Samenvatting Praktisch Straf(proces) recht 5e druk 2021
1.Het strafbare feit
Strafbaar feit = Een menselijke gedraging, die valt binnen een delictsomschrijving en die
wederrechtelijk en aan schuld te wijten is.
Een menselijke gedraging = Een gedraging verricht door een persoon. In het strafrecht
betekent dit dat een persoon een gewilde spierbeweging heeft uitgeoefend. Een menselijke
gedraging kan ook bestaan uit een nalaten. In dat geval had de verdachte een spierbeweging
kunnen maken, maar heeft hij dit niet gedaan.
Delictsomschrijving = In een delictsomschrijving staat welke gedragingen strafbaar zijn.
Legaliteitsbeginsel = wil zeggen dat een feit pas strafbaar is als er voorafgaand aan de
gedraging een wettelijke strafbepaling is geformuleerd.
Een wederrechtelijke gedraging = in strijd met het recht.
Aan schuld te wijten = De gedraging moet de verdachte kunnen worden toegerekend.
Voorwaarden van het strafbare feit:
- Een menselijke gedraging
- Het feit valt binnen een delictsomschrijving
- Het is wederrechtelijk
- Het is verwijtbaar/schuld
--> Wederrechtelijkheid en schuld, worden elementen genoemd.
De onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat noemen we de bestanddelen.
Verschillende strafbare feiten/ type delicten:
- Misdrijven en overtredingen
Misdrijven --> delicten waarvan de wetgever vindt dat de overtreder ervan
zwaar(der) gestraft moet worden dan overtredingen.
(Het grootste verschil tussen misdrijven en overtredingen is de strafbedreiging)
- Formele en materiële delicten
Formele delicten --> delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen.
Materiële delicten --> stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar.
- Commissie- en omissiedelicten
Commissiedelicten --> delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen.
Omissiedelicten --> delicten die een nalaten strafbaar stellen.
- Gronddelicten, gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten
Gekwalificeerd delict --> zwaardere variant van het gronddelict.
Geprivilegieerd delict --> lichtere variant van het gronddelict.
, 2. Wederrechtelijkheid
Element wederrechtelijkheid = in strijd met het recht.
Bestanddeel wederrechtelijkheid = Kan ertoe leiden dat rechtmatig gedrag onder een
delictsomschrijving valt.
Betekenis 1: zonder toestemming van de rechthebbende
Bij deze betekenis geldt het volgende onderscheid:
privaatrechtelijke bevoegdheid: het hebben van toestemming van de rechthebbende;
publiekrechtelijke bevoegdheid: het is iemand vanuit zijn functie toegestaan de handeling te
verrichten.
Betekenis 2: bestanddeel is element
Vaak heeft het bestanddeel wederrechtelijkheid dezelfde betekenis als het element
wederrechtelijkheid, namelijk: in strijd met het recht.
Verschillende betekenissen geven verschillende uitkomsten
, 3. Opzet
Opzet is een bestanddeel dat vaak voorkomt.
Boos opzet = Er is sprake van boos opzet wanneer de verdachte willens en wetens de wet
heeft overtreden. De verdachte wist dat hij de wet overtrad en hij heeft dat ook gewild. Van
boos opzet kan alleen sprake zijn als de verdachte weet dat wat hij doet strafbaar is.
Kleurloos opzet = Wanneer een verdachte willens en wetens heeft gehandeld, is er al sprake
van (kleurloos) opzet. Dat de verdachte niet wist dat zijn handelen strafbaar was, doet hier
niets aan af.
Vormen van opzet:
- Opzet als bedoeling
De verdachte heeft een bepaalde bedoeling en daarom pleegt hij een strafbaar feit.
De verdachte wil dat een gevolg intreedt en daarom handelt hij, terwijl hij weet dat
dit een bepaald (gewild) gevolg teweeg zal brengen.
- Opzet als zekerheidsbewustzijn
Met een bepaalde handeling heeft de verdachte een bepaald doel willen bereiken,
maar als rechtstreeks gevolg van die handeling is het ongewilde gevolg ingetreden.
Er is sprake van opzet als zekerheidsbewustzijn als de verdachte wist dat door zijn
handeling het ongewilde gevolg intrad.
- Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn
Er is sprake van opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn als de gevolgen van het
handelen van een verdachte waarschijnlijk zullen intreden. Het gaat dus om gevolgen
die nog moeten intreden en waarvan niet met zekerheid gezegd kan worden dat deze
gevolgen in zullen treden.
- Voorwaardelijk opzet
Dit is de lichtste variant van opzet, ook wel opzet als mogelijkheidsbewustzijn
genoemd. Als gevolg van het handelen van de verdachte is mogelijk dat bepaalde
gevolgen zullen intreden.
voorwaardelijk opzet = als een verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de
aanmerkelijke kans dat een bepaald gevolg intreedt en hij dat gevolg op de koop toe heeft
genomen.
