Hoorcollege 10 EU Recht in de Praktik
Onderwerpen
Vandaag (HC 10): handhaving en rechtsbescherming voor de Europese rechter top down:
o Inbreukprocedure (art. 258 VWEU)
o Beroep tot nietgverklaring (art. 263 VWEU)
o Schadevergoedingsacte (art. 340 VWEU)
HC 11: handhaving en rechtsbescherming voor de nationalee rechter Botoom up
o Directe werking (week 2)
o Prejudiciële procedure
o Procedurele autonomie
Vandaag gaan we het hebben over handhaving en rechtsbescherming van het EU recht voor
de Europese rechter. Want hier zie je heel erg de kracht van het Europese recht. Hier zie je
wat wij als juristen hoe we het kunnen inroepen, hoe het wordt gehandhaafd. Hier zie je
heel erg hoeveel je kan bereiken met Europees recht. Dus vandaag gaan we kijken naar de
top down procedures, dus bij de Europese rechter. We gaan kijken hoe op Europees niveau
het Europees recht wordt gehandhaafd, dan gaan we het hebben over inbreukprocedures
uit art. 258 en 259 VWEU. We gaan het hebben over beroep op nietgverrkaring. Dat gaat
over nietgverrkaring van Europees recht, dus niet zozeer natonaal recht, maar Europees
recht. We hebben ondertussen gezien dat de EU extreem actef is op allerlei terreinen. Op
het gebied van het mededingingsrecht, dat de commissie bijvoorbeeld besluiten neemt, we
hebben al wetgeving gezien van de interne markt etc. maar hoe kan je daar nou
tegenkomen. Want ook dat Europese recht moet onderworpen zijn aan een check en
balances system. Dus hoe wordt dat nou beoordeeld, door welke rechter en hoe gaat dat in
zijn werk. We gaan een klein beetje kijken naar schadevergoedingsactes, dus de EU is heel
actef, maar kan ook grote fouten maken, kunnen we dan de EU aansprakelijk stellen, daar is
een procedure voor die is voorzien in het verdrag. We gaan kijken hoe dat werkt. Dat is
allemaal op Europees niveau.
De andere kant van de medaille is meer botom up. Dat is op natonaal niveau. Dat is directe
werking waar we al uitgebreid naar hebben gekeken en komen we volgende week op terug
om te laten zien wat voor rol dat speelt in het geheel van rechtsmiddelen. Dan gaan we
kijken naar de prejudiciële procedure. Een hele belangrijke procedure. We hebben al heel
veel rechtspraak gezien die tot stand is gekomen n.a.v. een vraag die door de natonale
rechter is gesteld. Hoe werkt die nou. Wanneer kunnen rechters een vraag stellen, wanneer
moeten rechters een vraag stellen, hoe moeten ze een vraag stellen etc. En vervolgens gaan
we kijken: hoe moeten die natonale rechters dat Europees recht nou toepassen. We hebben
tot nu toe heel veel gesproken over materieel recht, dus de interne markt, vrij verkeer van
personen, harmonisate, mededinging etc. Allemaal gebieden waarop materieel recht van
toepassing is. Maar we hebben relatef nog weinig gesproken over procedureel recht. Dus
hoe moeten nou die rechters, waarvan we weten in de lidstaten dat zij Europees recht direct
moeten gaan toepassen, hoe moeten ze dat toepassen, via welke procedures, via welke
bewijsprocedures etc. Daar gaan we het volgende week over hebben.
Begrippen
Handhaving: toezicht op de naleving verplichtngen o.g.v. EU recht voor EU instellingen, lidstaten en
partculieren
Rechtsbescherming: rechten die partculieren ontlenen aan het EU recht moeten daadwerkelijk
beschermd worden
,Dan krijgen jullie een goed beeld van zowel handhaving als rechtsbescherming op het gebied
van het Europees recht. Dat zijn eigenlijk twee kanten van een medaille, die handhaving en
rechtsbescherming. Handhaving wordt gezien als toezicht op de naleving van de
verplichtngen o.g.v. het EU recht voor EU instellingen, lidstaten en partculieren. Dus je ziet
hier ook weer het enorme bereik van de EU en het EU recht. Dus niet alleen geldt het voor
EU instellingen, niet alleen geldt het voor lidstaten, maar we hebben ook gezien: het geldt
ook voor bedrijven, het kan zelfs voor personen gelden. Dus hoe kan je dat nou afdwingen?
Deels hebben we het al gehad, deels ook niet. Daar gaan we vandaag naar kijken.
De andere kant van de medaille is rechtsbescherming: rechten die partculieren kunnen
ontlenen aan het EU recht moeten efectef beschermd kunnen worden. Dus die
efectviteitsgedachte staat ook hier weer heel erg centraal. Er moet steeds een efecteve
rechtsingang zijn om te zorgen dat je je rechten daadwerkelijk tengelde kan maken.
Die twee kanten van de medaille heef het Hof heel mooi verwoord in het oude Van Gend
en Loos arrest (geen verplicht arrest meer) Dan zegt het Hof eigenkijr hierin: die directe
werring is zo bekangrijr dat je met Europese recht naar de natonake rechter ran gaan, niet
akkeen om partcukieren te beschermen, zodat zij inderdaad gebruir runnen maren van die
rechten, maar oor omdat het tegekijrertjd de handhaving beterent van het EU recht. Dus dat
is eigenlijk een hele belangrijke kant daarvan.
Grondbeginseleen
EU is een rechtsgemeenschap beheerst door de ‘Rule of Law’
‘Rechterlijke macht’: Hof van Justte en natonale rechters
o Verbonden door de prejudiciële procedure (HC 11)
“Volledig stelsel van rechtsmiddelen en procedures”
Recht op efecteve rechtsbescherming en toegang tot de rechter
Loyaliteitsbeginsel (art. 4(3) Unieverdrag)
Wat de grondbeginselen zijn, is dat er eigenlijk steeds wordt gezegd door het Hof dat er een
vokkedig steksek van rechtsmiddeken en procedures moet zijn. Dus er moet altjd, als je denkt
aan een cirkel, er moet altjd een ingang zijn om je rechten te gekde te maren. Wat we gaan
doen, is kijken of het daadwerkelijk het geval is. Dus we gaan niet alleen kijken wat voor
procedures er zijn, maar we gaan die procedures oor rritsch berijren. Dus is het nou echt zo
dat directe werring aktjd garant staat voor het tengekde runnen maren van je rechten. Is het
zo dat als je een interpretatevraag hebt over EU recht dat zo’n natonale rechter nou altjd
naar de EU rechter gaat? Is het zo dat EU recht altjd echt wordt gehandhaafd? Is het zo dat
wij kunnen opkomen tegen EU recht altjd? Wat zijn de mogelijkheden en wat zijn eigenlijk
de zwakke kanten? Want het Hof beweert nog altjd dat er dus een volledig stelsel van
rechtsmiddelen en procedures is. Daar kunnen we wel kritsch op zijn. Het is dus ingegeven
door het beginsel van efectviteit. Een ander beginsel dat heel belangrijk is en soms wordt in
de rechtspraak expliciet gewezen naar het beginsel. Een oud tentaomenvraag was
bijvoorbeeld: noem eens drie arresten waarin het koyakiteitsbeginsek de grondskag was voor
de uitromst voor die zaar. Dan zou je dus verschillende zaken kunnen noemen, want we
weten dat dat een heel belangrijk beginsel is, een keidend beginsek voor het HvJ om recht te
spreren. Dus het idee dat je trouw moet zijn aan de EU en aan het EU recht. We weten ook al
dat het beginsel ervoor gezorgd heef dat allerlei doctrines die niet in het verdrag staan, in
het leven zijn geroepen. Dat is op basis van dit beginsel. En natuurlijk is belangrijk dat de EU
niet alleen maar een politeke unie is, soms lijkt dat zoals je kijkt naar het nieuws, maar het
idee is dat het veel meer is dan een politeke gemeenschap. Dat het een rechtsgemeenschap
is en dat het wordt gereguleerd eigenlijk door de Rule of Law. Dus dat de wetgevende macht
, en dat die ministers en dat die verschillende instellingen onderworpen moeten kunnen
worden aan rechterlijk toezicht. Een van de interessante dingen van het EU recht is dat dat
inderdaad kan. Je kan wel kritek uiten op in hoeverre het kan, maar het is dus mogelijk dat
het parlement de Raad voor het HvJ daagt. Dat een lidstaat de EU voor de rechter daagt. Dat
de Commissie een lidstaat voor het HvJ daagt. Dat geef veel meer rechtszekerheid en veel
meer Rule of Law dan een politeke gemeenschap en is zeker in deze tjd enorm belangrijk.
Dat zullen we ook zien vandaag aan een aantal voorbeelden.
Wat gebeurt er nu in Poken en Hongarije. Er zijn verkiezingen geweest. Je hebt nu
meerderheid daar van een vrij populistsche rechtse partj en zij gebruiren hun pokitere
macht eigenkijr om de rechtsstaat af te brorreken. Dus een van de maatregelen die Polen
heef genomen, is om rechters te ontskaan. Dus een hele groep werd ontslagen. De
pensioengerechtgde leefijd werd verlaagd, waardoor al die rechters op straat stonden, met
het idee dat er nieuwe rechters ronden worden gerozen die beter pasten bij de ideokogie van
de partj. Zo zijn er een aantal van dat soort maatregelen genomen die zeer ernstg zijn,
zowel in Hongarije als in Polen. De vraag is: wat is de link met EU recht hier. Wat zou de link
hier zijn met EU recht, behalve dan dat het een risico met zich meebrengt voor ons allemaal,
want we weten bijvoorbeeld dat Polen een groot lidstaat is, dat we de meeste wetgeving tot
stand komt met gekwalifceerde meerderheid. Als er steeds meer van dit soort lidstaten
komen, dan is dat ook een risico voor ons en voor de stabiliteit van de EU. Maar wat is nou
juridisch het probkeem hier? Ze maren wetgeving die in strijd zijn met beginseken in het
verdrag. Bv. In het verdrag is neergekegd dat je een onafanrekijre rechterkijre macht moet
hebben en nog meer van dat soort beginseken. Dus wat heef de Commissie nu gedaan o.l.v.
Frans Timmermans? Die is daar een procedure tegen begonnen. We moeten afwachten hoe
dat gaat. Dat is een voorbeeld van het proberen te beschermen van die Rule of Law binnen
de EU.
Hof van Justitie: alegeomeen
Hof van Justte: rechtsgangen genoemd in de Verdragen
o Directe beroepen
Inbreukprocedure (art. 258 VWEU)
Beroep tot nietgverklaring (art. 263 VWEU)
Beroep wegens nalaten (art. 265 VWEU)
Schadevergoedingsacte tegen EU (art. 340 VWEU)
o Indirecte beroepen
Prejudiciële procedure (art. 267 VWEU)
Dus het HvJ staat hier heel erg centraal. Het HvJ is vertegenwoordigd uit verschillende
lidstaten. Daarnaast zijn er ook even veel A-G die een opinie geven, een advies geven over
elke zaak die voor het Hof is. LEES de opinies! Die A-G zijn veel onafankelijker dan de
rechterlijke macht. Wie is de NL rechter op dit moment? Sacha Prechal. Dus we gaan kijken
naar verschillende soorten beroepen. Er zijn twee soorten beroepen. Een is directe beroepen
waarbij je direct toegang hebt tot het EU HvJ of wek het gerecht en dat is de
inbreurprocedure, het beroep tot nietgverrkaring, het beroep wegens nakaten (gaan we niet
op in), de schadevergoedingsactes. Vervolgens heb je de indirecte beroepen, dus dat zijn
beroepen die uiteindekijr wek bij het HvJ terecht romen maar via de natonake rechter. Dat is
een hele belangrijke categorie (volgende week). Daar zie je heel erg de noodzakelijke
samenwerking tussen het natonale niveau en het EU niveau. Dus natonale rechters die
samenspraak werken met het HvJ.
