Lesvoorbereiding: Zelfmanagement
Gebruikte literatuur:
• Richtlijn: zelfmanagement bij chronische nierschade: h ps://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/
chronische_nierschade_cns/beleid_en_behandeling_bij_cns/
zelfmanagement_bij_chronische_nierschade.html
• Het 5A-model: h p://kennisbundel.vilans.nl/zelfmanagement-competen es.html
Leerdoelen
Leg uit wat het begrip zelfmanagement inhoudt
Mensen met chronische ziekten hebben zelf een belangrijke rol in het dagelijks omgaan met hun
ziekte(n), bijvoorbeeld door medicijnen te gebruiken, zelf hun bloedwaarden en bloeddruk te
controleren en gezond te leven. Maar ook door samen met hun zorgverleners te bepalen welke
behandeling het beste bij hen past of hoe ze de benodigde ondersteuning kunnen organiseren. Vaak
zullen zij ook moeten leren omgaan met de onzekerheid die het leven met een chronische ziekte met
zich meebrengt en de gevolgen ervan voor hun sociaal en maatschappelijk leven. Dit alles bij elkaar
wordt zelfmanagement, of ook wel eigen regie, genoemd (NIVEL, 2015).
Pa ënten hebben vaardigheden nodig om te kunnen par ciperen in zelfmanagement:
• Probleemoplossend vermogen;
• Besluitvaardigheid;
• Inzet van hulpbronnen (bijv. lotgenoten/pa ëntenverenigingen, informa ebronnen op internet
en gemeentelijke voorzieningen);
• Vormgeven aan de rela e met de zorgverlener (samenwerkingsrela e);
• Ac evaardigheid;
• ‘Self tailoring’ (gedrag aanpassen en exibel inze en vaardigheden).
Omschrijf wat het pilotenmodel inhoudt en weet dit toe te passen a.d.h.v. casuïs ek
Niet iedereen wil al jd de regie, de mate van gewenste zelfsturing kan verschillen tussen personen en
situa es. Het pilotenmodel (DVN, 2015) gee voorbeelden van verschillende voorkeuren voor
zelfregie. Het onderscheidt vier typen cliënten:
• Passagier
• Steward(ess)
• Co-piloot
• Piloot
Zorgverleners spelen een belangrijke rol bij het geven van ruimte voor eigen regie. Zij kunnen mensen
uitnodigen tot meer invloed, of dit juist afremmen. Eigen regie versterken doet de zorgverlener door:
• Posi eve feedback te geven: wat kan, wat doet de cliënt al, waar ligt zijn kracht?
• De cliënt te helpen inzicht te krijgen in zijn eigen situa e, mo va e en waarden: op welke
gebieden gaat het goed, op welke gebieden gaat het niet zo goed, wat wil ik nog of weer graag
kunnen doen?
• De zeggenschap over ondersteuning en hulp zoveel mogelijk bij de cliënt te laten: wat wil ik met
mijn leven, waar wil ik aan werken, welke hulp heb ik daarbij nodig en van wie, hoe wil ik dat die
hulp eruitziet?
• Het inschakelen van informele en sociale netwerken (de omgeving) van de cliënt aan te
moedigen.
Onderbouw wat het 5A model kan bijdragen aan het bevorderen van het zelfmanagement
Volgens de module Zelfmanagement, een mul disciplinair ontwikkelde module die tot doel hee
zelfmanagement van mensen met een chronische aandoening te versterken door te beschrijven hoe
dit binnen de zorgverlening ondersteund kan worden, kan zelfmanagement bij pa ënten
ondersteund worden door het 5A model:
Gebruikte literatuur:
• Richtlijn: zelfmanagement bij chronische nierschade: h ps://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/
chronische_nierschade_cns/beleid_en_behandeling_bij_cns/
zelfmanagement_bij_chronische_nierschade.html
• Het 5A-model: h p://kennisbundel.vilans.nl/zelfmanagement-competen es.html
Leerdoelen
Leg uit wat het begrip zelfmanagement inhoudt
Mensen met chronische ziekten hebben zelf een belangrijke rol in het dagelijks omgaan met hun
ziekte(n), bijvoorbeeld door medicijnen te gebruiken, zelf hun bloedwaarden en bloeddruk te
controleren en gezond te leven. Maar ook door samen met hun zorgverleners te bepalen welke
behandeling het beste bij hen past of hoe ze de benodigde ondersteuning kunnen organiseren. Vaak
zullen zij ook moeten leren omgaan met de onzekerheid die het leven met een chronische ziekte met
zich meebrengt en de gevolgen ervan voor hun sociaal en maatschappelijk leven. Dit alles bij elkaar
wordt zelfmanagement, of ook wel eigen regie, genoemd (NIVEL, 2015).
Pa ënten hebben vaardigheden nodig om te kunnen par ciperen in zelfmanagement:
• Probleemoplossend vermogen;
• Besluitvaardigheid;
• Inzet van hulpbronnen (bijv. lotgenoten/pa ëntenverenigingen, informa ebronnen op internet
en gemeentelijke voorzieningen);
• Vormgeven aan de rela e met de zorgverlener (samenwerkingsrela e);
• Ac evaardigheid;
• ‘Self tailoring’ (gedrag aanpassen en exibel inze en vaardigheden).
Omschrijf wat het pilotenmodel inhoudt en weet dit toe te passen a.d.h.v. casuïs ek
Niet iedereen wil al jd de regie, de mate van gewenste zelfsturing kan verschillen tussen personen en
situa es. Het pilotenmodel (DVN, 2015) gee voorbeelden van verschillende voorkeuren voor
zelfregie. Het onderscheidt vier typen cliënten:
• Passagier
• Steward(ess)
• Co-piloot
• Piloot
Zorgverleners spelen een belangrijke rol bij het geven van ruimte voor eigen regie. Zij kunnen mensen
uitnodigen tot meer invloed, of dit juist afremmen. Eigen regie versterken doet de zorgverlener door:
• Posi eve feedback te geven: wat kan, wat doet de cliënt al, waar ligt zijn kracht?
• De cliënt te helpen inzicht te krijgen in zijn eigen situa e, mo va e en waarden: op welke
gebieden gaat het goed, op welke gebieden gaat het niet zo goed, wat wil ik nog of weer graag
kunnen doen?
• De zeggenschap over ondersteuning en hulp zoveel mogelijk bij de cliënt te laten: wat wil ik met
mijn leven, waar wil ik aan werken, welke hulp heb ik daarbij nodig en van wie, hoe wil ik dat die
hulp eruitziet?
• Het inschakelen van informele en sociale netwerken (de omgeving) van de cliënt aan te
moedigen.
Onderbouw wat het 5A model kan bijdragen aan het bevorderen van het zelfmanagement
Volgens de module Zelfmanagement, een mul disciplinair ontwikkelde module die tot doel hee
zelfmanagement van mensen met een chronische aandoening te versterken door te beschrijven hoe
dit binnen de zorgverlening ondersteund kan worden, kan zelfmanagement bij pa ënten
ondersteund worden door het 5A model:
