Geschiedenis samenvatting Historische Context 3 Memo Max Bovenbouw VWO

Geschiedenis samenvatting
Historische context 3: China 1842-2001

Deelcontext 1

19e eeuw
 Keizer uit Qingdynastie, regeerde rijk vanuit paleis met familie en werd ondersteund
door velen ambtenaren
 Toegang tot deze machtige groep niet makkelijk, alleen rijke families konden zonen
studie geven om verplichte staatsexamens te halen (getoetst op kennis van
confucianisme: gedachtegoed waarbij land alleen in harmonie kon bestaan als
samenleving zou luisteren naar de meerdere (keizer))
 Door leer van Confucius  hiërarchische structuur van samenleving geaccepteerd

Einde 18e eeuw
 China in problemen  bracht macht en aanzien van bestuur keizer en ambtenaren in
gevaar
 Hongersnoden, door groei van bevolking maar geen groei landbouwproductie
 Onvrede bevolking versterkt door corruptie ambtenaren, die rijk leefden  Chinese
bevolking in opstand
- Met moeite hield leger de opstanden tegen
- Leger ook moeite met verdedigen grenzen, Europa zag China als makkelijke prooi

Sinds 16e eeuw
 Beperkte handel tussen China en Europa
 Handel initiatief van Europa  veel bewondering voor culturele machtige China
 Qingkeizers zagen Europeanen als barbaren  beperkten handel

Vanaf 19e eeuw China te maken met modern imperialisme
 Gevolg van industrialisatie: Europa voorsprong op China  Europa meer macht
 Britten trokken zich nog maar weinig aan van handelsverboden  smokkelden
(opium, drug)  Keizer boos  1839 Britse opium in beslag en vernietigen  Twee
Opiumoorlogen (1839-1860)

Tijdens opiumoorlogen
 China liep achter op Westen

China verloor oorlogen  gedwongen verdragen  waren ongelijk  Groot-Brittannië en
Frankrijk toegang tot Chinese markt  kregen macht in steden China (Hongkong bezet door
Britten)
 Andere landen volgden (VS, Rusland, Japan)  Nieuwe verdragen  westerse
landen namen (met geweld) Chinese steden over  keizer geen controle en
inkomsten  boze bevolking  kritiek op Qingkeizers

Chinezen zagen achterstand  vonden dat land westers moest worden  ambtenaren
hielden dat tegen  Westen steeds machtiger  China kon problemen niet oplossen 
POLITIEKE EN RELIGIEUZE OPSTANDEN:

, Taipingopstand (1851-1864)
 Midden, Zuiden en Oosten
 Leider ‘broer van Jezus’, zou gestuurd zijn door God om einde te maken aan
Qingdynastie omdat keizer geen Han-Chinees was en zou samenspannen met
westerlingen
Nianopstand (1853-1868)
 Noorden
 Hongerlijdende boeren verenigden  plundertochten
 Streefden naar sociale en politieke gerechtigheid = emancipatiebewegingen

Geen opstand schakelde Qingdynastie uit  wel modernisering steeds luider

Zelfversterkingsbeweging
 Belangrijkste hervormingsbeweging
 Qingregime kon alleen overleven door militair en bestuurlijk opzicht te volgen van
Westen en Japan
  Verplichte staatsexamens afgeschaft + begin opstellen grondwet maar keizerrijk
was niet te redden

Einde keizerrijk
 1899 boksers (groepen landloze boeren) in opstand tegen westerse aanwezigheid in
China
- Nationalisme  christenen aangevallen, westerse bezittingen vernield,
blokkeerden buitenlandse ambassades
 1900 Keizerin-weduwe Cixi steunt de opstand
 Buitenlanders woedend  sloegen opstanden neer  meer militaire aanwezigheid
 straffen voor Qingregeringen (herstelbetalingen  toenemende haat van
Chinezen naar keizerlijke bestuur)
 Populariteit Qingdynastie nam af omdat hervormingspogingen mislukten
- Te weinig geld
- Leden familie probeerde hervormingen te vertragen
 Chinezen en militairen minder vertrouwen  1911 nationale revolutie  einde
keizerrijk

Deelcontext 2

Sun Yat-Sen
 Hoopte dat China zou moderniseren naar westers model
 Ideologie: nationalisme, democratie en socialisme
- Nationalisme: alle verschillende volken verenigen  meer weerstand
buitenlanders
- Democratie: politieke macht bij volk, vrije verkiezingen en grondwet
- Socialisme: bestrijden ergste sociale misstanden
 Richtte nationalistische partij op  1912 Republiek China, Sun als president
- Verkiezingen  zijn partij won