Hoofdstuk 3
Spel- en ontwikkelingsmaterialen in de reguliere opvang
Ontwikkelen en leren zijn belangrijke doelen in de kinderopvang. Hier betekent
leren: het zich eigen maken van nieuwe kennis of vaardigheden. Het doel is dat
het kind deze kennis of vaardigheden zelfstandig kan toepassen in nieuwe
situaties. Ontwikkeling is een duurzame en langzame verandering. Mensen
ontwikkelen zich bv door te groeien, te leren en door geestelijke rijping (wijzer
worden).
De professioneel begeleider heeft kennis van de ontwikkelingsaspecten, de
gebieden waarop het kind zich ontwikkelt: lichamelijk, verstandelijk, emotioneel,
sociaal en seksueel.
Als je een kind ontwikkelingsmateriaal aanbiedt waar hij nog niet aan toe is dan
gaat hij de mogelijkheden van het spel waarschijnlijk niet ontdekken. Daarnaast
begint hij er later ook niet aan omdat hij het eerder als ‘niet leuk’ heeft
afgewezen.
Ontwikkelingsmateriaal is materiaal waarvan een zekere sturing uitgaat en
dat speciaal is ontworpen om de ontwikkeling te stimuleren.
Ontwikkelingsmateriaal nodigt uit om ermee te spelen, maar stuurt het spel ook
in een bepaalde richting.
Een juiste keuze van spelmaterialen draagt bij aan de kwaliteit van het spel. Dat
hoeft niet per se speelgoed te zijn. Als er weinig speelgoed is bedenken kinderen
hun eigen spel en gebruiken daarbij de materialen die ze kunnen vinden. Zo
worden ze creatief in het bedenken van oplossingen.
Naast speelgoed biedt je ook materialen aan voor creatieve activiteiten. Dat zijn
zogenaamde verbruiksmaterialen als papier, lijm, verf en klei. Kosteloos
materiaal, zoals verpakkingsmateriaal, kun je ook heel goed gebruiken.
Horizontale groep alleen baby’s of alleen dreumesen of alleen peuters
Verticale groep kinderen van 0-4 jaar
BSO kinderen van 4-12 jaar
Een kenmerk van spel is dat er geen verplichting is, het is voor
vermaak/ontspanning.
Er is vaak een wedstrijdelement en verbeelding speelt een grote rol. Bij
samenspel zijn er vaak bepaalde regels. Het gaat om de activiteit en niet om het
resultaat.
Spel draagt bij aan de brede ontwikkeling op de volgende gebieden:
Cognitief: het kind slaat kennis op, leert problemen op te lossen, neemt waar,
herinnert, denkt, interpreteert en neemt dingen aan.
Taal en sociaal: het kind leert met anderen om te gaan, hen te accepteren en
zich sociaal te gedragen.