Biologie samenvatting
H6 Soorten en populaties
BINAS 78, 92, 93, 94
6.1 Verwantschap tussen soorten
Kenmerken van soorten
Individuen behoren tot dezelfde soort wanneer ze samen vruchtbare nakomelingen kunnen
krijgen.
Soortnamen en indeling
Binominale naamgeving: een soort een naam geven. Geslachtsnaam met hoofdletter en
soortaanduiding met kleine letter. Soms komt de auteur van de naam erachter te staan. Zoals
Bellis perennis L. Ook kan er een letter van een ondersoort (geografisch afgescheiden groep
soortgenoten met iets afwijkende kenmerken) achter komen.
Taxonomie: de wetenschap die soorten indeelt in groepen. Hierin heb je verschillende
groepen: Organismen soorten geslachten families orden klassen afdelingen
rijken domeinen. Door het fokken zijn er rassen (variaties), die zijn geen onderdeel van
de taxonomie.
Het hoogste is domeinen, die je onderscheid met eigen typen rRNA. Je hebt archaea,
bacteriën en eukaryoten. Archaea en bacteriën zijn prokaryoten (eencelligen zonder
kernmembraan). De bouw van het celmembraan van de archaea wijkt af omdat het
membraan bestaat uit een enkele laag fosfolipiden. De andere groepen hebben een dubbele
laag.
DNA
Je kan niet bepalen of organismen nauw verwant zijn aan uiterlijk of leegomgeving. Wel aan
de basenvolgorde van het DNA en de mitochondriën. Voor DNA-onderzoek worden eiwitten
zoals hemoglobine onderzocht. Met behulp van de moleculaire klok (genen die constant
muteren) kunnen biologen vaststellen hoe verwant soorten zijn. Hoe meer mutaties hoe
minder nauw verwant.
Soorten houden zich niet aan menselijke regels
De grens tussen soorten is vaag. Soms kruisen andere soorten met elkaar en krijgen ze
levensvatbare nakomelingen: hybriden. Dit helpt ook om te onderzoeken naar familierelaties,
want alleen soorten met verwant DNA kunnen nakomelingen krijgen. De meeste hybriden
zijn onvruchtbaar.
Criterium voor een soort vervaalt bij soorten die doen aan ongeslachtelijke voortplanting.
H6 Soorten en populaties
BINAS 78, 92, 93, 94
6.1 Verwantschap tussen soorten
Kenmerken van soorten
Individuen behoren tot dezelfde soort wanneer ze samen vruchtbare nakomelingen kunnen
krijgen.
Soortnamen en indeling
Binominale naamgeving: een soort een naam geven. Geslachtsnaam met hoofdletter en
soortaanduiding met kleine letter. Soms komt de auteur van de naam erachter te staan. Zoals
Bellis perennis L. Ook kan er een letter van een ondersoort (geografisch afgescheiden groep
soortgenoten met iets afwijkende kenmerken) achter komen.
Taxonomie: de wetenschap die soorten indeelt in groepen. Hierin heb je verschillende
groepen: Organismen soorten geslachten families orden klassen afdelingen
rijken domeinen. Door het fokken zijn er rassen (variaties), die zijn geen onderdeel van
de taxonomie.
Het hoogste is domeinen, die je onderscheid met eigen typen rRNA. Je hebt archaea,
bacteriën en eukaryoten. Archaea en bacteriën zijn prokaryoten (eencelligen zonder
kernmembraan). De bouw van het celmembraan van de archaea wijkt af omdat het
membraan bestaat uit een enkele laag fosfolipiden. De andere groepen hebben een dubbele
laag.
DNA
Je kan niet bepalen of organismen nauw verwant zijn aan uiterlijk of leegomgeving. Wel aan
de basenvolgorde van het DNA en de mitochondriën. Voor DNA-onderzoek worden eiwitten
zoals hemoglobine onderzocht. Met behulp van de moleculaire klok (genen die constant
muteren) kunnen biologen vaststellen hoe verwant soorten zijn. Hoe meer mutaties hoe
minder nauw verwant.
Soorten houden zich niet aan menselijke regels
De grens tussen soorten is vaag. Soms kruisen andere soorten met elkaar en krijgen ze
levensvatbare nakomelingen: hybriden. Dit helpt ook om te onderzoeken naar familierelaties,
want alleen soorten met verwant DNA kunnen nakomelingen krijgen. De meeste hybriden
zijn onvruchtbaar.
Criterium voor een soort vervaalt bij soorten die doen aan ongeslachtelijke voortplanting.
