1. WERKCOLLEGE
Inzicht/ analyse/toepassing
1a. Wat is een wet in formele zin? Geef drie voorbeelden.
Een wet in formele zin is een wet vastgesteld door de regering en Staten-Generaal tezamen.
(i) De Grondwet, (ii) het wetboek van Strafvordering, (iii) kieswet en (iv) Gemeentewet
1b. Hoe definieert het boek een wet in materiële zin/algemeen verbindend voorschrift (avv)?
Geef drie voorbeelden.
Het gaat hierbij niet om of het besluit genomen is door de regering en Staten-Generaal tezamen,
maar de inhoud. Een wet in materiële zin (algemeen verbindend voorschrift) is een besluit dat
• Algemeen
Zij is van toepassing op een onbepaald aantal personen en gevallen (open groep)
(soms zijn er uitzonderingen). Voor herhaalde toepassing vatbaar zijn.
• Voor de burgers bindende voorschriften
Wet heeft externe werking: zij is bedoeld voor personen en gevallen die zich buiten
die wetgevende instantie bevinden; regels die betrekking hebben op het interne
functioneren van wetgevende organen zijn geen wetten.
• Door bevoegde (wetgevers) overheidsgezag vastgesteld.
De formele wetgever is zo’n bevoegde materiele wetgever: maar er zijn meer: de
regering (amvb’s), ministers (ministeriele regelingen), provinciale staten
(provinciale verordeningen), gemeenteraden (gemeenteverordeningen) en anderen.
2a. Leg uit waarom art. 131 lid 1 Sr een avv is.
Het voorschrift ziet op een open groep en is voor herhaalde toepassing vatbaar (het kan steeds
opnieuw worden toegepast); het werkt buiten de administratie; en de wetgever is op grond van art
81 Grondwet bevoegd tot het vaststellen van dergelijke regels.
2b. Leg uit waarom artikel 28 lid 2 Grondwet een avv is.
De erfopvolging is belangrijk voor het hele land. Het voorschrift is algemeen (het kan steeds
opnieuw worden toegepast); het werkt buiten de administratie en het is bindend in de zin dat degene
die zo’n huwelijk aangaat, niet meer in aanmerking komt voor de Toonsopvolging.
2c. Leg uit waarom de wet in formele zin die toestemming gaf voor het huwelijk van Willem-
Alexander en Maxima geen avv is.
,Deze wet zag alleen op dit specifieke huwelijk, en was dus niet voor herhaalde toepassing vatbaar
(het was niet algemeen).
2d. Leg uit waarom een gemeentelijke verordening die het verbiedt om afval op de openbare
weg te gooien een avv is.
Het voorschrift is algemeen, het ziet op een open groep en is voor herhaalde toepassing vatbaar (het
kan steeds opnieuw worden toegepast); het werkt buiten de administratie; en de gemeenteraad is op
grond van art 149 Gemeentewet bevoegd tot het vaststellen van dergelijke regels.
2e. Leg uit waarom het besluit van de burgemeester om een bepaalde demonstratie te
verbieden geen avv is.
Het besluit ziet alleen op de betreffende demonstratie; het is dus niet algemeen, geen open groep en
niet voor herhaalde toepassing vatbaar.
3a. Nederland heeft een ‘rigid Constitution’. Wat wordt daarmee bedoeld?
Rigid: relatief moeilijk te wijzigen. In Nederland zijn twee lezingen nodig en in tweede lezing een
meerderheid van twee derden in beide Kamers, art. 137 Grw. Zie voor rigid in materiële zin boek p.
11.
3b. Wat zijn de voor- en nadelen van een rigid Constitution?
Nadeel:
• Een moeilijk te veranderen grondwet zou ertoe kunnen leiden, dat er een kloof ontstaat
tussen het rechtsbewustzijn en de geschreven tekst.
• De GW kan achter komen te lopen en het geldende recht niet goed weergeven.
Voordeel:
• Iemand kan niet zomaar de macht grijpen en naar eigen wil de grondwet veranderen ten
nadele van de bevolking.
• De zware procedure bevestigt de hoge status en duurzaamheid van de grondslagen van het
staatsbestel
4. Zoek via Opmaat (databases bibliotheek) Kamerstukken II, 2002-2003, 28 331 nrs. 3 en 8).
4a. Welke argumenten geeft de Memorie van Toelichting voor de voorgestelde wijziging van
de Grondwet?
Art 120GW wil ze wijzigen. Hier staat dat de rechterlijke macht niet wetten en verdragen toetsen
aan de Gw. Nu kan je de wet niet toetsen aan de Gw. Je moet je dan beroepen op EVRM terwijl
(2)
, daar een buitenlandse rechter onze grondrechten beschermen terwijl Nederlandse rechters dit niet
mogen.
• Techniekonafhankelijke formulering van de grondwet is belangrijk omdat om grondrechten
ook in de informatiesamenleving als baken te laten functioneren voor wetgever, bestuur en
rechter.
• De grondrechten dienen uitgelegd te worden op een bij de ontwikkeling van de techniek
passende wijze.
• Maatschappelijke en economische ontwikkelingen moeten ook in acht genomen worden.
4b. Mocht de voorgestelde wijziging doorgaan, aan welke bepalingen van de Grondwet mag
de rechter de wet dan toetsen?
Aan een aantal grondrechtsbepalingen, namelijk diegene die een subjectief recht vastleggen (MvT,
p. 51 Werkboek). Voornamelijk de klassieke rechten.
4c. Wat is volgens de Memorie van Toelichting de reden om het toetsingsrecht tot deze
bepalingen te beperken?
Rechtsplicht overheid en de behoefte aan rechtsbescherming burger.
5. Geef van de volgende bepalingen uit de Grondwet aan of de wetgever mag delegeren:
5a. artikel 10 lid 1 GW
Wel, want er staat bij of krachtens de wet.
5b. artikel 7 lid 2 GW
Wel, er staat regels, dan is delegatie toegestaan.
5c. artikel 53 lid 1 GW
Niet, want er worden geen termen gebruikt die delegatie toestaan.
5d. artikel 111 GW
Niet, want er worden geen termen gebruikt die delegatie toestaan.
6. Art. 29 lid 1 Wet bescherming persoonsgegevens kent een bevoegdheid aan de regering toe.
6a. Is deze delegatie door de wetgever toegestaan, gezien art. 10 lid 2 Grondwet?
Art. 10 lid 2 Grw. gebruikt de term ‘regels’; delegatie door de wetgever is dus toegestaan.
(3)
Inzicht/ analyse/toepassing
1a. Wat is een wet in formele zin? Geef drie voorbeelden.
Een wet in formele zin is een wet vastgesteld door de regering en Staten-Generaal tezamen.
(i) De Grondwet, (ii) het wetboek van Strafvordering, (iii) kieswet en (iv) Gemeentewet
1b. Hoe definieert het boek een wet in materiële zin/algemeen verbindend voorschrift (avv)?
Geef drie voorbeelden.
Het gaat hierbij niet om of het besluit genomen is door de regering en Staten-Generaal tezamen,
maar de inhoud. Een wet in materiële zin (algemeen verbindend voorschrift) is een besluit dat
• Algemeen
Zij is van toepassing op een onbepaald aantal personen en gevallen (open groep)
(soms zijn er uitzonderingen). Voor herhaalde toepassing vatbaar zijn.
• Voor de burgers bindende voorschriften
Wet heeft externe werking: zij is bedoeld voor personen en gevallen die zich buiten
die wetgevende instantie bevinden; regels die betrekking hebben op het interne
functioneren van wetgevende organen zijn geen wetten.
• Door bevoegde (wetgevers) overheidsgezag vastgesteld.
De formele wetgever is zo’n bevoegde materiele wetgever: maar er zijn meer: de
regering (amvb’s), ministers (ministeriele regelingen), provinciale staten
(provinciale verordeningen), gemeenteraden (gemeenteverordeningen) en anderen.
2a. Leg uit waarom art. 131 lid 1 Sr een avv is.
Het voorschrift ziet op een open groep en is voor herhaalde toepassing vatbaar (het kan steeds
opnieuw worden toegepast); het werkt buiten de administratie; en de wetgever is op grond van art
81 Grondwet bevoegd tot het vaststellen van dergelijke regels.
2b. Leg uit waarom artikel 28 lid 2 Grondwet een avv is.
De erfopvolging is belangrijk voor het hele land. Het voorschrift is algemeen (het kan steeds
opnieuw worden toegepast); het werkt buiten de administratie en het is bindend in de zin dat degene
die zo’n huwelijk aangaat, niet meer in aanmerking komt voor de Toonsopvolging.