Opzet bewijzen:
1.Het strafbare feit
Strafbaar feit = Een menselijke gedraging, die valt binnen een delictsomschrijving en die
wederrechtelijk en aan schuld te wijten is.
Een menselijke gedraging = Een gedraging verricht door een persoon. In het strafrecht
betekent dit dat een persoon een gewilde spierbeweging heeft uitgeoefend. Een menselijke
gedraging kan ook bestaan uit een nalaten. In dat geval had de verdachte een spierbeweging
kunnen maken, maar heeft hij dit niet gedaan.
Delictsomschrijving = In een delictsomschrijving staat welke gedragingen strafbaar zijn.
Legaliteitsbeginsel = wil zeggen dat een feit pas strafbaar is als er voorafgaand aan de
gedraging een wettelijke strafbepaling is geformuleerd.
Een wederrechtelijke gedraging = in strijd met het recht.
Aan schuld te wijten = De gedraging moet de verdachte kunnen worden toegerekend.
Voorwaarden van het strafbare feit:
- Een menselijke gedraging
- Het feit valt binnen een delictsomschrijving
- Het is wederrechtelijk
- Het is verwijtbaar/schuld
--> Wederrechtelijkheid en schuld, worden elementen genoemd.
De onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat noemen we de bestanddelen.
Verschillende strafbare feiten/ type delicten:
- Misdrijven en overtredingen
Misdrijven --> delicten waarvan de wetgever vindt dat de overtreder ervan
zwaar(der) gestraft moet worden dan overtredingen.
(Het grootste verschil tussen misdrijven en overtredingen is de strafbedreiging)
- Formele en materiële delicten
Formele delicten --> delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen.
Materiële delicten --> stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar.
- Commissie- en omissiedelicten
Commissiedelicten --> delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen.
Omissiedelicten --> delicten die een nalaten strafbaar stellen.
- Gronddelicten, gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten
Gekwalificeerd delict --> zwaardere variant van het gronddelict.
Geprivilegieerd delict --> lichtere variant van het gronddelict.
, 2. Wederrechtelijkheid
Element wederrechtelijkheid = in strijd met het recht.
Bestanddeel wederrechtelijkheid = Kan ertoe leiden dat rechtmatig gedrag onder een
delictsomschrijving valt.
Betekenis 1: zonder toestemming van de rechthebbende
Bij deze betekenis geldt het volgende onderscheid:
privaatrechtelijke bevoegdheid: het hebben van toestemming van de rechthebbende;
publiekrechtelijke bevoegdheid: het is iemand vanuit zijn functie toegestaan de handeling te
verrichten.
Betekenis 2: bestanddeel is element
Vaak heeft het bestanddeel wederrechtelijkheid dezelfde betekenis als het element
wederrechtelijkheid, namelijk: in strijd met het recht.
Verschillende betekenissen geven verschillende uitkomsten
, 3. Opzet
Opzet is een bestanddeel dat vaak voorkomt.
Boos opzet = Er is sprake van boos opzet wanneer de verdachte willens en wetens de wet
heeft overtreden. De verdachte wist dat hij de wet overtrad en hij heeft dat ook gewild. Van
boos opzet kan alleen sprake zijn als de verdachte weet dat wat hij doet strafbaar is.
Kleurloos opzet = Wanneer een verdachte willens en wetens heeft gehandeld, is er al sprake
van (kleurloos) opzet. Dat de verdachte niet wist dat zijn handelen strafbaar was, doet hier
niets aan af.
Vormen van opzet:
- Opzet als bedoeling
De verdachte heeft een bepaalde bedoeling en daarom pleegt hij een strafbaar feit.
De verdachte wil dat een gevolg intreedt en daarom handelt hij, terwijl hij weet dat
dit een bepaald (gewild) gevolg teweeg zal brengen.
- Opzet als zekerheidsbewustzijn
Met een bepaalde handeling heeft de verdachte een bepaald doel willen bereiken,
maar als rechtstreeks gevolg van die handeling is het ongewilde gevolg ingetreden.
Er is sprake van opzet als zekerheidsbewustzijn als de verdachte wist dat door zijn
handeling het ongewilde gevolg intrad.
- Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn
Er is sprake van opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn als de gevolgen van het
handelen van een verdachte waarschijnlijk zullen intreden. Het gaat dus om gevolgen
die nog moeten intreden en waarvan niet met zekerheid gezegd kan worden dat deze
gevolgen in zullen treden.
- Voorwaardelijk opzet
Dit is de lichtste variant van opzet, ook wel opzet als mogelijkheidsbewustzijn
genoemd. Als gevolg van het handelen van de verdachte is mogelijk dat bepaalde
gevolgen zullen intreden.
voorwaardelijk opzet = als een verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de
aanmerkelijke kans dat een bepaald gevolg intreedt en hij dat gevolg op de koop toe heeft
genomen.
Opzet bewijzen:
