Samenvatting
OWE 4 Moderne Ketenzorg
HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN
2017 - 2018
,Inhoud
Syndroom van Down..............................................................................................................................2
CVA.........................................................................................................................................................8
Psychotsche stoornsssen......................................................................................................................12
Ketenzorg.............................................................................................................................................14
Zorgtechnologse....................................................................................................................................16
Ethsek....................................................................................................................................................17
Communscateve vaardsgheden............................................................................................................19
Verpleegtechnssche vaardsgheden.......................................................................................................21
Pupslcontrole en EMV.......................................................................................................................21
Infusse...............................................................................................................................................22
Blaaskatheterssate...........................................................................................................................23
Pagsna 1 van 26
,Syndroom van Down
15 vragen
Wat is het syndroom van down?
Bsj het syndroom van Down zst er een fout op chromosoom 21. Er ss hserbsj namelsjk één
chromosoom teveel aanwezsg (trssomse 21). Het downsyndroom ss daardoor aangeboren. Het
downsyndroom sn het algemeen;
- Typerend beeld van usterlsjke kenmerken.
- Verstandelsjke beperksng.
- Vertraagde ontwskkelsng.
- Gedrag- en gezondhesdsproblemen.
- Mate en tempo van ontwskkelen en ernst van problemen verschslt van persoon tot persoon.
Wat gaat er fout bij trisomie 21?
- 95 % nodssjuncton (verstoorde gametogenese, gerelateerd aan leefsjd van moeder en soms
vader). Hserbsj ss het echter; hoe ouder de moeder (of vader), hoe groter de kans op een ksnd
met het downsyndroom.
- 4 % translocate (er ss een deel van een ander chromosoom bsj chromosoom 21 gaan zsten).
- 1 % mozaïcssme (het fout op chromosoom 21 ontstaat dan tjdens de ontwskkelsng, dus
bsjvoorbeeld 90 % van de lschaamscellen ss ‘normaal’ en 10 % heef trssomse 21).
Kenmerken van het downsyndroom bij een pasgeborene
Hoofdhalsgebsed - Vlak gezschtsprofel
- Omhooglopende ooglsdspleet
- Epscanthusploos
- Relatef plate neusrug
- Grote tong
- Klesne schedel
- Klesne oortjes
- Husdploos sn de nek
Handen en voeten - Handjes en voetjes zsjn wat plomper.
- Rusmte tussen grote- en tweede teen.
- In handlsjnen vaak een vservsngerlsjn.
Reflexen - Vermsnderde zusgreflex
- Vermsnderde moro-reflex (wanneer een baby schrskt, gaan de
armen dsrect opzsj)
Bewegsngsstelsel - Lage spsertonus (opvallend slap)
- Hyperlaxstest (slappe banden / kapsels)
Pagsna 2 van 26
,Daarbij hebben mensen met down vaak nog verschillende afwijkingen
Orgaanstelsel Problemen
Hart-vatenstelsel 45% heef een aangeboren hartafwsjksng;
klepproblemen en rstmestoornsssen
(bradycardse)
Ademhalsngstelsel Obstructef slaapapnoe syndroom (OSAS),
recsdsverende luchtwegsnfectes, nauwe
luchtwegen, grote tong, grote neus- en
keelamandelen.
Spsjsvertersngstelsel Coelsakse (gluten), Hsrschsprung (aangeboren
afwsjksng sn de dskke darm), dunne darm
atresse.
Bewegsngsapparaat Hypermobslstest, bandslapte, platvoeten.
Zenuwstelsel Epslepsse, alzhesmer demente (op latere
leefsjd).
Zsntusgen Bsjzsendhesd, strabssme, cataract
gelesdsngsslechthorendhesd, cerumen.
Bloed en afweer Vermsnderde weerstand, verhoogde kans op
leukemse.
Endocrsene stelsel Hypo- en hyperthyreoïdse (meestal hypo-)
dsabetes mellstus.
