachten herkennen
Krachten kan je niet zien of voelen, op welke manier kan je wel zien dat er kracht uitgeoefend
wordt?
Door het effect dat kracht heeft.
Voorbeeld van kracht zien:
SNELHEID (je slaat de bal op en de snelheid neemt toe, hij neemt af als je de bal stopt)
RICHTING (als je tegen bijv een bal slaat)
Krachten kunnen dus de beweging van een voorwerp veranderen.
Krachten kunnen dus ook de vorm van een voorwerp veranderen. Bijvoorbeeld als een
boogschutter zijn boog spant of een trampoline.
Soorten krachten:
- Spierkracht:
De spierkracht ontstaat doordat de spieren in je lichaam zich samentrekken. Voorbeeld: als je
fietst, oefenen je voeten spierkracht op je pendalen uit.
- Veerkracht:
Veerkracht ontstaat als je een veerkrachtig materiaal uitrekt of indrukt. De veerkracht verdwijnt
weer als het materiaal zijn oude vorm terug krijgt. Voorbeeld: als je een expander uitrekt, voel je
de spiraal veren aan je handen trekken.
- Spankracht:
Spankracht ontstaat als je aan een touw trekt en het touw komt strak te staan, dan trekt het touw
net zo hard terug.
- Zwaartekracht:
De zwaartekracht is de kracht waarmee de aarde jou trekt en aan alles om je heen. Hij werkt altijd
en overal! Voorbeeld: als je springt val je weer naar benden, de zwaartekracht trekt je naar de
grond toe.
- Magnetische krachten:
Twee krachten die elkaar aantrekken.
De polen trekken elkaar aan: noordpool en zuidpool
of stoten elkaar af: -noordpool met noordpool of
-zuidpool met zuidpool
, Krachten tekenen:
. F= KRACHT (Force)
- het aangrijpingspunt van de pijl : geef aan WAAR de kracht
wordt uitgeoefend
- de richting van de pijl : geeft aan IN WELKE RICHTING de
kracht werkt
- de lengte van de pijl: geeft aan HOE GROOT de kracht is
F – geeft aan dat het om kracht gaat
Extra letter geeft aan welke soort kracht
Fz = zwaartekracht
Fs = spankracht
Fv = veerkracht
Als je kracht wil tekenen, wat moet je dan weten?
Het massamiddelpunt
Waar ligt dit punt meestal?
In het midden
Massamiddelpunt : alle massa van een voorwerp in één punt, meestal ligt het in het
midden. De pijl van zwaartekracht wijst altijd naar beneden (grond).
PLUS:
Welke soorten vervorming ken je:
- Elastische vervorming (tijdelijk)
- Plastische vervorming (blijvend)
Waar hangt het van af hoe een voorwerp vervormt?
Het hangt af van het materiaal waarvan het is gemaakt.
Verschil elastische en plastische vervorming:
- Elastische vervorming: Bij een elastisch vervorming komt de oorspronkelijke vorm van het
voorwerp weer terug, en dat gebeurt als de kracht ophoudt met werken.
- Plastische vervorming : Bij een plastische vervorming wordt het voorwerp blijvend vervormd
Voorbeelden van elastische of plastische voorwerpen:
- Elastische voorwerpen: trampoline, een matras, schuimrubber
- Plastische voorwerpen: deuk ineen auto, boetseerklei
Natuurkunde hoofdstuk 1 Krachten
§1 Krachten herkennen
Krachten kan je niet zien of voelen, op welke manier kan je wel zien dat er kracht uitgeoefend
wordt?
Door het effect dat kracht heeft.
Voorbeeld van kracht zien:
SNELHEID (je slaat de bal op en de snelheid neemt toe, hij neemt af als je de bal stopt)
RICHTING (als je tegen bijv een bal slaat)
Krachten kunnen dus de beweging van een voorwerp veranderen.
Krachten kunnen dus ook de vorm van een voorwerp veranderen. Bijvoorbeeld als een
boogschutter zijn boog spant of een trampoline.
Soorten krachten:
- Spierkracht:
De spierkracht ontstaat doordat de spieren in je lichaam zich samentrekken. Voorbeeld: als je
fietst, oefenen je voeten spierkracht op je pendalen uit.
- Veerkracht:
Veerkracht ontstaat als je een veerkrachtig materiaal uitrekt of indrukt. De veerkracht verdwijnt
weer als het materiaal zijn oude vorm terug krijgt. Voorbeeld: als je een expander uitrekt, voel je
de spiraal veren aan je handen trekken.
- Spankracht:
Spankracht ontstaat als je aan een touw trekt en het touw komt strak te staan, dan trekt het touw
net zo hard terug.
- Zwaartekracht:
De zwaartekracht is de kracht waarmee de aarde jou trekt en aan alles om je heen. Hij werkt altijd
en overal! Voorbeeld: als je springt val je weer naar benden, de zwaartekracht trekt je naar de
grond toe.
- Magnetische krachten:
Twee krachten die elkaar aantrekken.
De polen trekken elkaar aan: noordpool en zuidpool
of stoten elkaar af: -noordpool met noordpool of
-zuidpool met zuidpool
, Krachten tekenen:
. F= KRACHT (Force)
- het aangrijpingspunt van de pijl : geef aan WAAR de kracht
wordt uitgeoefend
- de richting van de pijl : geeft aan IN WELKE RICHTING de
kracht werkt
- de lengte van de pijl: geeft aan HOE GROOT de kracht is
F – geeft aan dat het om kracht gaat
Extra letter geeft aan welke soort kracht
Fz = zwaartekracht
Fs = spankracht
Fv = veerkracht
Als je kracht wil tekenen, wat moet je dan weten?
Het massamiddelpunt
Waar ligt dit punt meestal?
In het midden
Massamiddelpunt : alle massa van een voorwerp in één punt, meestal ligt het in het
midden. De pijl van zwaartekracht wijst altijd naar beneden (grond).
PLUS:
Welke soorten vervorming ken je:
- Elastische vervorming (tijdelijk)
- Plastische vervorming (blijvend)
Waar hangt het van af hoe een voorwerp vervormt?
Het hangt af van het materiaal waarvan het is gemaakt.
Verschil elastische en plastische vervorming:
- Elastische vervorming: Bij een elastisch vervorming komt de oorspronkelijke vorm van het
voorwerp weer terug, en dat gebeurt als de kracht ophoudt met werken.
- Plastische vervorming : Bij een plastische vervorming wordt het voorwerp blijvend vervormd
Voorbeelden van elastische of plastische voorwerpen:
- Elastische voorwerpen: trampoline, een matras, schuimrubber
- Plastische voorwerpen: deuk ineen auto, boetseerklei