2c. Leg uit waarom de wet in formele zin die toestemming gaf voor het huwelijk van Willem-
Alexander en Maxima geen avv is.
,Deze wet zag alleen op dit specifieke huwelijk, en was dus niet voor herhaalde toepassing vatbaar
(het was niet algemeen).
2d. Leg uit waarom een gemeentelijke verordening die het verbiedt om afval op de openbare
weg te gooien een avv is.
Het voorschrift is algemeen, het ziet op een open groep en is voor herhaalde toepassing vatbaar (het
kan steeds opnieuw worden toegepast); het werkt buiten de administratie; en de gemeenteraad is op
grond van art 149 Gemeentewet bevoegd tot het vaststellen van dergelijke regels.
2e. Leg uit waarom het besluit van de burgemeester om een bepaalde demonstratie te
verbieden geen avv is.
Het besluit ziet alleen op de betreffende demonstratie; het is dus niet algemeen, geen open groep en
niet voor herhaalde toepassing vatbaar.
3a. Nederland heeft een ‘rigid Constitution’. Wat wordt daarmee bedoeld?
Rigid: relatief moeilijk te wijzigen. In Nederland zijn twee lezingen nodig en in tweede lezing een
meerderheid van twee derden in beide Kamers, art. 137 Grw. Zie voor rigid in materiële zin boek p.
11.
3b. Wat zijn de voor- en nadelen van een rigid Constitution?
Nadeel:
• Een moeilijk te veranderen grondwet zou ertoe kunnen leiden, dat er een kloof ontstaat
tussen het rechtsbewustzijn en de geschreven tekst.
• De GW kan achter komen te lopen en het geldende recht niet goed weergeven.
Voordeel:
• Iemand kan niet zomaar de macht grijpen en naar eigen wil de grondwet veranderen ten
nadele van de bevolking.
• De zware procedure bevestigt de hoge status en duurzaamheid van de grondslagen van het
staatsbestel
4. Zoek via Opmaat (databases bibliotheek) Kamerstukken II, 2002-2003, 28 331 nrs. 3 en 8).
4a. Welke argumenten geeft de Memorie van Toelichting voor de voorgestelde wijziging van
de Grondwet?
Art 120GW wil ze wijzigen. Hier staat dat de rechterlijke macht niet wetten en verdragen toetsen
aan de Gw. Nu kan je de wet niet toetsen aan de Gw. Je moet je dan beroepen op EVRM terwijl
(2)
, daar een buitenlandse rechter onze grondrechten beschermen terwijl Nederlandse rechters dit niet
mogen.
• Techniekonafhankelijke formulering van de grondwet is belangrijk omdat om grondrechten
ook in de informatiesamenleving als baken te laten functioneren voor wetgever, bestuur en
rechter.
• De grondrechten dienen uitgelegd te worden op een bij de ontwikkeling van de techniek
passende wijze.
• Maatschappelijke en economische ontwikkelingen moeten ook in acht genomen worden.
4b. Mocht de voorgestelde wijziging doorgaan, aan welke bepalingen van de Grondwet mag
de rechter de wet dan toetsen?
Aan een aantal grondrechtsbepalingen, namelijk diegene die een subjectief recht vastleggen (MvT,
p. 51 Werkboek). Voornamelijk de klassieke rechten.
4c. Wat is volgens de Memorie van Toelichting de reden om het toetsingsrecht tot deze
bepalingen te beperken?
Rechtsplicht overheid en de behoefte aan rechtsbescherming burger.
5. Geef van de volgende bepalingen uit de Grondwet aan of de wetgever mag delegeren:
5a. artikel 10 lid 1 GW
Wel, want er staat bij of krachtens de wet.
5b. artikel 7 lid 2 GW
Wel, er staat regels, dan is delegatie toegestaan.
5c. artikel 53 lid 1 GW
Niet, want er worden geen termen gebruikt die delegatie toestaan.
5d. artikel 111 GW
Niet, want er worden geen termen gebruikt die delegatie toestaan.
6. Art. 29 lid 1 Wet bescherming persoonsgegevens kent een bevoegdheid aan de regering toe.
6a. Is deze delegatie door de wetgever toegestaan, gezien art. 10 lid 2 Grondwet?
Art. 10 lid 2 Grw. gebruikt de term ‘regels’; delegatie door de wetgever is dus toegestaan.
(3)
