Kwalitatieve
onderzoeksmethodologie
Hoorcollege 1: kwalitatief empirisch onderzoek, 09-09-2022
Kwalitatief onderzoek. Waarom?
Inzicht in patronen en betekenissen
- Meyers, 2020, p. 5: Kwalitatieve onderzoeksmethoden helpen onderzoekers om mensen,
wat ze zeggen en wat ze doen, te begrijpen binnen de sociale en culturele context waarin zij
leven.
- Bleijenbergh et al., 2022, p. 5-6: Kwalitatief empirisch onderzoek betreft alle vormen van
onderzoek die gericht zijn op het genereren van kennis door het verzamelen en interpreteren
van materiaal over een sociaal verschijnsel in de werkelijkheid dat we met onze zintuigen
observeren, en vertalen naar tekst.
Exploratie van de werkelijkheid
Exploreren = het benaderen van de empirie met zo min mogelijk vooronderstellingen: met een open
blik en open vragen de werkelijkheid onderzoeken.
Bijvoorbeeld:
- ‘Wat betekent uw werk voor u persoonlijk?’
- ‘Hoe ervaart u in uw werk ondersteuning vanuit uw professionele omgeving?’
In plaats van:
- ‘Ik voel mij in mijn werk gewaardeerd door collega’s’
- Eens O O O O O Oneens
Methoden van kwalitatief onderzoek
Rechtstreeks contact met mensen en hun context nodig. Veelgebruikte onderzoeksmethoden voor
kwalitatief onderzoek zijn dan ook:
- Open interviews
- Participerende observaties
Resultaat: transcripties en veldverslagen
Memo’s: observaties koppelen aan je interpretaties.
Quote uit transcript gebruiken in resultaten
,Onderzoekseenheden en steekproeftrekking
- Klein aantal onderzoekseenheden vanwege de noodzaak antwoorden af te leiden uit
diepteanalyse van je materiaal (intensief). Je kan geen honderden interviews afnemen, je
gaat kijken of het nog data oplevert: welke mensen moet je interviewen?
- Strategische steekproef: gemotiveerde keuze van steekproef:
o Theoretische selectie wie heb je nodig bij dit onderwerp?
o Pragmatische selectie tot wie heb je toegang?
o Selectie kritische casus selecteert 1 of 2 cases en dan kijk je waarom je deze
casus/bedrijf/organisatie kiest.
Interatief-parallel onderzoek
Vraag terugkijken naar onderzoeksvraag/operationalisatie etc. om te kijken of het nog passend is, of
het nog klopt.
Vergelijking kwalitatief en kwantitatief onderzoek
- Kwantitatief cijfers
- Kwalitatief teksten
Wetenschapsfilosofie
- Wetenschapsfilosofie = wat is werkelijkheid? Hoe kunnen we werkelijkheid kennen? Hoe
kijken we naar de werkelijkheid?
o Bijv. werkdruk kan je dit gewoon meten of hangt dit af van perceptie en waar komt
dit vandaan?
- Verschillende stromingen
Doel- en vraagstelling
Intern en extern doel
De doelstelling bestaat uit:
- Extern doel (de bijdrage die je met je onderzoek wilt leveren)
o Praktisch extern doel kennis leveren aan organisatie om probleem aan te pakken.
, o Theoretisch extern doel er is bepaalde kennis nog niet, of bijvoorbeeld niet juist.
- Intern doel (de kennis die je met je onderzoek wilt verwerven)
Voorbeeld praktisch extern doel, hoe formuleer je het?
Tweemaal hetzelfde externe (praktische) doel:
- Dit onderzoek heeft tot doel het werving- en selectieproces van horecaketen X te verbeteren
DOOR kennis te vergaren over belemmeringen die millennials ervaren in het werving- en
selectieproces van vestiging Y en Z binnen horecaketen X.
- Dit onderzoek wil kennis vergaren over belemmeringen die millennials ervaren in het
werving- en selectieproces van vestiging Y en Z binnen horecaketen X TENEINDE het werving-
en selectieproces van Horecaketen X te verbeteren.
Ons onderzoek in praktijk
1. Welke bijdrage wil je leveren met je onderzoek?
a. Extern doel theoretisch of praktisch
b. Intern doel altijd kennis genereren
2. Welke kennis heb je daarvoor nodig?
Criteria voor goede onderzoeksvragen
- Is efficiënt niet te veel/weinig vragen. Bij je doel blijven.
- Is sturend (m.b.t. kennissoorten, dataverzameling) indicatie geven waar je moet zijn om
data te krijgen.
- Is een open, maar helder geformuleerde vraag
- Begint bij voorkeur met hoe, wat, welke, wanneer of waarom
- Noemt de onderzoekseenheid in de vraag
- Vermijd handelingsvragen: “Hoe kan dit probleem worden aangepakt”?
o Is het externe doel in een ander jasje
o Is een interventieprobleem en geen kennisprobleem
Vraagstelling praktijkgericht onderzoek
onderzoeksmethodologie
Hoorcollege 1: kwalitatief empirisch onderzoek, 09-09-2022
Kwalitatief onderzoek. Waarom?
