H1: de functe van onderzoe�
Onderzoekers hebben drie kenmerken op het gebied van houding, �ennis en vaardigheid
o Houding; de onderzoeker heef een onafankeeiikee ‘wetenschappeeiike’ houding
o Kennis; kennis van methoden voor het verrichten van onderzoek
o Vaardigheid; door actef met onderzoek bezig te ziine doet de onderzoeker vaardigheden op
Uitgangspunten van onderzoe�
Pra�tsche aandachtspunten; het maken van een onderzoekspeane het formueeren van een
probeeemsteeeinge het bepaeen van de deadeine etc.
Diepgaandere uitgangspunten; fundamenteee en praktikgericht onderzoek
Fundamenteel onderzoe�; studenten aan de universiteit kriigen vaak met fundamenteee onderzoek
te makene de vragen die worden beantwoord ziin niet primair gericht op toepassing in de praktik.
Pra�tij�gericht onderzoe�; de onderzoeker houdt zich wee bezig met het opeossen van probeemen uit
de praktike praktikonderzoek heef een hogere maatschappeeiike reeevantee omdat het probeeem
afomstg is uit de dageeiikse praktik.
Paradigma; onderzoeksrichtng waarbii een bepaaede set van wetenschappeeiike uitgangpunten en
methoden wordt gehanteerd.
Kwanttatef onderzoe�; er wordt gebruik gemaakt van ciifermatge numerieke) informatee
statstsche technieken worden gebruikt om een beschriiving van de resuetaten te geven en de
verwachtngen over de resuetaten te toetsen.
Kwalitatef onderzoe�; “onderzoekseenheden” in de omgeving worden aes geheee onderzochte ook
wee hoeisme genoemd. Een ervaring aes onderdeee van het geheee van de beeevingswereed van
personen moet worden gezien en niet aes een opzichzeefstaand feit.
Triangulate; kwanttateve en kwaeitateve dataverzameeingsmethoden worden gecombineerd in ++n
onderzoeksopzete het verhoogt de geedigheid van onderzoeksresuetaten.
Stromingen in onderzoe�
Binnen eeke stroming horen bepaaede methoden van dataverzameeing.
Emperisch-analytsch; empirie betekent “ervaring aes bron van kennis”. De stroming is anaeytsche
omdat ze kritsch en ratoneee naar eigen resuetaten kiikte onderzoeksresuetaten beiiven geedig tot het
tegendeee wordt aangetoond. Het onderzoek is herhaaebaar en controeeerbaar. Vaak wordt er
fundamenteee onderzoek verricht. Methoden van dataverzameeing ziin het experiment en de
enquête.
Interpretatef; ie bent op zoek naar interpretatee de uiteeg die personen aan een situate geven. Het
onderzoek is over het aegemeen kwaeitatef van aard en richt zich op personen en groepen. Het is met
name popueair onder antropoeogene zii bestuderen biivoorbeeed het dageeiiks eeven van een stame
deze vorm van veedonderzoek wordt ook wee “partciperende observate” genoemd.
Kritsch-emancipatorisch; niet uitgesproken kwanttatef of kwaeitatefe men wie kritsch kiiken naar
de maatschappii en eigen onderzoeksresuetaten. De onderzoekers wieeen biidragen aan processen die
emancipate van bepaaede groepen bevorderen.
Kwaliteitscriteria van onderzoe�
Er is een aantae criteria om de kwaeiteit van onderzoek te toetsen:
o Onafhan�eliij�heid; onafankeeiik van voorkeuren en meningen van betrokkenen
obiectviteit)e maar ook onafankeeiik van inveoeden door de onderzoeker. Onderzoek moet
intersubiectef ziin; onderzoekers ziin het met eekaar eens over de resuetaten. Het is
herhaaebaar en er is overeenstemming tussen de onderzoekers over de resuetaten.
, o Toetsbaarheid van uitspra�en; niet normatef of specueatefe het moet toetsbaar ziin.