Onderwerpen
Vandaag (HC 10): handhaving en rechtsbescherming voor de Europese rechter top down:
o Inbreukprocedure (art. 258 VWEU)
o Beroep tot nietgverklaring (art. 263 VWEU)
o Schadevergoedingsacte (art. 340 VWEU)
HC 11: handhaving en rechtsbescherming voor de nationalee rechter Botoom up
o Directe werking (week 2)
o Prejudiciële procedure
o Procedurele autonomie
Vandaag gaan we het hebben over handhaving en rechtsbescherming van het EU recht voor
de Europese rechter. Want hier zie je heel erg de kracht van het Europese recht. Hier zie je
wat wij als juristen hoe we het kunnen inroepen, hoe het wordt gehandhaafd. Hier zie je
heel erg hoeveel je kan bereiken met Europees recht. Dus vandaag gaan we kijken naar de
top down procedures, dus bij de Europese rechter. We gaan kijken hoe op Europees niveau
het Europees recht wordt gehandhaafd, dan gaan we het hebben over inbreukprocedures
uit art. 258 en 259 VWEU. We gaan het hebben over beroep op nietgverrkaring. Dat gaat
over nietgverrkaring van Europees recht, dus niet zozeer natonaal recht, maar Europees
recht. We hebben ondertussen gezien dat de EU extreem actef is op allerlei terreinen. Op
het gebied van het mededingingsrecht, dat de commissie bijvoorbeeld besluiten neemt, we
hebben al wetgeving gezien van de interne markt etc. maar hoe kan je daar nou
tegenkomen. Want ook dat Europese recht moet onderworpen zijn aan een check en
balances system. Dus hoe wordt dat nou beoordeeld, door welke rechter en hoe gaat dat in
zijn werk. We gaan een klein beetje kijken naar schadevergoedingsactes, dus de EU is heel
actef, maar kan ook grote fouten maken, kunnen we dan de EU aansprakelijk stellen, daar is
een procedure voor die is voorzien in het verdrag. We gaan kijken hoe dat werkt. Dat is
allemaal op Europees niveau.
De andere kant van de medaille is meer botom up. Dat is op natonaal niveau. Dat is directe
werking waar we al uitgebreid naar hebben gekeken en komen we volgende week op terug
om te laten zien wat voor rol dat speelt in het geheel van rechtsmiddelen. Dan gaan we
kijken naar de prejudiciële procedure. Een hele belangrijke procedure. We hebben al heel
veel rechtspraak gezien die tot stand is gekomen n.a.v. een vraag die door de natonale
rechter is gesteld. Hoe werkt die nou. Wanneer kunnen rechters een vraag stellen, wanneer
moeten rechters een vraag stellen, hoe moeten ze een vraag stellen etc. En vervolgens gaan
we kijken: hoe moeten die natonale rechters dat Europees recht nou toepassen. We hebben
tot nu toe heel veel gesproken over materieel recht, dus de interne markt, vrij verkeer van
personen, harmonisate, mededinging etc. Allemaal gebieden waarop materieel recht van
toepassing is. Maar we hebben relatef nog weinig gesproken over procedureel recht. Dus
hoe moeten nou die rechters, waarvan we weten in de lidstaten dat zij Europees recht direct
moeten gaan toepassen, hoe moeten ze dat toepassen, via welke procedures, via welke
bewijsprocedures etc. Daar gaan we het volgende week over hebben.
Begrippen
Handhaving: toezicht op de naleving verplichtngen o.g.v. EU recht voor EU instellingen, lidstaten en
partculieren
Rechtsbescherming: rechten die partculieren ontlenen aan het EU recht moeten daadwerkelijk
beschermd worden
,Dan krijgen jullie een goed beeld van zowel handhaving als rechtsbescherming op het gebied
van het Europees recht. Dat zijn eigenlijk twee kanten van een medaille, die handhaving en
rechtsbescherming. Handhaving wordt gezien als toezicht op de naleving van de
verplichtngen o.g.v. het EU recht voor EU instellingen, lidstaten en partculieren. Dus je ziet
hier ook weer het enorme bereik van de EU en het EU recht. Dus niet alleen geldt het voor
EU instellingen, niet alleen geldt het voor lidstaten, maar we hebben ook gezien: het geldt
ook voor bedrijven, het kan zelfs voor personen gelden. Dus hoe kan je dat nou afdwingen?