Vanwege deze verschsllende problemen hebben baby’s en ksnderen vaak te maken met comorbsdstest
(het tegelsjkertjd voorkomen van twee of meer aandoensngen of stoornsssen bsj één persoon).
Comorbiditeit Voorkomen; %
Aangeboren hartafwsjksngen 44 - 58
Oogafwsjksngen 38 - 80
Gehoorstoornsssen 38 - 78
Obstructef slaapapnoesyndroom 57
Psepende ademhalsng 30 - 36
Aangeboren maag-darmafwsjksngen 4 - 10
Coelsakse 5–7
Obesstas 30 – 35
Transsënte myeloprolsferateve zsekte 10
Schsldklserafwsjksngen 20 – 40
Atloanto-axsale snstabslstest 10 – 30
Ursnewegafwsjksngen 3
Husdproblemen 2 – 39
Gedragsproblemen 18 – 38
Het diagnostsch proces – postnataal
- Observate kenmerkende verschsjnselen (de kenmerken)
- Nset één kenmerk pathognomonssch (typssch) ss voor downsyndroom.
o Er ss geen enkel kenmerk bsj alle mensen met downsyndroom aanwezsg.
o Downsyndroom kenmerken komen ook voor bsj gezonde mensen.
- Hoe meer kenmerken hoe waarschsjnlsjker de dsagnose.
- Dsagnose downsyndroom moet worden bevestgd door msddel van chromosomaal onderzoek
van het bloed.
Pagsna 3 van 26
, Mensen met het downsyndroom hebben een verstandelsjke beperksng. Hserbsj komt een matg
verstandelsjke beperksng het vaakst voor. Een ernstg en (zeer) dsepe verstandelsjke beperksng komt
vaker voor bsj jongens dan bsj messjes.
Ontwikkelingsaspecten downsyndroom
Algemeen
- Grote sntersndsvsduele verschsllen.
- Gemsddelde levensverwachtng van 60 jaar.
- Sterfe op vroege ksnderleefsjd ss verhoogd, 4% <> 0,5% (vanwege de hartafwsjksngen).
- Vertraagde ontwskkelsng.
- Versnelde veroudersng.
- Boven de 35 jaar verhoogde kans op vroegtjdsge sterfe.
Lichamelijk
- Gehoorstoornsssen 72%.
- Vssusafwsjksngen 66%.
- Schsldklserafwsjksngen 40%.
- Obesstas (BMI >25 = 69%, BMI >30 = 29%).
- Husdproblemen 72%.
- Polyfarmacse 50%.
- Gedragsproblemen 72%.
- Depressse (sn het verleden = 21%, nu = 14%)
- Demente 11%
Motorisch (functoneell Cognitef
Complscerende factoren; - Lscht verstandelsjk beperkt (IQ 50 – 70)
- Hypotonse - Matg verstandelsjk beperkt (IQ 35 – 49)
- Hyperlaxstest - Ernstg verstandelsjk beperkt (IQ 20 – 34)
- Vermsnderde balans - Dsep verstandelsjk beperkt (IQ <20)
- Vssusproblemen
- Vertraagde ontwskkelsng
- Orthopedssche problemen
Communicatef
Spraak- en taal ontwskkelsng
- Audsteve vaardsgheden zwak tot zeer zwak.
- Korte termsjngeheugen zwak.
- Orale dyspraxse.
- Hypotone mondmusculatuur en tong.
Sociaal emotoneel
- 34% heef klsnssche gedragsproblemen, voornamelsjk socsale problemen, aandachtproblemen
en denkproblemen.
o Mentale beperksng – 30 tot 50 % gedragsproblemen.
o Vergelsjksngsgroep – 8 tot 18 % gedragsproblemen.
- Problemen betrefen ongehoorzaamhesd, koppsghesd, aandachtsproblemen, overactvstest en
teruggetrokkenhesd.
