Hoorcollege Orthopedagogiek
College 1. Inleiding in de orthopedagogiek & psychologisch onderzoek
Wat is een orthopedagoog?
Definitie
‘De orthopedagogiek richt zich op de beschrijving van de aard en de achtergronden van problemen
bij het opvoeden met het oog op onderkenning, behandeling en preventee (akken, 1999)
Als orthopedagoog ben je een opvoedkundige, gespecialiseerd in ontwikkelings-, opvoedings- en
leerproblemen.
Het belang van dit vak binnen de opleiding logopedie:
- Aanpassen aan kinderen met gedragsproblemen of psychologische problemen
- Om gegevens van een intelligenteonderzoek te krijgen
Onderscheid
- Pedagoog is iemand die zich richt op een kind met een normale ontwikkeling maar geef
advies bij de opvoeding.
- Orthopedagoog kijkt naar de problemen in ontwikkeling, zoals leerproblemen of
gedragsproblemen. Die kijkt heel breed.
- Een psycholoog richt zich op problemen rondom geestelijke gezondheid en psychische
stoornissen
Werkvelden van de orthopedagoog
- Jeugdzorg
- Gehandicaptenzorg
- Speciaal onderwijs
Diagnostiek
- DSM: Diagnostc and Statstcal Manual of Mental Disorders handboek voor classifcate
van psychische stoornissen).
o Voor het vaststellen van bepaalde diagnoses
- DSM V sinds mei 2013)
- Consensus tussen experts over symptomen
Stoornisgebieden DSM-V (22 gebieden)
1. (eurobiologische ontwikkelingsstoornissen 13. Seksuele disfunctes
2. Schizofreniespectrumstoornissen 14. Genderdysforie
3. Bipolaire stemmingsstoornissen 15. Gedragsstoornissen
4. Depressieve stemmingsstoornissen 16. Middelgerelateerde stoornissen en
5. Angststoornissen verslavingen
6. Obsessieve compulsieve stoornissen 17. (eurocogniteve stoornissen
7. Psychotrauma- en stressgerelateerde 18. Persoonlijkheidsstoornissen
stoornissen 19. Parafele stoornissen
8. Dissociateve stoornissen 20. Andere psychische stoornissen
9. Somatsche symptoomstoornissen 21. Bewegingsstoornissen door medicate
10.Voedings- en eetstoornissen 22. Andere problemen die een reden tot zorg
11.Zindelijkheidsstoornissen kunnen zijn
12.Slaap- en waakstoornissen
1
,Ernst classificatie
1. Classifcatecriteria kenmerken)
2. Ernst: vereist ondersteuning/vereist substantile ondersteuning/vereist zeer substantile
ondersteuning
3. Op 3 domeinen: conceptueel, sociaal en praktsch
Conceptuele vaardigheden: lezen, schrijven, klokkijken
Sociale vaardigheden: vaardigheden die je nodig hebt om met een ander een relate aan te
gaan
Praktische vaardigheden: kan je zelf het huishouden doen, zelf aankleden
4. Prevalente
5. Ontwikkeling en beloop
6. Risicofactoren
7. Differentile diagnostek
8. Comorbiditeit
Het psychologisch onderzoek
Doel psychologisch onderzoek / intelligentieonderzoek
- Doel van het diagnostsch onderzoek moet niet zijn ‘het stellen van een diagnosee, maar wel:
Het in kaart brengen van het profiel van vaardigheden van een cliënt sterke kanten en
beperkingen van het kind).
- Een orthopedagoog en psycholoog mag dit onderzoek afnemen
Cognitie
Intelligentie = de capaciteit van een individu om betekenis te verlenen aan de dagelijkse ervaring in
de omringende wereld en daar adequaat mee om te gaan. Intelligente bestaat uit:
- Abstract logisch redeneren
- Relates kunnen ontdekken, leggen en doorzien
- Problemen oplossen
- Regels kunnen ontdekken in schijnbaar ongeordend materiaal
- Met bestaande kennis nieuwe taken kunnen uitvoeren
- Zich kunnen aanpassen aan nieuwe situates
- In staat zijn leervermogen te tonen zonder directe of bij onvolledige instructe
Het bestaat uit verschillende onderdelen en subtests. Hieruit komt een score.
Intelligentie quotiënt
IQ = Intelligente uotint
TIQ = Totaal I VI en PI maken samen het Totaal I )
- VIQ = Verbaal I = verbaal redeneren, verbale kennis, verbaal geheugen en acteve
verbalisate, verbaal abstractevermogen en begripsvermogen.
- PIQ = Performaal I = visueel-ruimtelijke vaardigheden, handelingsgerichte vaardigheden,
probleemoplossend vermogen, waarbij verwerkingssnelheid een belangrijke rol speelt.
- I van 100 is gemiddeld
- Standaarddeviate SD) = 15 punten
gemiddelde afwijking)
- 95%- betrouwbaarheidsinterval: Je kunt met
95% zekerheid zeggen dat de score in dit
interval valt.
IQ classificatie
> 130 Hoogbegaafd
2
, 120 – 129 Begaafd
110 – 119 Bovengemiddeld
90 – 109 Gemiddeld
80 – 89 Beneden gemiddeld
70 – 79 Zwakbegaafd
50 – 69 Lichte verstandelijke beperking
35 – 49 Matge verstandelijke beperking
20 – 34 Ernstge verstandelijke beperking
< 20 Diepe verstandelijke beperking
Intelligentie onderzoeken
Verschillende onderzoeken
- Verbaal en non-verbaal
- Verschillende leefijden
Meestal zit er een jaar tussen wanneer je opnieuw een intelligenteonderzoek opneemt. Wanneer je
dit toch binnen een jaar wilt doen, moet je een ander onderzoek gebruiken. Bij volwassenen ligt deze
tussentjd op twee jaar.
Je hebt verschillende onderzoeken met verschillende doelstellingen en leefijden.
De WISC en SO( zie je het meest.
WISC-III
13 subtests
- Verbale subtests waarbij beroep gedaan wordt op de algemene kennis, woordenschat, het
abstract redeneer vermogen en/of het auditef korte termijn geheugen.
o Bij deze onderdelen moet het kind dus praten
- Performale subtests waarbij beroep wordt gedaan op de detailwaarneming, het sequenteel
ordenen op volgorde leggen oorzaak/gevolg), het visueel-ruimtelijk inzicht, puzzelen, de
visuele verwerkingssnelheid en/of het probleemoplossend vermogen.
Voorbeelden verbale opgaven
Overeenkomsten
- Wat is de overeenkomst tussen een appel en een banaan?
- Wat is de overeenkomst tussen ‘eerstee en ‘laatstee?
3
College 1. Inleiding in de orthopedagogiek & psychologisch onderzoek
Wat is een orthopedagoog?
Definitie
‘De orthopedagogiek richt zich op de beschrijving van de aard en de achtergronden van problemen
bij het opvoeden met het oog op onderkenning, behandeling en preventee (akken, 1999)
Als orthopedagoog ben je een opvoedkundige, gespecialiseerd in ontwikkelings-, opvoedings- en
leerproblemen.
Het belang van dit vak binnen de opleiding logopedie:
- Aanpassen aan kinderen met gedragsproblemen of psychologische problemen
- Om gegevens van een intelligenteonderzoek te krijgen
Onderscheid
- Pedagoog is iemand die zich richt op een kind met een normale ontwikkeling maar geef
advies bij de opvoeding.
- Orthopedagoog kijkt naar de problemen in ontwikkeling, zoals leerproblemen of
gedragsproblemen. Die kijkt heel breed.
- Een psycholoog richt zich op problemen rondom geestelijke gezondheid en psychische
stoornissen
Werkvelden van de orthopedagoog
- Jeugdzorg
- Gehandicaptenzorg
- Speciaal onderwijs
Diagnostiek
- DSM: Diagnostc and Statstcal Manual of Mental Disorders handboek voor classifcate
van psychische stoornissen).
