14
Probleem 2: Angst en Anxiety
Koster - Attentional Bias en Anxiety Disorders
• Aandacht mechanismes in anxiety
Initial research → cognitive model of anxiety van Beck en associatieve netwerk model van Bower
Attentional bias gebaseerd op:
Cognitive model of Anxiety - Beck
• Mensen ontwikkelen cognitieve schema's (= representaties van herinneringen van situaties in relatie tot
jezelf en je emoties)
o Bedreigende ervaringen → 'danger schema's' (beinvloedt informatieverwerking waardoor je meer
op bedreigende seintjes gaat letten)
o Angstige mensen hebben overactieve 'danger schema's', en aangezien aandacht grotendeels
gefocust is op schema-congruente informatie, worden deze negatieve overtuigingen bevestigd.
Associatief Netwerk Model van Geheugen - Bower
• Process van co-activatie → concepten worden met elkaar geassocieerd in het geheugen, opgeslagen in
knooppunten.
o Emoties worden hier ook opgeslagen en worden gelinkt met deze concepten gebaseerd op
persoonlijke ervaringen → informatieverwerking wordt beïnvloedt door emoties/stemming
Attentional Bias = het excessieve verwerken van bedreigingen ten koste van andere informatie
→ kan worden onderzocht op psychologisch, gedrags- en neurologisch niveau → Research
Domain Criteria (RDoC)
Experimenten voor het meten van Attentional Bias
• Emotionele Stroop Task
o Reactietijden tussen neutrale en bedreiging-gerelateerde woorden worden vergeleken → zo kan je
zien in hoeverre de bedreigende betekenis van een woord de taak onderbreekt
o Mensen met anxiety doen vaak langer over het benoemen van de kleur van een bedreigend woord
(Anxiety-gerelateerd)
o Kritiek: attentional bias zou ook kunnen komen door andere non-attentional processing zoals
vermijding of gedragsonderbrekingen (behavioural interference)
• Dichotic Listening Task
o In het ene oor wordt auditieve informatie gepresenteerd die participanten moeten herhalen, in het
andere oor worden target woorden gepresenteerd, en achteraf wordt gevraagd of de participanten
de target woorden hebben gehoord.
o Participanten met anxiety kunnen vaak bedreigende woorden beter identificeren dan neutrale
woorden.
o Kritiek: bewustzijn wordt beïnvloed door verschillende processen en het is moeilijk aan te tonen dat
de stimuli bewust worden ervaren. Het doel van de taak is namelijk om auditieve informatie te
presenteren die dicht bij bewustzijn zitten
• Dot Probe Task
o 2 woorden kort gepresenteerd op scherm (boven/onder of links/rechts), daarna 1 van de woorden
vervangen door 'probe' (puntje/kruisje?). Participant moet aangeven welke stimulus (boven of
onder) is vervangen door de probe.
o Participanten met anxiety reageren sneller op bedreigende stimuli dan op neutrale stimuli omdat
aandacht systematisch wordt gericht op bedreigende stimuli
• Visual Search Task
o Target woord (stimulus) zoeken in een matrix van neutrale woorden
o Participanten met anxiety reageren sneller op bedreigende stimuli in neutrale matrix dan op
neutrale stimuli in neutrale matrixen, en langzamer op neutrale stimuli in bedreigende matrixen dan
op neutrale stimuli in neutrale matrixen
, 15
o Voordelen: veel stimuli tegelijkertijd, vraagt om actief zoek proces van participanten. Daarnaast laat
reactietijd in relatie tot aantal afleidende woorden (matrix woorden) zien of de bedreigende stimuli
als 'pop-out' worden gezien → soms is dat inderdaad zo maar vaak leiden meer afleidende woorden
wel tot grotere reactietijden (ook als bedreigende woorden dan wel nog sneller gevonden dan
neutrale woorden) en worden dan dus niet als pop-out gezien
• Spatial Cueing Task
o Participanten focussen op fixatiepunt tussen 2 rechthoeken, cue wordt gepresenteerd in een van de
rechthoeken (vaak emotioneel woord of plaatje) gevolgd door een target. Participanten moeten
aangeven in welk rechthoek de target werd gepresenteerd. Er zijn valide cues (aandacht gericht op
rechthoek met target) en invalide cues (aandacht gericht op rechthoek zonder target)
o Facilitated attentional engagement: snelle reacties op valide bedreigende cues dan op valide
neutrale cues
o Impaired attentional disengagement: langzame reacties op invalide bedreigende cues dan invalide
neutrale cues
o Kritiek: debat over validiteit
• Andere Paradigma's
o Om te kijken of de attentional bias automatisch plaatsvindt → rapid serial visual presentation en
binocular rivalry
• Eye Tracking
o Om ruimtelijke aandacht (spatial attention) te meten → relatie tussen covert/overt shift van
aandacht
o Informatie wordt normaliter gezocht a.d.h.v. rapid eye movements (=saccades) → belangrijk voor
visuele perceptie, omdat ze objecten naar het fovea brengen
o Eye tracking kan gemeten worden als vroege meting van de attentional bias, kan ook voor meer
begrip zorgen → bvb eerst veel meer aandacht naar bedreigende stimuli maar steeds minder naar
mate tijd verloopt
Nature of Attentional Bias
→ Attentional bias is automatisch, wordt geobserveerd tijdens vroege fases van informatieverwerking en bij hele
snelle stimulus presentatie (pre-bewust)
→ Andere zeggen dat attentional bias aanwezig is vanwege de link tussen een stimuli (boos gezicht) en iemands
doelen (afwijzing vermijden). Doelen zijn belangrijk voor aandacht richten (doelgerichte stimuli kunnen attentional
bias vermijden ook in angstige personen)
!!!
→ attentional bias verschilt in vroege en lage fases van informatieverwerking
→ in vroege fases is aandacht juist gericht naar bedreiging en in late fases in aandacht juist gericht van de
bedreiging af (vigilance-avoidance pattern of attentional bias)
→ verklaard ook dat initial attentional bias zorgt voor verhoogde anxiety
→ andere zeggen dat dat komt omdat eerst de omgeving wordt gescand voor bedreigingen en daarna een
focus op bedreiging en moeite met aandacht africhten
Attentional Bias en Ontwikkeling en Aanhouding van Anxiety Disorders
Lastig te bepalen wat voor wisselwerking er is tussen attentional bias en anxiety en of er een causaal verband is
Er zijn verschillende soorten research gedaan over de potentiele causale rol van de attentional bias op de
ontwikkeling/kwetsbaarheid van anxiety disorders
• Developmental/ontwikkelingsonderzoeken
o Veel anxiety disorders stammen uit de kindertijd, maar is lastig te onderzoeken vanwege variabiliteit
in reactietijden/ ontwikkeling in executief functioneren/ verschillende parameters waardoor het niet
goed te vergelijken valt
o Onderzoek heterogene sample met kinderen (6-18 jaar en wijde spreiding symptomen) en dot probe
task → positieve correlatie gevonden tussen attentional bias en sterkte van anxiety symptomen
(wel kleine correlatie), vooral bij social anxiety en school phobia
o Voorspellende relatie van behavioural inhibition (temperamental factor) en anxiety op anxiety
disorders worden tegenstrijdig gevonden
Probleem 2: Angst en Anxiety
Koster - Attentional Bias en Anxiety Disorders
• Aandacht mechanismes in anxiety
Initial research → cognitive model of anxiety van Beck en associatieve netwerk model van Bower
Attentional bias gebaseerd op:
Cognitive model of Anxiety - Beck
• Mensen ontwikkelen cognitieve schema's (= representaties van herinneringen van situaties in relatie tot
jezelf en je emoties)
o Bedreigende ervaringen → 'danger schema's' (beinvloedt informatieverwerking waardoor je meer
op bedreigende seintjes gaat letten)
o Angstige mensen hebben overactieve 'danger schema's', en aangezien aandacht grotendeels
gefocust is op schema-congruente informatie, worden deze negatieve overtuigingen bevestigd.
Associatief Netwerk Model van Geheugen - Bower
• Process van co-activatie → concepten worden met elkaar geassocieerd in het geheugen, opgeslagen in
knooppunten.
o Emoties worden hier ook opgeslagen en worden gelinkt met deze concepten gebaseerd op
persoonlijke ervaringen → informatieverwerking wordt beïnvloedt door emoties/stemming
Attentional Bias = het excessieve verwerken van bedreigingen ten koste van andere informatie
→ kan worden onderzocht op psychologisch, gedrags- en neurologisch niveau → Research
Domain Criteria (RDoC)
Experimenten voor het meten van Attentional Bias
• Emotionele Stroop Task
o Reactietijden tussen neutrale en bedreiging-gerelateerde woorden worden vergeleken → zo kan je
zien in hoeverre de bedreigende betekenis van een woord de taak onderbreekt
o Mensen met anxiety doen vaak langer over het benoemen van de kleur van een bedreigend woord
(Anxiety-gerelateerd)
o Kritiek: attentional bias zou ook kunnen komen door andere non-attentional processing zoals
vermijding of gedragsonderbrekingen (behavioural interference)
• Dichotic Listening Task
o In het ene oor wordt auditieve informatie gepresenteerd die participanten moeten herhalen, in het
andere oor worden target woorden gepresenteerd, en achteraf wordt gevraagd of de participanten
de target woorden hebben gehoord.
o Participanten met anxiety kunnen vaak bedreigende woorden beter identificeren dan neutrale
woorden.