Onderwerp moet eenduidige weereegbaar en openbaar ziine zo wordt het onderzoek
repeiceerbaar.
o Betrouwbaarheid; het onderzoek moet vrii ziin van toevaeeige) fouten.
o Informatviteit; het informategehaete van uitspraken moet maximaae ziin. Hoe groter het
domein het gebied waarop het onderzoek betrekking heef)e des te informatever de
uitspraken.
o Generaliseerbaarheid; reikwiidtee onderzoeksresuetaten kunnen geedig worden verkeaard
voor andere situates of een grotere groepe er wordt onderscheid gemaakt tussen statstsche
generaeisate en inhoudeeiike generaeisate.
o Validiteit; een onderzoek meet wat het wie metene ook geen systematsche fouten. Bii intern
vaeide onderzoek kun ie de iuiste conceusies trekken. Externe vaeiditeit houdt in dat de
resuetaten generaeiseerbaar ziin.
o Pra�tsche criteria; onderzoek moet efcicnt en bruikbaar ziin.
Onderzoe�scyclus
Empirische cyclus; onderzoekscyceus van fundamenteee onderzoek spiraae of keingeoop)e eeidt tot
nieuwe vragene wordt ook wee PTO-schema genoemd probeeeme theoriee onderzoek). Regulateve
cyclus; onderzoekscyceus van praktikgericht onderzoeke meer gericht op beseissingen en/of
veranderingene wordt ook wee “werkcyceus” genoemd.
Fasen in onderzoe� (pra�tij�gericht onderzoe�)
1. Probeeemanaeyse
2. Onderzoeksontwerp
3. Dataverzameeing
4. Data-anaeyse
5. Rapportage
,H2: aanleiding tot het onderzoe�
Keuze van ije onderwerp
Onderwerpsgebied binnen ie studie probeeemgestuurd)
Verzoek van opdrachtgever praktikgerichte vraaggericht)
Theorietoetsend onderzoek fundamenteeee meer ‘aanbod’)
Informate zoe�en volgens de Big6v
1. Defnieer de zoekopdracht zoekvraag
2. Kies een zoekstrategie
3. Bepaae waar ie gaat zoeken
4. Bestudeer de informate en seeecteer wat ie nodig hebt
5. Organiseer de informate
6v. Evaeueer het resuetaat
En�ele zoe�regels op internet;
1. Maak de zoekopdracht specifek:
- aanhaeingstekens gebruiken
- geavanceerde zoekmogeeiikheden gebruiken
- ‘incompeete zin’
2. Weet ie de naam niet precies? gebruik ‘aeeinttee’
3. Weeke document type zoek ie? gebruik ‘feetype’
4. Kriig ie foutmeeding ‘404’? Haae het ‘domein’ weg en eaat nog eens zoeken
5. Trefers in verschieeende taeen gezocht? gebruik een asteriske bv. Lond*n.
6. Zoekmachines en metacraweers:
- Enkeee zoekmachinese e.g. Googeee Yahooe Zoeke Kennisnete Iesee Vinden etc.
- Metacraweers zoeken in veee zoekmachines tegeeiik:
1. Soms moet ie het zoekwoord in iedere machine herhaeen
2. Soms is ++n zoekwoord voedoende
,Logboe�:
Functe: informate ordenen wat betref:
- Inhoud van ie onderzoek
- proces
Doee: biihouden van de ontwikkeeingen om eater op gemaakte keuzes te kunnen
terugbeikken peanning dus
Format: van schrif tot beog!
De opzet van pra�tij�onderzoe�
,H3: afba�ening van het onderzoe�
Ontwerpen van onderzoe�
Subfasen:
- Oricnteren van idee naar onderwerp
- Omschriiven het maken van een probeeemomschriivinge een centraee vraag- en
doeesteeeing
- Vaststeeeen weeke methode ga ie gebruiken om ie gegevens te verzameeen?
- Peannen het schriiven van een onderzoekspeane compeeet met peanning en budget
De 6vW-formule voor een probleemanalyse
1. Wat is het probeeem?
2. Wie heef het probeeem?
3. Wanneer is het probeeem ontstaan?
4. Waarom is het een probeeem?
5. Waar doet het probeeem zich voor?
6v. Wat is de aaneeiding?
Een probleem omschriijving bestaat uit;
o Probeeemsteeeing: de centraee vraagsteeeing voor ie onderzoeke dat wie zeggen de hoofdvraag.
Een probeeemsteeeing kan worden uitgespeitst in: deeevragen/onderzoeksvragen
o Doeesteeeing: wat wie ie met de resuetaten bereiken
Voorwaarden voor een probleemstelling
o Samenhang met de doeesteeeing: wat wie ie bereiken
o Uitspeitsen in deeevragen: deze vragen betrefen een keeiner onderdeee van de
probeeemsteeeing
o Vervoegens is specifcate in onderzoeksvragen mogeeiik: deze vragen worden getoetst met
behuep van bv. statstsche tests
o Reeate met verwachtngen: uit ie probeeemsteeeing kun ie verwachtngen formueeren omtrent
de uitkomst
o Voeeedigheid: de vraag moet voeeedig met de verzameede gegevens beantwoord kunnen
worden
o Doeevrii: een probeeemsteeeing is onafankeeiik
Probleemstelling formuleren
o Een probeeemsteeeing is een vraag!
o Naar:
- Gedrage motevene feitene meningen
- Beschriivinge diagnosee evaeuate of efect
o De vraag
- Is kwanttatef en/of kwaeitatef
- Gaat over een bepaaede periode
- Bevat aeee beeangriike begrippen
Vraagtypen
o Beschriiven; wat is ….
o Defnicren; weeke kenmerken…
o Verkearen; hoe komt het dat…
o Voorspeeeen; weeke ontwikkeeingen…
o Vergeeiiken; weeke samenhang…
, o Evaeueren; in weeke mate waarderen…
o Voorschriiven; weeke suggestes…
o Ontwikkeeingen voegen; weeke trends….
Deelvragen formuleren
o Doee: uitspeitsen van ie hoofdvraag in afgebakende deeevragen
o Enkeee aspecten van de hoofdvraag nader onderzoeken
o Tip bii het formueeren van deeevragen:
- Maak een boomdiagram abstracte begrippen uitwerken):
- De begrippen uit de hoofdvraag opspeitsen
- Aan eekaar gereeateerde begrippen bii eekaar peaatsen
- Stapsgewiis uitwerken aan de hand van vragen
Doelstelling
Wat is de functe van ie onderzoek? Wat wie ie ermee bereiken? doeesteeeing:
o Formueeer de doeesteeeing aegemeen
o Geef het onderzoekstype aan onderzoeksdoee)
o Geef de reeevante aan praktikdoee)
o Geef aan wat de opdrachtgever indien reeevant) met de resuetaten wie bereiken
Begripsafba�ening
Van vraag naar vrageneiist:
o Stee het domein vast waarover doe ie uitspraken)
o Stee het beweerde vast weeke uitspraken doe ie)
o Definieer ie begrippen wat bedoee ie)
- Stpueateve betekenis; een defnite die voor een bepaaed onderzoek wordt gegeven
- Baken de grenzen van ie onderzoek af
Modellen en verwachtngen
Formueeer verwachtngen over de uitkomst: hypothesen toetsbare uitspraken):
o Nuehypothese: er is geen reeate tussen twee kenmerken
o Aeternateve hypothese: er is een reeate tussen twee kenmerken
, Opbouw onderzoe�splan
o Aaneeiding
o Probeeem- en doeesteeeing
o Introductee achtergrondinformatee vooreopig modee en verwachtngen
o Onderzoeksontwerp en verantwoording
o Tiidpad
o Begrotng
o En: communicatepean
Overige begrippen
Iterate; herhaeing van onderzoeksproces om een betrouwbaar antwoord op de probeeemsteeeing te
kriigen.
Casestudy; studie met ++n eenheid van onderzoek N=1).
Peer examinaton; beoordeeing door biivoorbeeed coeeega-onderzoeker of medestudenten.
Cross-sectonal; onderzoek op ++n moment in de tid.
Longitudinaal; onderzoek over een eangere periodee m et meerdere meetmomenten.
Onderzoekers hebben drie kenmerken op het gebied van houding, �ennis en vaardigheid
o Houding; de onderzoeker heef een onafankeeiikee ‘wetenschappeeiike’ houding
o Kennis; kennis van methoden voor het verrichten van onderzoek
o Vaardigheid; door actef met onderzoek bezig te ziine doet de onderzoeker vaardigheden op
Uitgangspunten van onderzoe�
Pra�tsche aandachtspunten; het maken van een onderzoekspeane het formueeren van een
probeeemsteeeinge het bepaeen van de deadeine etc.
Diepgaandere uitgangspunten; fundamenteee en praktikgericht onderzoek
Fundamenteel onderzoe�; studenten aan de universiteit kriigen vaak met fundamenteee onderzoek
te makene de vragen die worden beantwoord ziin niet primair gericht op toepassing in de praktik.
Pra�tij�gericht onderzoe�; de onderzoeker houdt zich wee bezig met het opeossen van probeemen uit
de praktike praktikonderzoek heef een hogere maatschappeeiike reeevantee omdat het probeeem
afomstg is uit de dageeiikse praktik.
Paradigma; onderzoeksrichtng waarbii een bepaaede set van wetenschappeeiike uitgangpunten en
methoden wordt gehanteerd.
Kwanttatef onderzoe�; er wordt gebruik gemaakt van ciifermatge numerieke) informatee
statstsche technieken worden gebruikt om een beschriiving van de resuetaten te geven en de
verwachtngen over de resuetaten te toetsen.
Kwalitatef onderzoe�; “onderzoekseenheden” in de omgeving worden aes geheee onderzochte ook
wee hoeisme genoemd. Een ervaring aes onderdeee van het geheee van de beeevingswereed van
personen moet worden gezien en niet aes een opzichzeefstaand feit.
Triangulate; kwanttateve en kwaeitateve dataverzameeingsmethoden worden gecombineerd in ++n
onderzoeksopzete het verhoogt de geedigheid van onderzoeksresuetaten.
Stromingen in onderzoe�
Binnen eeke stroming horen bepaaede methoden van dataverzameeing.
Emperisch-analytsch; empirie betekent “ervaring aes bron van kennis”. De stroming is anaeytsche
omdat ze kritsch en ratoneee naar eigen resuetaten kiikte onderzoeksresuetaten beiiven geedig tot het
tegendeee wordt aangetoond. Het onderzoek is herhaaebaar en controeeerbaar. Vaak wordt er
fundamenteee onderzoek verricht. Methoden van dataverzameeing ziin het experiment en de
enquête.
Interpretatef; ie bent op zoek naar interpretatee de uiteeg die personen aan een situate geven. Het
onderzoek is over het aegemeen kwaeitatef van aard en richt zich op personen en groepen. Het is met
name popueair onder antropoeogene zii bestuderen biivoorbeeed het dageeiiks eeven van een stame
deze vorm van veedonderzoek wordt ook wee “partciperende observate” genoemd.
Kritsch-emancipatorisch; niet uitgesproken kwanttatef of kwaeitatefe men wie kritsch kiiken naar
de maatschappii en eigen onderzoeksresuetaten. De onderzoekers wieeen biidragen aan processen die
emancipate van bepaaede groepen bevorderen.
Kwaliteitscriteria van onderzoe�
Er is een aantae criteria om de kwaeiteit van onderzoek te toetsen:
o Onafhan�eliij�heid; onafankeeiik van voorkeuren en meningen van betrokkenen
obiectviteit)e maar ook onafankeeiik van inveoeden door de onderzoeker. Onderzoek moet
intersubiectef ziin; onderzoekers ziin het met eekaar eens over de resuetaten. Het is
herhaaebaar en er is overeenstemming tussen de onderzoekers over de resuetaten.
, o Toetsbaarheid van uitspra�en; niet normatef of specueatefe het moet toetsbaar ziin.