o Voor het vaststellen van bepaalde diagnoses
- DSM V sinds mei 2013)
- Consensus tussen experts over symptomen
Stoornisgebieden DSM-V (22 gebieden)
1. (eurobiologische ontwikkelingsstoornissen 13. Seksuele disfunctes
2. Schizofreniespectrumstoornissen 14. Genderdysforie
3. Bipolaire stemmingsstoornissen 15. Gedragsstoornissen
4. Depressieve stemmingsstoornissen 16. Middelgerelateerde stoornissen en
5. Angststoornissen verslavingen
6. Obsessieve compulsieve stoornissen 17. (eurocogniteve stoornissen
7. Psychotrauma- en stressgerelateerde 18. Persoonlijkheidsstoornissen
stoornissen 19. Parafele stoornissen
8. Dissociateve stoornissen 20. Andere psychische stoornissen
9. Somatsche symptoomstoornissen 21. Bewegingsstoornissen door medicate
10.Voedings- en eetstoornissen 22. Andere problemen die een reden tot zorg
11.Zindelijkheidsstoornissen kunnen zijn
12.Slaap- en waakstoornissen
1
,Ernst classificatie
1. Classifcatecriteria kenmerken)
2. Ernst: vereist ondersteuning/vereist substantile ondersteuning/vereist zeer substantile
ondersteuning
3. Op 3 domeinen: conceptueel, sociaal en praktsch
Conceptuele vaardigheden: lezen, schrijven, klokkijken
Sociale vaardigheden: vaardigheden die je nodig hebt om met een ander een relate aan te
gaan
Praktische vaardigheden: kan je zelf het huishouden doen, zelf aankleden
4. Prevalente
5. Ontwikkeling en beloop
6. Risicofactoren
7. Differentile diagnostek
8. Comorbiditeit
Het psychologisch onderzoek
Doel psychologisch onderzoek / intelligentieonderzoek
- Doel van het diagnostsch onderzoek moet niet zijn ‘het stellen van een diagnosee, maar wel:
Het in kaart brengen van het profiel van vaardigheden van een cliënt sterke kanten en
beperkingen van het kind).
- Een orthopedagoog en psycholoog mag dit onderzoek afnemen
Cognitie
Intelligentie = de capaciteit van een individu om betekenis te verlenen aan de dagelijkse ervaring in
de omringende wereld en daar adequaat mee om te gaan. Intelligente bestaat uit:
- Abstract logisch redeneren
- Relates kunnen ontdekken, leggen en doorzien
- Problemen oplossen
- Regels kunnen ontdekken in schijnbaar ongeordend materiaal
- Met bestaande kennis nieuwe taken kunnen uitvoeren
- Zich kunnen aanpassen aan nieuwe situates
- In staat zijn leervermogen te tonen zonder directe of bij onvolledige instructe
Het bestaat uit verschillende onderdelen en subtests. Hieruit komt een score.
Intelligentie quotiënt
IQ = Intelligente uotint
TIQ = Totaal I VI en PI maken samen het Totaal I )
- VIQ = Verbaal I = verbaal redeneren, verbale kennis, verbaal geheugen en acteve
verbalisate, verbaal abstractevermogen en begripsvermogen.
- PIQ = Performaal I = visueel-ruimtelijke vaardigheden, handelingsgerichte vaardigheden,
probleemoplossend vermogen, waarbij verwerkingssnelheid een belangrijke rol speelt.
- I van 100 is gemiddeld
- Standaarddeviate SD) = 15 punten
gemiddelde afwijking)
- 95%- betrouwbaarheidsinterval: Je kunt met
95% zekerheid zeggen dat de score in dit
interval valt.
IQ classificatie
> 130 Hoogbegaafd
2
, 120 – 129 Begaafd
110 – 119 Bovengemiddeld
90 – 109 Gemiddeld
80 – 89 Beneden gemiddeld
70 – 79 Zwakbegaafd
50 – 69 Lichte verstandelijke beperking
35 – 49 Matge verstandelijke beperking
20 – 34 Ernstge verstandelijke beperking
< 20 Diepe verstandelijke beperking
Intelligentie onderzoeken
Verschillende onderzoeken
- Verbaal en non-verbaal
- Verschillende leefijden
Meestal zit er een jaar tussen wanneer je opnieuw een intelligenteonderzoek opneemt. Wanneer je
dit toch binnen een jaar wilt doen, moet je een ander onderzoek gebruiken. Bij volwassenen ligt deze
tussentjd op twee jaar.
Je hebt verschillende onderzoeken met verschillende doelstellingen en leefijden.
De WISC en SO( zie je het meest.
WISC-III
13 subtests
- Verbale subtests waarbij beroep gedaan wordt op de algemene kennis, woordenschat, het
abstract redeneer vermogen en/of het auditef korte termijn geheugen.
o Bij deze onderdelen moet het kind dus praten
- Performale subtests waarbij beroep wordt gedaan op de detailwaarneming, het sequenteel
ordenen op volgorde leggen oorzaak/gevolg), het visueel-ruimtelijk inzicht, puzzelen, de
visuele verwerkingssnelheid en/of het probleemoplossend vermogen.
Voorbeelden verbale opgaven
Overeenkomsten
- Wat is de overeenkomst tussen een appel en een banaan?
- Wat is de overeenkomst tussen ‘eerstee en ‘laatstee?
3