Inzicht in patronen en betekenissen
- Meyers, 2020, p. 5: Kwalitatieve onderzoeksmethoden helpen onderzoekers om mensen,
wat ze zeggen en wat ze doen, te begrijpen binnen de sociale en culturele context waarin zij
leven.
- Bleijenbergh et al., 2022, p. 5-6: Kwalitatief empirisch onderzoek betreft alle vormen van
onderzoek die gericht zijn op het genereren van kennis door het verzamelen en interpreteren
van materiaal over een sociaal verschijnsel in de werkelijkheid dat we met onze zintuigen
observeren, en vertalen naar tekst.
Exploratie van de werkelijkheid
Exploreren = het benaderen van de empirie met zo min mogelijk vooronderstellingen: met een open
blik en open vragen de werkelijkheid onderzoeken.
Bijvoorbeeld:
- ‘Wat betekent uw werk voor u persoonlijk?’
- ‘Hoe ervaart u in uw werk ondersteuning vanuit uw professionele omgeving?’
In plaats van:
- ‘Ik voel mij in mijn werk gewaardeerd door collega’s’
- Eens O O O O O Oneens
Methoden van kwalitatief onderzoek
Rechtstreeks contact met mensen en hun context nodig. Veelgebruikte onderzoeksmethoden voor
kwalitatief onderzoek zijn dan ook:
- Open interviews
- Participerende observaties
Resultaat: transcripties en veldverslagen
Memo’s: observaties koppelen aan je interpretaties.
Quote uit transcript gebruiken in resultaten
,Onderzoekseenheden en steekproeftrekking
- Klein aantal onderzoekseenheden vanwege de noodzaak antwoorden af te leiden uit
diepteanalyse van je materiaal (intensief). Je kan geen honderden interviews afnemen, je
gaat kijken of het nog data oplevert: welke mensen moet je interviewen?
- Strategische steekproef: gemotiveerde keuze van steekproef:
o Theoretische selectie wie heb je nodig bij dit onderwerp?
o Pragmatische selectie tot wie heb je toegang?
o Selectie kritische casus selecteert 1 of 2 cases en dan kijk je waarom je deze
casus/bedrijf/organisatie kiest.
Interatief-parallel onderzoek
Vraag terugkijken naar onderzoeksvraag/operationalisatie etc. om te kijken of het nog passend is, of
het nog klopt.
Vergelijking kwalitatief en kwantitatief onderzoek
- Kwantitatief cijfers
- Kwalitatief teksten
Wetenschapsfilosofie
- Wetenschapsfilosofie = wat is werkelijkheid? Hoe kunnen we werkelijkheid kennen? Hoe
kijken we naar de werkelijkheid?
o Bijv. werkdruk kan je dit gewoon meten of hangt dit af van perceptie en waar komt
dit vandaan?
- Verschillende stromingen
Doel- en vraagstelling
Intern en extern doel
De doelstelling bestaat uit:
- Extern doel (de bijdrage die je met je onderzoek wilt leveren)
o Praktisch extern doel kennis leveren aan organisatie om probleem aan te pakken.
, o Theoretisch extern doel er is bepaalde kennis nog niet, of bijvoorbeeld niet juist.
- Intern doel (de kennis die je met je onderzoek wilt verwerven)
Voorbeeld praktisch extern doel, hoe formuleer je het?
Tweemaal hetzelfde externe (praktische) doel:
- Dit onderzoek heeft tot doel het werving- en selectieproces van horecaketen X te verbeteren
DOOR kennis te vergaren over belemmeringen die millennials ervaren in het werving- en
selectieproces van vestiging Y en Z binnen horecaketen X.
- Dit onderzoek wil kennis vergaren over belemmeringen die millennials ervaren in het
werving- en selectieproces van vestiging Y en Z binnen horecaketen X TENEINDE het werving-
en selectieproces van Horecaketen X te verbeteren.
Ons onderzoek in praktijk
1. Welke bijdrage wil je leveren met je onderzoek?
a. Extern doel theoretisch of praktisch
b. Intern doel altijd kennis genereren
2. Welke kennis heb je daarvoor nodig?
Criteria voor goede onderzoeksvragen
- Is efficiënt niet te veel/weinig vragen. Bij je doel blijven.
- Is sturend (m.b.t. kennissoorten, dataverzameling) indicatie geven waar je moet zijn om
data te krijgen.
- Is een open, maar helder geformuleerde vraag
- Begint bij voorkeur met hoe, wat, welke, wanneer of waarom
- Noemt de onderzoekseenheid in de vraag
- Vermijd handelingsvragen: “Hoe kan dit probleem worden aangepakt”?
o Is het externe doel in een ander jasje
o Is een interventieprobleem en geen kennisprobleem
Vraagstelling praktijkgericht onderzoek
