Inhoudsopgave
Kremer: economische ongelijkheid.........................................................................2
Lahelma: socioeconomic pathways........................................................................3
Peterson en kern: Omnivorisme en snobbisme......................................................4
Rebers en Westerik: televisiekijkgedrag.................................................................5
Jackson: Inequality of educational opportunity.......................................................6
Foster: Parents knowledge of the educational system...........................................8
Quite en hofstra de werking van sociaal kapitaal in het statusverwervingproces.. 9
Knigge et al. Modernisering en statusverwerving.................................................10
De Graaf & Kalmijn: Trends in intergenerational transmission of cultural and
economic status................................................................................................... 13
Van Tubergen: Social stratification, race & ethnicity............................................15
Thijssen: Etnische discriminatie op de Nederlandse arbeidsmarkt.......................17
Van Bavel: The reversal of gender gap in education and its consequences for
family life.............................................................................................................. 18
Van der vleuten: Intergenerationele overdracht van gendersegregatie op het
gebied van studiekeuze........................................................................................ 20
1
,Kremer: economische ongelijkheid
Hoofdvraag: Hoe is de economische ongelijkheid in Nederland verlopen en wat
zijn de gevolgen?
Resultaten:
De ongelijkheid is toegenomen: Vooral na de jaren 90, dit komt
voornamelijk door de inkomensverschillen tussen de onderkant en
bovenkant van de samenleving.
Stijging van het inkomen van de top 1%.
Grootste verschil zit tussen de werkenden.
Genderongelijkheid: inkomensverschil tussen man/vrouw.
Invloed van onderwijs: mensen met een hogere opleiding hebben vaker
een hoger inkomen.
Fiscale herverdeling: Netto is minder ongelijk dan bruto.
Ongelijkheid in vermogen: De top bezit meer dan de helft van het
vermogen.
Conclusie:
De ongelijkheid is toegenomen, met name de inkomensongelijkheid. Dit komt
door toename flexibele contracten, afname invloed vakbonden en toename
beloningen voor top managers. De belastingen zijn relatief minder toegenomen
voor mensen met een hoger inkomen en de ongelijkheid tussen man/vrouw en
allochtoon/autochtoon is afgenomen maar binnen deze groepen is de
ongelijkheid toegenomen. Economische ongelijkheid heeft als gevolgen: Minder
sociale cohesie, afname van levensverwachting, minder investeringen in
menselijk kapitaal, negatief effect op economische groei, toename geweld, stress
en gezondheidsproblemen en een afname van vertrouwen in de overheid.
Morele benadering:
Vaak het idee van gelijke kansen maar er zijn vaak geen gelijke uitkomsten. Het
is de taak van de overheid om ervoor te zorgen dat iedereen voldoende is
uitgerust om te kunnen voorzien in zijn mogelijkheden.
Oorzaken loonverschillen:
Stagnatie minimumloon, technologische ontwikkelingen, globalisering.
Oorzaken Vermogensverschillen
Groei huizenprijzen, groei bezit aandelen, mobiliteit van kapitaal
Manieren om ongelijkheid te meten:
Gini coëfficiënt, theill coëfficiënt, ratiomaten
Hoe is de ongelijkheid in Nederland:
Nederland wordt als relatief gelijk beschouwd, de ongelijkheid is vooral
toegenomen door de inkomensverschillen tussen de top en onderkant van de
samenleving. De inkomensverschillen zijn aanzienlijk toegenomen maar de gini is
gelijk gebleven. Dat komt doordat de gini alleen het midden bekijkt. De
vermogensongelijkheid is ook toegenomen, de gini voor inkomen is 0,3 en
vermogen is 0,8.
2
, Lahelma: socioeconomic pathways
Hoofdvraag: Wat zijn de routes tussen de sociaal economische determinanten
van gezondheid op de gezondheidsstatus van individuen?
Deelvragen:
Hangt de sociaal economische status samen met gezondheid en welzijn?
In hoeverre verklaren sociaal economische factoren de gezondheid tussen
mannen en vrouwen?
Wat zijn de paden tussen sociaal economische factoren en gezondheid van
mannen en vrouwen?
Methode: Regressie analyse
Resultaten:
Er is een sterke associatie tussen ses en gezondheid. Een hogere ses zorgt
voor een betere gezondheid en vice versa.
Er zijn meerdere paden: materiële omgeving, gezondheidsgedrag,
psychologische en sociale factoren en arbeidsomstandigheden.
De invloed van paden verschilt per groep, het maakt dus uit of je hoog- of
laagopgeleid bent.
De relatie is complex, kan niet worden uitgelegd aan de hand van 1 factor.
Er is behoefte aan meer longitudinaal onderzoek.
Indicatoren:
Onderwijs, inkomen en beroepssociale klasse.
Probleemstelling:
Ondanks talrijke studies die de relatie tussen gezondheid en verschillende
sociaaleconomische indicatoren hebben onderzocht, ontbreekt het nog steeds
aan onderzoek dat de complexe sociaaleconomische paden analyseert die leiden
tot gezondheidsongelijkheden.
Doel: Het hoofddoel is om de onderlinge verbanden en paden te onderzoeken
tussen opleiding, beroepsmatige sociale klasse en huishoudelijk inkomen als
determinanten van gezondheid in een cohort van middelbare leeftijd werkende
vrouwen en mannen.