Pagsna 4 van 26
OWE 4 Moderne Ketenzorg
HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN
2017 - 2018
,Inhoud
Syndroom van Down..............................................................................................................................2
CVA.........................................................................................................................................................8
Psychotsche stoornsssen......................................................................................................................12
Ketenzorg.............................................................................................................................................14
Zorgtechnologse....................................................................................................................................16
Ethsek....................................................................................................................................................17
Communscateve vaardsgheden............................................................................................................19
Verpleegtechnssche vaardsgheden.......................................................................................................21
Pupslcontrole en EMV.......................................................................................................................21
Infusse...............................................................................................................................................22
Blaaskatheterssate...........................................................................................................................23
Pagsna 1 van 26
,Syndroom van Down
15 vragen
Wat is het syndroom van down?
Bsj het syndroom van Down zst er een fout op chromosoom 21. Er ss hserbsj namelsjk één
chromosoom teveel aanwezsg (trssomse 21). Het downsyndroom ss daardoor aangeboren. Het
downsyndroom sn het algemeen;
- Typerend beeld van usterlsjke kenmerken.
- Verstandelsjke beperksng.
- Vertraagde ontwskkelsng.
- Gedrag- en gezondhesdsproblemen.
- Mate en tempo van ontwskkelen en ernst van problemen verschslt van persoon tot persoon.
Wat gaat er fout bij trisomie 21?
- 95 % nodssjuncton (verstoorde gametogenese, gerelateerd aan leefsjd van moeder en soms
vader). Hserbsj ss het echter; hoe ouder de moeder (of vader), hoe groter de kans op een ksnd
met het downsyndroom.
- 4 % translocate (er ss een deel van een ander chromosoom bsj chromosoom 21 gaan zsten).
- 1 % mozaïcssme (het fout op chromosoom 21 ontstaat dan tjdens de ontwskkelsng, dus
bsjvoorbeeld 90 % van de lschaamscellen ss ‘normaal’ en 10 % heef trssomse 21).
Kenmerken van het downsyndroom bij een pasgeborene
Hoofdhalsgebsed - Vlak gezschtsprofel
- Omhooglopende ooglsdspleet
- Epscanthusploos
- Relatef plate neusrug
- Grote tong
- Klesne schedel
- Klesne oortjes
- Husdploos sn de nek
Handen en voeten - Handjes en voetjes zsjn wat plomper.
- Rusmte tussen grote- en tweede teen.
- In handlsjnen vaak een vservsngerlsjn.
Reflexen - Vermsnderde zusgreflex
- Vermsnderde moro-reflex (wanneer een baby schrskt, gaan de
armen dsrect opzsj)
Bewegsngsstelsel - Lage spsertonus (opvallend slap)
- Hyperlaxstest (slappe banden / kapsels)
Pagsna 2 van 26
,Daarbij hebben mensen met down vaak nog verschillende afwijkingen
Orgaanstelsel Problemen
Hart-vatenstelsel 45% heef een aangeboren hartafwsjksng;
klepproblemen en rstmestoornsssen
(bradycardse)
Ademhalsngstelsel Obstructef slaapapnoe syndroom (OSAS),
recsdsverende luchtwegsnfectes, nauwe
luchtwegen, grote tong, grote neus- en
keelamandelen.
Spsjsvertersngstelsel Coelsakse (gluten), Hsrschsprung (aangeboren
afwsjksng sn de dskke darm), dunne darm
atresse.
Bewegsngsapparaat Hypermobslstest, bandslapte, platvoeten.
Zenuwstelsel Epslepsse, alzhesmer demente (op latere
leefsjd).
Zsntusgen Bsjzsendhesd, strabssme, cataract
gelesdsngsslechthorendhesd, cerumen.
Bloed en afweer Vermsnderde weerstand, verhoogde kans op
leukemse.
Endocrsene stelsel Hypo- en hyperthyreoïdse (meestal hypo-)
dsabetes mellstus.
