Intellectuele Eigendomsrecht: Algemene inleiding tot de intellectuele rechten
HR Hyster Karry Krane.
De zaak ging over een kraan (Hyster Karry Krane) die tijdens de WOII is
meegenomen. De Nederlandse fabrikant Toller ziet dat concept en bootst een
soortgelijke kraan na. Op de kraan rust geen auteursrecht en er is geen octrooi
op.
Vraag aan HR: Kan Hyster Karry Krane er iets aan doen dat Toller die kraan op de
markt brengt? Een belangrijk beginsel dat in het arrest speelt is de
kopieervrijheid. HR stelt dat het in het algemeen niet verboden is dat ten eigen
voordeel en in nadeel van een concurrent gebruik wordt gemaakt van de
resultaten, inspanningen, inzicht en kennis van een ander op de markt. Er is geen
bepaling in de wet dat zegt dat een ander niet mag kopiëren. Vrije mededinging.
Maar Slaafse nabootsing!
Er bestaat kopieervrijheid. Er zijn enkele uitzonderingen op dit principe. Er zijn
twee soorten uitzonderingen: enerzijds zijn er onbetamelijke gedragingen
(handeling die strijdig is met het leerstuk onrechtmatige daad, bijv. slaafse
nabootsing (= verbod om nodeloos verwarring te creëren door een product met
eigen gezicht na te bootsen), anderzijds zijn er de intellectuele
eigendomsrechten!
Er zijn situaties waarin op grond van de wet wordt afgeweken van de
kopieervrijheid, omdat met die afwijking een andere verdergaande doelstelling
wordt verwezenlijkt. De afwijking op de kopieervrijheid brengt mee dat de
wetgever rechten/monopolies creëert op bepaalde intellectuele creaties: =
intellectuele eigendomsrechten.
Ieder intellectuele eigendomsrecht heeft een eigen ‘voorwerp’, bijv. het
merkenrecht heeft als voorwerp een teken, het octrooirecht heeft als voorwerp
een uitvinding. Behalve een voorwerp is er een beschermingsvoorwaarde
waaraan moet worden voldaan, niet ieder werk geniet bescherming.
In het Engels Intellectual property rights. Afkorting is IP of IE.
Algemene kenmerken van intellectuele eigendomsrechten:
- Voorwerp: een creatie van de menselijke geest.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen enerzijds het eigenlijke
voorwerp van het intellectueel eigendomsrecht (= Corpus mysticum) en
anderzijds de drager van een intellectueel eigendomsrecht (= Corpus
mechanicum);
- Drempel: beschermingsvoorwaarden. Een product moet een drempel over
om bescherming te krijgen. Men krijgt pas een monopolie wanneer men
voldoet aan bepaalde voorwaarden;
- Legaliteitsbeginsel: wettelijk vetorecht. Elk intellectueel eigendomsrecht
dient een wettelijke basis te hebben. Een intellectueel eigendomsrecht is
een goed in de zin van art. 3:2 BW. Subjectief absoluut recht. Een
intellectueel eigendomsrecht is tegenstelbaar (erga omnes) tegenover
iedereen, ongeacht de goeder trouw. Geen wettelijk aanknopingspunt
dan kopieervrijheid (rechter mag geen IE creëren);
- Territorialiteitsbeginsel: art. 8.1 Verord. 864/2007 Rome II. De regel
(IPR) is dat men bescherming kan krijgen op het grondgebied waar men
bescherming claimt. Kwestie van nationaal recht. Echter, vandaag de dag
zijn de IE grotendeels geharmoniseerd. Er zijn uitzonderingen op het
territorialiteitsbeginsel: de EU-wetgever heeft IE gecreëerd die naast de
HR Hyster Karry Krane.
De zaak ging over een kraan (Hyster Karry Krane) die tijdens de WOII is
meegenomen. De Nederlandse fabrikant Toller ziet dat concept en bootst een
soortgelijke kraan na. Op de kraan rust geen auteursrecht en er is geen octrooi
op.
Vraag aan HR: Kan Hyster Karry Krane er iets aan doen dat Toller die kraan op de
markt brengt? Een belangrijk beginsel dat in het arrest speelt is de
kopieervrijheid. HR stelt dat het in het algemeen niet verboden is dat ten eigen
voordeel en in nadeel van een concurrent gebruik wordt gemaakt van de
resultaten, inspanningen, inzicht en kennis van een ander op de markt. Er is geen
bepaling in de wet dat zegt dat een ander niet mag kopiëren. Vrije mededinging.
Maar Slaafse nabootsing!
Er bestaat kopieervrijheid. Er zijn enkele uitzonderingen op dit principe. Er zijn
twee soorten uitzonderingen: enerzijds zijn er onbetamelijke gedragingen
(handeling die strijdig is met het leerstuk onrechtmatige daad, bijv. slaafse
nabootsing (= verbod om nodeloos verwarring te creëren door een product met
eigen gezicht na te bootsen), anderzijds zijn er de intellectuele
eigendomsrechten!
Er zijn situaties waarin op grond van de wet wordt afgeweken van de
kopieervrijheid, omdat met die afwijking een andere verdergaande doelstelling
wordt verwezenlijkt. De afwijking op de kopieervrijheid brengt mee dat de
wetgever rechten/monopolies creëert op bepaalde intellectuele creaties: =
intellectuele eigendomsrechten.
Ieder intellectuele eigendomsrecht heeft een eigen ‘voorwerp’, bijv. het
merkenrecht heeft als voorwerp een teken, het octrooirecht heeft als voorwerp
een uitvinding. Behalve een voorwerp is er een beschermingsvoorwaarde
waaraan moet worden voldaan, niet ieder werk geniet bescherming.
In het Engels Intellectual property rights. Afkorting is IP of IE.
Algemene kenmerken van intellectuele eigendomsrechten:
- Voorwerp: een creatie van de menselijke geest.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen enerzijds het eigenlijke
voorwerp van het intellectueel eigendomsrecht (= Corpus mysticum) en
anderzijds de drager van een intellectueel eigendomsrecht (= Corpus
mechanicum);
- Drempel: beschermingsvoorwaarden. Een product moet een drempel over
om bescherming te krijgen. Men krijgt pas een monopolie wanneer men
voldoet aan bepaalde voorwaarden;
- Legaliteitsbeginsel: wettelijk vetorecht. Elk intellectueel eigendomsrecht
dient een wettelijke basis te hebben. Een intellectueel eigendomsrecht is
een goed in de zin van art. 3:2 BW. Subjectief absoluut recht. Een
intellectueel eigendomsrecht is tegenstelbaar (erga omnes) tegenover
iedereen, ongeacht de goeder trouw. Geen wettelijk aanknopingspunt
dan kopieervrijheid (rechter mag geen IE creëren);
- Territorialiteitsbeginsel: art. 8.1 Verord. 864/2007 Rome II. De regel
(IPR) is dat men bescherming kan krijgen op het grondgebied waar men
bescherming claimt. Kwestie van nationaal recht. Echter, vandaag de dag
zijn de IE grotendeels geharmoniseerd. Er zijn uitzonderingen op het
territorialiteitsbeginsel: de EU-wetgever heeft IE gecreëerd die naast de