Deels hebben we het al gehad, deels ook niet. Daar gaan we vandaag naar kijken.
De andere kant van de medaille is rechtsbescherming: rechten die partculieren kunnen
ontlenen aan het EU recht moeten efectef beschermd kunnen worden. Dus die
efectviteitsgedachte staat ook hier weer heel erg centraal. Er moet steeds een efecteve
rechtsingang zijn om te zorgen dat je je rechten daadwerkelijk tengelde kan maken.
Die twee kanten van de medaille heef het Hof heel mooi verwoord in het oude Van Gend
en Loos arrest (geen verplicht arrest meer) Dan zegt het Hof eigenkijr hierin: die directe
werring is zo bekangrijr dat je met Europese recht naar de natonake rechter ran gaan, niet
akkeen om partcukieren te beschermen, zodat zij inderdaad gebruir runnen maren van die
rechten, maar oor omdat het tegekijrertjd de handhaving beterent van het EU recht. Dus dat
is eigenlijk een hele belangrijke kant daarvan.
Grondbeginseleen
EU is een rechtsgemeenschap beheerst door de ‘Rule of Law’
‘Rechterlijke macht’: Hof van Justte en natonale rechters
o Verbonden door de prejudiciële procedure (HC 11)
“Volledig stelsel van rechtsmiddelen en procedures”
Recht op efecteve rechtsbescherming en toegang tot de rechter
Loyaliteitsbeginsel (art. 4(3) Unieverdrag)
Wat de grondbeginselen zijn, is dat er eigenlijk steeds wordt gezegd door het Hof dat er een
vokkedig steksek van rechtsmiddeken en procedures moet zijn. Dus er moet altjd, als je denkt
aan een cirkel, er moet altjd een ingang zijn om je rechten te gekde te maren. Wat we gaan
doen, is kijken of het daadwerkelijk het geval is. Dus we gaan niet alleen kijken wat voor
procedures er zijn, maar we gaan die procedures oor rritsch berijren. Dus is het nou echt zo
dat directe werring aktjd garant staat voor het tengekde runnen maren van je rechten. Is het
zo dat als je een interpretatevraag hebt over EU recht dat zo’n natonale rechter nou altjd
naar de EU rechter gaat? Is het zo dat EU recht altjd echt wordt gehandhaafd? Is het zo dat
wij kunnen opkomen tegen EU recht altjd? Wat zijn de mogelijkheden en wat zijn eigenlijk
de zwakke kanten? Want het Hof beweert nog altjd dat er dus een volledig stelsel van
rechtsmiddelen en procedures is. Daar kunnen we wel kritsch op zijn. Het is dus ingegeven
door het beginsel van efectviteit. Een ander beginsel dat heel belangrijk is en soms wordt in
de rechtspraak expliciet gewezen naar het beginsel. Een oud tentaomenvraag was
bijvoorbeeld: noem eens drie arresten waarin het koyakiteitsbeginsek de grondskag was voor
de uitromst voor die zaar. Dan zou je dus verschillende zaken kunnen noemen, want we
weten dat dat een heel belangrijk beginsel is, een keidend beginsek voor het HvJ om recht te
spreren. Dus het idee dat je trouw moet zijn aan de EU en aan het EU recht. We weten ook al
dat het beginsel ervoor gezorgd heef dat allerlei doctrines die niet in het verdrag staan, in
het leven zijn geroepen. Dat is op basis van dit beginsel. En natuurlijk is belangrijk dat de EU
niet alleen maar een politeke unie is, soms lijkt dat zoals je kijkt naar het nieuws, maar het
idee is dat het veel meer is dan een politeke gemeenschap. Dat het een rechtsgemeenschap
is en dat het wordt gereguleerd eigenlijk door de Rule of Law. Dus dat de wetgevende macht
, en dat die ministers en dat die verschillende instellingen onderworpen moeten kunnen
worden aan rechterlijk toezicht. Een van de interessante dingen van het EU recht is dat dat
inderdaad kan. Je kan wel kritek uiten op in hoeverre het kan, maar het is dus mogelijk dat
het parlement de Raad voor het HvJ daagt. Dat een lidstaat de EU voor de rechter daagt. Dat
de Commissie een lidstaat voor het HvJ daagt. Dat geef veel meer rechtszekerheid en veel
meer Rule of Law dan een politeke gemeenschap en is zeker in deze tjd enorm belangrijk.
Dat zullen we ook zien vandaag aan een aantal voorbeelden.
Wat gebeurt er nu in Poken en Hongarije. Er zijn verkiezingen geweest. Je hebt nu
meerderheid daar van een vrij populistsche rechtse partj en zij gebruiren hun pokitere
macht eigenkijr om de rechtsstaat af te brorreken. Dus een van de maatregelen die Polen
heef genomen, is om rechters te ontskaan. Dus een hele groep werd ontslagen. De
pensioengerechtgde leefijd werd verlaagd, waardoor al die rechters op straat stonden, met
het idee dat er nieuwe rechters ronden worden gerozen die beter pasten bij de ideokogie van
de partj. Zo zijn er een aantal van dat soort maatregelen genomen die zeer ernstg zijn,
zowel in Hongarije als in Polen. De vraag is: wat is de link met EU recht hier. Wat zou de link
hier zijn met EU recht, behalve dan dat het een risico met zich meebrengt voor ons allemaal,
want we weten bijvoorbeeld dat Polen een groot lidstaat is, dat we de meeste wetgeving tot
stand komt met gekwalifceerde meerderheid. Als er steeds meer van dit soort lidstaten
komen, dan is dat ook een risico voor ons en voor de stabiliteit van de EU. Maar wat is nou
juridisch het probkeem hier? Ze maren wetgeving die in strijd zijn met beginseken in het
verdrag. Bv. In het verdrag is neergekegd dat je een onafanrekijre rechterkijre macht moet
hebben en nog meer van dat soort beginseken. Dus wat heef de Commissie nu gedaan o.l.v.
Frans Timmermans? Die is daar een procedure tegen begonnen. We moeten afwachten hoe
dat gaat. Dat is een voorbeeld van het proberen te beschermen van die Rule of Law binnen
de EU.
Hof van Justitie: alegeomeen
Hof van Justte: rechtsgangen genoemd in de Verdragen
o Directe beroepen
Inbreukprocedure (art. 258 VWEU)
Beroep tot nietgverklaring (art. 263 VWEU)
Beroep wegens nalaten (art. 265 VWEU)
Schadevergoedingsacte tegen EU (art. 340 VWEU)
o Indirecte beroepen
Prejudiciële procedure (art. 267 VWEU)
Dus het HvJ staat hier heel erg centraal. Het HvJ is vertegenwoordigd uit verschillende
lidstaten. Daarnaast zijn er ook even veel A-G die een opinie geven, een advies geven over
elke zaak die voor het Hof is. LEES de opinies! Die A-G zijn veel onafankelijker dan de
rechterlijke macht. Wie is de NL rechter op dit moment? Sacha Prechal. Dus we gaan kijken
naar verschillende soorten beroepen. Er zijn twee soorten beroepen. Een is directe beroepen
waarbij je direct toegang hebt tot het EU HvJ of wek het gerecht en dat is de
inbreurprocedure, het beroep tot nietgverrkaring, het beroep wegens nakaten (gaan we niet
op in), de schadevergoedingsactes. Vervolgens heb je de indirecte beroepen, dus dat zijn
beroepen die uiteindekijr wek bij het HvJ terecht romen maar via de natonake rechter. Dat is
een hele belangrijke categorie (volgende week). Daar zie je heel erg de noodzakelijke
samenwerking tussen het natonale niveau en het EU niveau. Dus natonale rechters die
samenspraak werken met het HvJ.