Vanwege deze verschsllende problemen hebben baby’s en ksnderen vaak te maken met comorbsdstest
(het tegelsjkertjd voorkomen van twee of meer aandoensngen of stoornsssen bsj één persoon).
Comorbiditeit Voorkomen; %
Aangeboren hartafwsjksngen 44 - 58
Oogafwsjksngen 38 - 80
Gehoorstoornsssen 38 - 78
Obstructef slaapapnoesyndroom 57
Psepende ademhalsng 30 - 36
Aangeboren maag-darmafwsjksngen 4 - 10
Coelsakse 5–7
Obesstas 30 – 35
Transsënte myeloprolsferateve zsekte 10
Schsldklserafwsjksngen 20 – 40
Atloanto-axsale snstabslstest 10 – 30
Ursnewegafwsjksngen 3
Husdproblemen 2 – 39
Gedragsproblemen 18 – 38
Het diagnostsch proces – postnataal
- Observate kenmerkende verschsjnselen (de kenmerken)
- Nset één kenmerk pathognomonssch (typssch) ss voor downsyndroom.
o Er ss geen enkel kenmerk bsj alle mensen met downsyndroom aanwezsg.
o Downsyndroom kenmerken komen ook voor bsj gezonde mensen.
- Hoe meer kenmerken hoe waarschsjnlsjker de dsagnose.
- Dsagnose downsyndroom moet worden bevestgd door msddel van chromosomaal onderzoek
van het bloed.
Pagsna 3 van 26
, Mensen met het downsyndroom hebben een verstandelsjke beperksng. Hserbsj komt een matg
verstandelsjke beperksng het vaakst voor. Een ernstg en (zeer) dsepe verstandelsjke beperksng komt
vaker voor bsj jongens dan bsj messjes.
Ontwikkelingsaspecten downsyndroom
Algemeen
- Grote sntersndsvsduele verschsllen.
- Gemsddelde levensverwachtng van 60 jaar.
- Sterfe op vroege ksnderleefsjd ss verhoogd, 4% <> 0,5% (vanwege de hartafwsjksngen).
- Vertraagde ontwskkelsng.
- Versnelde veroudersng.
- Boven de 35 jaar verhoogde kans op vroegtjdsge sterfe.
Lichamelijk
- Gehoorstoornsssen 72%.
- Vssusafwsjksngen 66%.
- Schsldklserafwsjksngen 40%.
- Obesstas (BMI >25 = 69%, BMI >30 = 29%).
- Husdproblemen 72%.
- Polyfarmacse 50%.
- Gedragsproblemen 72%.
- Depressse (sn het verleden = 21%, nu = 14%)
- Demente 11%
Motorisch (functoneell Cognitef
Complscerende factoren; - Lscht verstandelsjk beperkt (IQ 50 – 70)
- Hypotonse - Matg verstandelsjk beperkt (IQ 35 – 49)
- Hyperlaxstest - Ernstg verstandelsjk beperkt (IQ 20 – 34)
- Vermsnderde balans - Dsep verstandelsjk beperkt (IQ <20)
- Vssusproblemen
- Vertraagde ontwskkelsng
- Orthopedssche problemen
Communicatef
Spraak- en taal ontwskkelsng
- Audsteve vaardsgheden zwak tot zeer zwak.
- Korte termsjngeheugen zwak.
- Orale dyspraxse.
- Hypotone mondmusculatuur en tong.
Sociaal emotoneel
- 34% heef klsnssche gedragsproblemen, voornamelsjk socsale problemen, aandachtproblemen
en denkproblemen.
o Mentale beperksng – 30 tot 50 % gedragsproblemen.
o Vergelsjksngsgroep – 8 tot 18 % gedragsproblemen.
- Problemen betrefen ongehoorzaamhesd, koppsghesd, aandachtsproblemen, overactvstest en
teruggetrokkenhesd.
Pagsna 4 van 26