o Kritiek: bewustzijn wordt beïnvloed door verschillende processen en het is moeilijk aan te tonen dat
de stimuli bewust worden ervaren. Het doel van de taak is namelijk om auditieve informatie te
presenteren die dicht bij bewustzijn zitten
• Dot Probe Task
o 2 woorden kort gepresenteerd op scherm (boven/onder of links/rechts), daarna 1 van de woorden
vervangen door 'probe' (puntje/kruisje?). Participant moet aangeven welke stimulus (boven of
onder) is vervangen door de probe.
o Participanten met anxiety reageren sneller op bedreigende stimuli dan op neutrale stimuli omdat
aandacht systematisch wordt gericht op bedreigende stimuli
• Visual Search Task
o Target woord (stimulus) zoeken in een matrix van neutrale woorden
o Participanten met anxiety reageren sneller op bedreigende stimuli in neutrale matrix dan op
neutrale stimuli in neutrale matrixen, en langzamer op neutrale stimuli in bedreigende matrixen dan
op neutrale stimuli in neutrale matrixen
, 15
o Voordelen: veel stimuli tegelijkertijd, vraagt om actief zoek proces van participanten. Daarnaast laat
reactietijd in relatie tot aantal afleidende woorden (matrix woorden) zien of de bedreigende stimuli
als 'pop-out' worden gezien → soms is dat inderdaad zo maar vaak leiden meer afleidende woorden
wel tot grotere reactietijden (ook als bedreigende woorden dan wel nog sneller gevonden dan
neutrale woorden) en worden dan dus niet als pop-out gezien
• Spatial Cueing Task
o Participanten focussen op fixatiepunt tussen 2 rechthoeken, cue wordt gepresenteerd in een van de
rechthoeken (vaak emotioneel woord of plaatje) gevolgd door een target. Participanten moeten
aangeven in welk rechthoek de target werd gepresenteerd. Er zijn valide cues (aandacht gericht op
rechthoek met target) en invalide cues (aandacht gericht op rechthoek zonder target)
o Facilitated attentional engagement: snelle reacties op valide bedreigende cues dan op valide
neutrale cues
o Impaired attentional disengagement: langzame reacties op invalide bedreigende cues dan invalide
neutrale cues
o Kritiek: debat over validiteit
• Andere Paradigma's
o Om te kijken of de attentional bias automatisch plaatsvindt → rapid serial visual presentation en
binocular rivalry
• Eye Tracking
o Om ruimtelijke aandacht (spatial attention) te meten → relatie tussen covert/overt shift van
aandacht
o Informatie wordt normaliter gezocht a.d.h.v. rapid eye movements (=saccades) → belangrijk voor
visuele perceptie, omdat ze objecten naar het fovea brengen
o Eye tracking kan gemeten worden als vroege meting van de attentional bias, kan ook voor meer
begrip zorgen → bvb eerst veel meer aandacht naar bedreigende stimuli maar steeds minder naar
mate tijd verloopt
Nature of Attentional Bias
→ Attentional bias is automatisch, wordt geobserveerd tijdens vroege fases van informatieverwerking en bij hele
snelle stimulus presentatie (pre-bewust)
→ Andere zeggen dat attentional bias aanwezig is vanwege de link tussen een stimuli (boos gezicht) en iemands
doelen (afwijzing vermijden). Doelen zijn belangrijk voor aandacht richten (doelgerichte stimuli kunnen attentional
bias vermijden ook in angstige personen)
!!!
→ attentional bias verschilt in vroege en lage fases van informatieverwerking
→ in vroege fases is aandacht juist gericht naar bedreiging en in late fases in aandacht juist gericht van de
bedreiging af (vigilance-avoidance pattern of attentional bias)
→ verklaard ook dat initial attentional bias zorgt voor verhoogde anxiety
→ andere zeggen dat dat komt omdat eerst de omgeving wordt gescand voor bedreigingen en daarna een
focus op bedreiging en moeite met aandacht africhten
Attentional Bias en Ontwikkeling en Aanhouding van Anxiety Disorders
Lastig te bepalen wat voor wisselwerking er is tussen attentional bias en anxiety en of er een causaal verband is
Er zijn verschillende soorten research gedaan over de potentiele causale rol van de attentional bias op de
ontwikkeling/kwetsbaarheid van anxiety disorders
• Developmental/ontwikkelingsonderzoeken
o Veel anxiety disorders stammen uit de kindertijd, maar is lastig te onderzoeken vanwege variabiliteit
in reactietijden/ ontwikkeling in executief functioneren/ verschillende parameters waardoor het niet
goed te vergelijken valt
o Onderzoek heterogene sample met kinderen (6-18 jaar en wijde spreiding symptomen) en dot probe
task → positieve correlatie gevonden tussen attentional bias en sterkte van anxiety symptomen
(wel kleine correlatie), vooral bij social anxiety en school phobia
o Voorspellende relatie van behavioural inhibition (temperamental factor) en anxiety op anxiety
disorders worden tegenstrijdig gevonden