Onderwerp moet eenduidige weereegbaar en openbaar ziine zo wordt het onderzoek
repeiceerbaar.
o Betrouwbaarheid; het onderzoek moet vrii ziin van toevaeeige) fouten.
o Informatviteit; het informategehaete van uitspraken moet maximaae ziin. Hoe groter het
domein het gebied waarop het onderzoek betrekking heef)e des te informatever de
uitspraken.
o Generaliseerbaarheid; reikwiidtee onderzoeksresuetaten kunnen geedig worden verkeaard
voor andere situates of een grotere groepe er wordt onderscheid gemaakt tussen statstsche
generaeisate en inhoudeeiike generaeisate.
o Validiteit; een onderzoek meet wat het wie metene ook geen systematsche fouten. Bii intern
vaeide onderzoek kun ie de iuiste conceusies trekken. Externe vaeiditeit houdt in dat de
resuetaten generaeiseerbaar ziin.
o Pra�tsche criteria; onderzoek moet efcicnt en bruikbaar ziin.
Onderzoe�scyclus
Empirische cyclus; onderzoekscyceus van fundamenteee onderzoek spiraae of keingeoop)e eeidt tot
nieuwe vragene wordt ook wee PTO-schema genoemd probeeeme theoriee onderzoek). Regulateve
cyclus; onderzoekscyceus van praktikgericht onderzoeke meer gericht op beseissingen en/of
veranderingene wordt ook wee “werkcyceus” genoemd.
Fasen in onderzoe� (pra�tij�gericht onderzoe�)
1. Probeeemanaeyse
2. Onderzoeksontwerp
3. Dataverzameeing
4. Data-anaeyse
5. Rapportage
,H2: aanleiding tot het onderzoe�
Keuze van ije onderwerp
Onderwerpsgebied binnen ie studie probeeemgestuurd)
Verzoek van opdrachtgever praktikgerichte vraaggericht)
Theorietoetsend onderzoek fundamenteeee meer ‘aanbod’)
Informate zoe�en volgens de Big6v
1. Defnieer de zoekopdracht zoekvraag
2. Kies een zoekstrategie
3. Bepaae waar ie gaat zoeken
4. Bestudeer de informate en seeecteer wat ie nodig hebt
5. Organiseer de informate
6v. Evaeueer het resuetaat
En�ele zoe�regels op internet;
1. Maak de zoekopdracht specifek:
- aanhaeingstekens gebruiken
- geavanceerde zoekmogeeiikheden gebruiken
- ‘incompeete zin’
2. Weet ie de naam niet precies? gebruik ‘aeeinttee’
3. Weeke document type zoek ie? gebruik ‘feetype’
4. Kriig ie foutmeeding ‘404’? Haae het ‘domein’ weg en eaat nog eens zoeken
5. Trefers in verschieeende taeen gezocht? gebruik een asteriske bv. Lond*n.
6. Zoekmachines en metacraweers:
- Enkeee zoekmachinese e.g. Googeee Yahooe Zoeke Kennisnete Iesee Vinden etc.
- Metacraweers zoeken in veee zoekmachines tegeeiik:
1. Soms moet ie het zoekwoord in iedere machine herhaeen
2. Soms is ++n zoekwoord voedoende
,Logboe�:
Functe: informate ordenen wat betref:
- Inhoud van ie onderzoek
- proces
Doee: biihouden van de ontwikkeeingen om eater op gemaakte keuzes te kunnen
terugbeikken peanning dus
Format: van schrif tot beog!
De opzet van pra�tij�onderzoe�
,H3: afba�ening van het onderzoe�
Ontwerpen van onderzoe�
Subfasen:
- Oricnteren van idee naar onderwerp
- Omschriiven het maken van een probeeemomschriivinge een centraee vraag- en
doeesteeeing
- Vaststeeeen weeke methode ga ie gebruiken om ie gegevens te verzameeen?
- Peannen het schriiven van een onderzoekspeane compeeet met peanning en budget
De 6vW-formule voor een probleemanalyse
1. Wat is het probeeem?
2. Wie heef het probeeem?
3. Wanneer is het probeeem ontstaan?
4. Waarom is het een probeeem?
5. Waar doet het probeeem zich voor?
6v. Wat is de aaneeiding?
Een probleem omschriijving bestaat uit;
o Probeeemsteeeing: de centraee vraagsteeeing voor ie onderzoeke dat wie zeggen de hoofdvraag.
Een probeeemsteeeing kan worden uitgespeitst in: deeevragen/onderzoeksvragen
o Doeesteeeing: wat wie ie met de resuetaten bereiken
Voorwaarden voor een probleemstelling
o Samenhang met de doeesteeeing: wat wie ie bereiken
o Uitspeitsen in deeevragen: deze vragen betrefen een keeiner onderdeee van de
probeeemsteeeing
o Vervoegens is specifcate in onderzoeksvragen mogeeiik: deze vragen worden getoetst met
behuep van bv. statstsche tests
o Reeate met verwachtngen: uit ie probeeemsteeeing kun ie verwachtngen formueeren omtrent
de uitkomst
o Voeeedigheid: de vraag moet voeeedig met de verzameede gegevens beantwoord kunnen
worden
o Doeevrii: een probeeemsteeeing is onafankeeiik
Probleemstelling formuleren
o Een probeeemsteeeing is een vraag!
o Naar:
- Gedrage motevene feitene meningen
- Beschriivinge diagnosee evaeuate of efect
o De vraag
- Is kwanttatef en/of kwaeitatef
- Gaat over een bepaaede periode
- Bevat aeee beeangriike begrippen
Vraagtypen
o Beschriiven; wat is ….
o Defnicren; weeke kenmerken…
o Verkearen; hoe komt het dat…
o Voorspeeeen; weeke ontwikkeeingen…
o Vergeeiiken; weeke samenhang…
, o Evaeueren; in weeke mate waarderen…
o Voorschriiven; weeke suggestes…
o Ontwikkeeingen voegen; weeke trends….
Deelvragen formuleren
o Doee: uitspeitsen van ie hoofdvraag in afgebakende deeevragen
o Enkeee aspecten van de hoofdvraag nader onderzoeken
o Tip bii het formueeren van deeevragen:
- Maak een boomdiagram abstracte begrippen uitwerken):
- De begrippen uit de hoofdvraag opspeitsen
- Aan eekaar gereeateerde begrippen bii eekaar peaatsen
- Stapsgewiis uitwerken aan de hand van vragen
Doelstelling
Wat is de functe van ie onderzoek? Wat wie ie ermee bereiken? doeesteeeing:
o Formueeer de doeesteeeing aegemeen
o Geef het onderzoekstype aan onderzoeksdoee)
o Geef de reeevante aan praktikdoee)
o Geef aan wat de opdrachtgever indien reeevant) met de resuetaten wie bereiken
Begripsafba�ening
Van vraag naar vrageneiist:
o Stee het domein vast waarover doe ie uitspraken)
o Stee het beweerde vast weeke uitspraken doe ie)
o Definieer ie begrippen wat bedoee ie)
- Stpueateve betekenis; een defnite die voor een bepaaed onderzoek wordt gegeven
- Baken de grenzen van ie onderzoek af
Modellen en verwachtngen
Formueeer verwachtngen over de uitkomst: hypothesen toetsbare uitspraken):
o Nuehypothese: er is geen reeate tussen twee kenmerken
o Aeternateve hypothese: er is een reeate tussen twee kenmerken
, Opbouw onderzoe�splan
o Aaneeiding
o Probeeem- en doeesteeeing
o Introductee achtergrondinformatee vooreopig modee en verwachtngen
o Onderzoeksontwerp en verantwoording
o Tiidpad
o Begrotng
o En: communicatepean
Overige begrippen
Iterate; herhaeing van onderzoeksproces om een betrouwbaar antwoord op de probeeemsteeeing te
kriigen.
Casestudy; studie met ++n eenheid van onderzoek N=1).
Peer examinaton; beoordeeing door biivoorbeeed coeeega-onderzoeker of medestudenten.
Cross-sectonal; onderzoek op ++n moment in de tid.
Longitudinaal; onderzoek over een eangere periodee m et meerdere meetmomenten.
