Geschiedenis - Historische Context: China van keizerrijk tot kapitalisme (1842-2001)
Kenmerkende aspecten:
31. De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis voor een industriële samenleving legde
33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
34. De opkomst van emancipatiebewegingen
36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en
feminisme
37. De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38. Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën commun isme en fascisme/nationaalsocialisme
44. Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme
45. De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit
vloeiende dreiging van een atoomoorlog
46. Dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
48. De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20 e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
Verplichte jaartallen: (Vet gedrukt is verplicht, niet dik gedrukt is handig of uit het thema!)
19e eeuw Qing-dynastie
1839 – 1842 Eerste Opiumoorlog ongelijke verdragen o.a. 1842 Verdrag van Nankin
1856 Tweede Opiumoorlog
1861 – 1908 Keizerinweduwe Cixi de facto leider China
1900 Bokseropstand
1911 Chinese Revolutie (aftreden laatste keizer Puyi)
1912 Volksrepubliek China uitgeroepen door Sun Yat-sen Oprichting KMT Yuan Shikai grijpt de macht
1916 Yuan Shikai ⴕ
1917 Sun Yat-sen weer leider KMT
4 mei 1919 4-meibeweging
1921 CCP-opgericht
1925 Sun Yat-sen ⴕ Chiang Kaishek
1926-1928 Noordelijke Veldtocht Chiang Kaishek
1927 KMT herstelt centraal gezag
1931 Japan bezet Matsjoerije à keizer Puyi
Jaren ’30 en ’40 Burgeroorlog (CCP <-> KMT) en strijd tegen Japan
1945 Capitulatie Japan hervatting burgeroorlog
1949 Mao Zedong roept Volksrepubliek China uit = CCP wint burgeroorlog Chiang Kaishek en KMT vluchten naar
Taiwan
1953 Stalin ⴕ
1958 – 1962 De Grote Sprong Voorwaarts
,1962 Pragmatisch economisch beleid Breuk met VS internationaal isolement China
1966 – 1969 De Culturele Revolutie
1971 Doorbreken internationaal isolement dmv Ping Pong Diplomatie
China in VN ipv Taiwan
1976 Mao Zedong ⴕ Deng Xiaoping (Vier Moderniseringen)
1989 Studentenprotesten Plein Hemelse Vrede bloedig onderdrukt
1992 Deng Jiang Zemin
Eind jaren ’90 GB heeft Hongkong terug aan China, Portugal geeft Macao terug aan China
2001 China treedt toe tot Wereldhandelsorganisatie
Personen – wie doet wat?
Persoon Belangrijk omdat
Qing Laatste keizerlijke dynastie China
Cixi Keizerinweduwe
Steunt de bokseropstand
Laatste keizerlijke dynastie
China Is begin einde Qing-dynastie
Puyi Kind-keizer, laatste keizer China
Zetbaas/keizer Japanse vazalstaat Mantsjoerije
Sun Yat-sen Roept Republiek China uit
4 volksbeginselen
Oprichter KMT
Yuan Shikai Tijdelijke verdrijving Sun Yat-sen
Warlords die onderling oorlog voeren
Chiang Kaishek Dictator KMT
Noordelijke Veldtocht herstel centraal gezag
Mao Zedong De lange Mars leider CCP
Roept Volksrepubliek China uit (= winst burgeroorlog)
De Grote Sprong Voorwaarts
De Culturele Revolutie
Chinees-Russische breuk
Deng Xiaoping Vier Moderniseringen
Neerslaan studentenprotesten
Plein Hemelse Vrede
Jiag Zemin Teruggave Hongkong (1997) en Macao (1999)
Verdere liberalisering op economisch gebied
China treedt toe tot Wereldhandelsorganisatie
,§3.1 Het Chinese Keizerrijk (1842-1911)
1 Introductie
Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht (1842-1911)?
Er is sprake van een andere tijdrekening in China dan in de westerse wereld.
(de namen van de Chinese tijdrekening zijn niet belangrijk)
China was een keizerrijk. Een keizer is een machthebber die boven alle andere vorsten staat. Deze heeft de macht om
te regeren zolang hij het hemels mandaat bezit. Keizerlijke dynastieën wisselen elkaar af
- China zag zichzelf als een ‘middenrijk’ Ze waren ver verheven en meer ontwikkeld dan andere landen.
- Het centrum van China zijn de vruchtbare streken langs de kust en rondom de grote rivieren.
- Het belang van de staat gaat boven het belang van het individu
Het confucianisme is de leer dan de filosoof Confucius:
- Het streven naar orde en harmonie
- Het vermijden van chaos
- Traditionele deugden: plicht doen, beleefdheid, eerbied, gehoorzaamheid
- Voorouderverering
- Hiërarchische samenleving
- (Vrouwen zijn gehoorzaam aan hun man)
Conclusie: een goed mens kent zijn plaats in de maatschappij en houdt zich aan de rituelen. Dat zorgt voor
orde en harmonie (een stabiele samenleving)
, Vijf belangrijke relaties:
1. Een vorst (de keizer) is superieur aan zijn volk
2. Een vader is superieur aan zijn zoon
3. Een oudere broer is superieur aan zijn jongere broer
4. Een echtgenoot is superieur aan zijn echtgenote
5. Vrienden zijn elkaars gelijke en moeten elkaar respecteren
De mandarijnen (staatsambtenaren) in het bestuur ondersteunen het keizerlijke bestuur en besturen volgens de leer
van Confucius. Voor een effectieve bureaucratie (organisatie) zijn er betrouwbare ambtenaren noodzakelijk:
- Er was een heel streng (rigide) ambtenarenexamen waarvoor een zeer grote kennis van de Chinese literatuur
(onder andere leer en teksten van Confucius) nodig was. Dit examen vond één keer per drie jaar plaats en
het slagingspercentage was 1%
(prefecturen zijn grote gebieden)
Kenmerkende aspecten:
31. De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis voor een industriële samenleving legde
33. De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
34. De opkomst van emancipatiebewegingen
36. De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en
feminisme
37. De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie
38. Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën commun isme en fascisme/nationaalsocialisme
44. Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme
45. De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit
vloeiende dreiging van een atoomoorlog
46. Dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
48. De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20 e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen
Verplichte jaartallen: (Vet gedrukt is verplicht, niet dik gedrukt is handig of uit het thema!)
19e eeuw Qing-dynastie
1839 – 1842 Eerste Opiumoorlog ongelijke verdragen o.a. 1842 Verdrag van Nankin
1856 Tweede Opiumoorlog
1861 – 1908 Keizerinweduwe Cixi de facto leider China
1900 Bokseropstand
1911 Chinese Revolutie (aftreden laatste keizer Puyi)
1912 Volksrepubliek China uitgeroepen door Sun Yat-sen Oprichting KMT Yuan Shikai grijpt de macht
1916 Yuan Shikai ⴕ
1917 Sun Yat-sen weer leider KMT
4 mei 1919 4-meibeweging
1921 CCP-opgericht
1925 Sun Yat-sen ⴕ Chiang Kaishek
1926-1928 Noordelijke Veldtocht Chiang Kaishek
1927 KMT herstelt centraal gezag
1931 Japan bezet Matsjoerije à keizer Puyi
Jaren ’30 en ’40 Burgeroorlog (CCP <-> KMT) en strijd tegen Japan
1945 Capitulatie Japan hervatting burgeroorlog
1949 Mao Zedong roept Volksrepubliek China uit = CCP wint burgeroorlog Chiang Kaishek en KMT vluchten naar
Taiwan
1953 Stalin ⴕ
1958 – 1962 De Grote Sprong Voorwaarts
,1962 Pragmatisch economisch beleid Breuk met VS internationaal isolement China
1966 – 1969 De Culturele Revolutie
1971 Doorbreken internationaal isolement dmv Ping Pong Diplomatie
China in VN ipv Taiwan
1976 Mao Zedong ⴕ Deng Xiaoping (Vier Moderniseringen)
1989 Studentenprotesten Plein Hemelse Vrede bloedig onderdrukt
1992 Deng Jiang Zemin
Eind jaren ’90 GB heeft Hongkong terug aan China, Portugal geeft Macao terug aan China
2001 China treedt toe tot Wereldhandelsorganisatie
Personen – wie doet wat?
Persoon Belangrijk omdat
Qing Laatste keizerlijke dynastie China
Cixi Keizerinweduwe
Steunt de bokseropstand
Laatste keizerlijke dynastie
China Is begin einde Qing-dynastie
Puyi Kind-keizer, laatste keizer China
Zetbaas/keizer Japanse vazalstaat Mantsjoerije
Sun Yat-sen Roept Republiek China uit
4 volksbeginselen
Oprichter KMT
Yuan Shikai Tijdelijke verdrijving Sun Yat-sen
Warlords die onderling oorlog voeren
Chiang Kaishek Dictator KMT
Noordelijke Veldtocht herstel centraal gezag
Mao Zedong De lange Mars leider CCP
Roept Volksrepubliek China uit (= winst burgeroorlog)
De Grote Sprong Voorwaarts
De Culturele Revolutie
Chinees-Russische breuk
Deng Xiaoping Vier Moderniseringen
Neerslaan studentenprotesten
Plein Hemelse Vrede
Jiag Zemin Teruggave Hongkong (1997) en Macao (1999)
Verdere liberalisering op economisch gebied
China treedt toe tot Wereldhandelsorganisatie
,§3.1 Het Chinese Keizerrijk (1842-1911)
1 Introductie
Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht (1842-1911)?
Er is sprake van een andere tijdrekening in China dan in de westerse wereld.
(de namen van de Chinese tijdrekening zijn niet belangrijk)
China was een keizerrijk. Een keizer is een machthebber die boven alle andere vorsten staat. Deze heeft de macht om
te regeren zolang hij het hemels mandaat bezit. Keizerlijke dynastieën wisselen elkaar af
- China zag zichzelf als een ‘middenrijk’ Ze waren ver verheven en meer ontwikkeld dan andere landen.
- Het centrum van China zijn de vruchtbare streken langs de kust en rondom de grote rivieren.
- Het belang van de staat gaat boven het belang van het individu
Het confucianisme is de leer dan de filosoof Confucius:
- Het streven naar orde en harmonie
- Het vermijden van chaos
- Traditionele deugden: plicht doen, beleefdheid, eerbied, gehoorzaamheid
- Voorouderverering
- Hiërarchische samenleving
- (Vrouwen zijn gehoorzaam aan hun man)
Conclusie: een goed mens kent zijn plaats in de maatschappij en houdt zich aan de rituelen. Dat zorgt voor
orde en harmonie (een stabiele samenleving)
, Vijf belangrijke relaties:
1. Een vorst (de keizer) is superieur aan zijn volk
2. Een vader is superieur aan zijn zoon
3. Een oudere broer is superieur aan zijn jongere broer
4. Een echtgenoot is superieur aan zijn echtgenote
5. Vrienden zijn elkaars gelijke en moeten elkaar respecteren
De mandarijnen (staatsambtenaren) in het bestuur ondersteunen het keizerlijke bestuur en besturen volgens de leer
van Confucius. Voor een effectieve bureaucratie (organisatie) zijn er betrouwbare ambtenaren noodzakelijk:
- Er was een heel streng (rigide) ambtenarenexamen waarvoor een zeer grote kennis van de Chinese literatuur
(onder andere leer en teksten van Confucius) nodig was. Dit examen vond één keer per drie jaar plaats en
het slagingspercentage was 1%
(prefecturen zijn grote gebieden)