Conceptueel model:
3
Kremer: economische ongelijkheid.........................................................................2
Lahelma: socioeconomic pathways........................................................................3
Peterson en kern: Omnivorisme en snobbisme......................................................4
Rebers en Westerik: televisiekijkgedrag.................................................................5
Jackson: Inequality of educational opportunity.......................................................6
Foster: Parents knowledge of the educational system...........................................8
Quite en hofstra de werking van sociaal kapitaal in het statusverwervingproces.. 9
Knigge et al. Modernisering en statusverwerving.................................................10
De Graaf & Kalmijn: Trends in intergenerational transmission of cultural and
economic status................................................................................................... 13
Van Tubergen: Social stratification, race & ethnicity............................................15
Thijssen: Etnische discriminatie op de Nederlandse arbeidsmarkt.......................17
Van Bavel: The reversal of gender gap in education and its consequences for
family life.............................................................................................................. 18
Van der vleuten: Intergenerationele overdracht van gendersegregatie op het
gebied van studiekeuze........................................................................................ 20
1
,Kremer: economische ongelijkheid
Hoofdvraag: Hoe is de economische ongelijkheid in Nederland verlopen en wat
zijn de gevolgen?
Resultaten:
De ongelijkheid is toegenomen: Vooral na de jaren 90, dit komt
voornamelijk door de inkomensverschillen tussen de onderkant en
bovenkant van de samenleving.
Stijging van het inkomen van de top 1%.
Grootste verschil zit tussen de werkenden.
Genderongelijkheid: inkomensverschil tussen man/vrouw.
Invloed van onderwijs: mensen met een hogere opleiding hebben vaker
een hoger inkomen.
Fiscale herverdeling: Netto is minder ongelijk dan bruto.
Ongelijkheid in vermogen: De top bezit meer dan de helft van het
vermogen.
Conclusie:
De ongelijkheid is toegenomen, met name de inkomensongelijkheid. Dit komt
door toename flexibele contracten, afname invloed vakbonden en toename
beloningen voor top managers. De belastingen zijn relatief minder toegenomen
voor mensen met een hoger inkomen en de ongelijkheid tussen man/vrouw en
allochtoon/autochtoon is afgenomen maar binnen deze groepen is de
ongelijkheid toegenomen. Economische ongelijkheid heeft als gevolgen: Minder
sociale cohesie, afname van levensverwachting, minder investeringen in
menselijk kapitaal, negatief effect op economische groei, toename geweld, stress
en gezondheidsproblemen en een afname van vertrouwen in de overheid.
Morele benadering:
Vaak het idee van gelijke kansen maar er zijn vaak geen gelijke uitkomsten. Het
is de taak van de overheid om ervoor te zorgen dat iedereen voldoende is
uitgerust om te kunnen voorzien in zijn mogelijkheden.
Oorzaken loonverschillen:
Stagnatie minimumloon, technologische ontwikkelingen, globalisering.
Oorzaken Vermogensverschillen
Groei huizenprijzen, groei bezit aandelen, mobiliteit van kapitaal
Manieren om ongelijkheid te meten:
Gini coëfficiënt, theill coëfficiënt, ratiomaten
Hoe is de ongelijkheid in Nederland:
Nederland wordt als relatief gelijk beschouwd, de ongelijkheid is vooral
toegenomen door de inkomensverschillen tussen de top en onderkant van de
samenleving. De inkomensverschillen zijn aanzienlijk toegenomen maar de gini is
gelijk gebleven. Dat komt doordat de gini alleen het midden bekijkt. De
vermogensongelijkheid is ook toegenomen, de gini voor inkomen is 0,3 en
vermogen is 0,8.
2
, Lahelma: socioeconomic pathways
Hoofdvraag: Wat zijn de routes tussen de sociaal economische determinanten
van gezondheid op de gezondheidsstatus van individuen?
Deelvragen:
Hangt de sociaal economische status samen met gezondheid en welzijn?
In hoeverre verklaren sociaal economische factoren de gezondheid tussen
mannen en vrouwen?
Wat zijn de paden tussen sociaal economische factoren en gezondheid van
mannen en vrouwen?
Methode: Regressie analyse
Resultaten:
Er is een sterke associatie tussen ses en gezondheid. Een hogere ses zorgt
voor een betere gezondheid en vice versa.
Er zijn meerdere paden: materiële omgeving, gezondheidsgedrag,
psychologische en sociale factoren en arbeidsomstandigheden.
De invloed van paden verschilt per groep, het maakt dus uit of je hoog- of
laagopgeleid bent.
De relatie is complex, kan niet worden uitgelegd aan de hand van 1 factor.
Er is behoefte aan meer longitudinaal onderzoek.
Indicatoren:
Onderwijs, inkomen en beroepssociale klasse.
Probleemstelling:
Ondanks talrijke studies die de relatie tussen gezondheid en verschillende
sociaaleconomische indicatoren hebben onderzocht, ontbreekt het nog steeds
aan onderzoek dat de complexe sociaaleconomische paden analyseert die leiden
tot gezondheidsongelijkheden.
Doel: Het hoofddoel is om de onderlinge verbanden en paden te onderzoeken
tussen opleiding, beroepsmatige sociale klasse en huishoudelijk inkomen als
determinanten van gezondheid in een cohort van middelbare leeftijd werkende
vrouwen en mannen.
Conceptueel model:
3
