Inhoudsopgave
Werkgroep 1 .............................................................................................................................................. 2
Werkgroep 2 .............................................................................................................................................. 9
Werkgroep 3 ............................................................................................................................................ 18
Werkgroep 4 ............................................................................................................................................ 26
Werkgroep 5 ............................................................................................................................................ 34
Werkgroep 6 ............................................................................................................................................ 45
Werkgroep 7 ............................................................................................................................................ 54
Schema 1: rechters ................................................................................................................................... 62
Schema 2: Austin, Hart en Dworkin ........................................................................................................... 65
Schema 3: legal realisme, Dworkin en CLS ................................................................................................. 67
Schema 4: Alomvattend / klassiek liberalisme en politiek liberalisme ......................................................... 68
,Werkgroep 1
Schrijver: Lon Fullers
Tekst: Case of the Speluncean Explorers (1949)
Feiten:
• 5 grotverkenners gaan op onderzoek uit, de grot is ingestort en uiteindelijk worden er 4 levend
aangetroffen…
• Kannibalisme als enige kans om te overleven?
• Dobbelen voor je leven. Wet
• Een rigide strafwet: dit is moord en dat verdient de doodstraf.
• Vraag: moeten de verkenners hangen (de doodstraf vanwege moord)
• Zaak in eerste aanleg: cirkelredenering; als de grondverkenners volgens de srafwet schuldig
zijn, vinden wij ze schuldig
• Uitkomst zaak in eerste aanleg: de vier levende onderzoekers worden veroordeeld tot
de doodstraf. De juryleden kunnen zich niet vinden in deze uitkomst. Ze verzoeken
strafvermindering/gratie bij de Chief Executive: een gevangenisstraf van zes maanden.
• Grotonderzoekers schuldig bevonden maar verzoek tot gratie bij Chief Executive.
• Wij luisteren mee in de Raadkamer van het Supreme Court van Newgarth…
5 rechters, 5 opinies, 5 visies op de aard van het recht.
Rechtsopvatting en rechtsvinding zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Afhankelijk van het
rechtsbegrip dat men hanteert, komt men ook tot een andere juridische uitkomst.
De wezenlijke samenhang tussen rechtsfilosofie, rechtsvinding en rechtspraktijk: geen enkele jurist (in
welk beroep dan ook) ontkomt aan de ‘eeuwige vragen’ van Fuller (zie ook week 7).
Het is een fictieve casus, maar lijkt veel op een echte zaak genaamd Regina v. Dudley & Stephens.
,Vragen
1. Hoe luidt het oordeel van Truepenny? Is zijn oordeel volgens u zuiver juridisch?
Rechter 1: Truepenny
Als President van het Supreme Court heeft hij als eerste het woord en uit zijn mond horen wij de casus.
De ‘perfecte’ oplossing: (p.)16; eerst veroordelen voor moord en dan het gratieverzoek aan de Chief
Executive steunen. Waarom: omdat we als rechters niet anders kunnen, we zijn gebonden aan de rigide
strafwet. Het is niet aan de rechters om te oordelen over het gratieverzoek.
Perfect: aan de ene kant wordt de letter van de wet gevolgd, maar aan de andere kant ook de geest
van de wet
Is dit zuiver juridisch: is de oplossing compleet juridisch volgens het positieve recht; nee, want de
oplossing als geheel gaat het positieve recht te buiten omdat hij – als lid van de rechtsprekende macht
– adviezen geeft aan de uitvoerende macht (Chief Executive).
Is dit juridisch zuiver: vindt u dit een goede manier met de wet omgaan?
2. Waarom meent Foster dat het recht van Newgarth eigenlijk niet van toepassing is en welke
conclusie verbindt hij daaraan?
Rechter 2: Foster
Foster is geschokt over de oplossing van Truepenny. Totaal onbegrip ten aanzien van de positie van
Truepenny: positieve rechtsorde wordt zelf veroordeeld in het tribunaal van het gezond verstand’
(hoger recht). Als wij grotverkenners veroordelen dan veroordelen wij ons zelf door een hogere recht
> tribunal of commons sense.
Redenering 1: Niet het positieve recht van Newgarth is van toepassing, maar het natuurrecht.
Waarom: de premisse is namelijk, het positieve recht geldt alleen bij samenleven. In de grot was er
geen sprake van samenleven, maar van overleven. Het positieve recht is dus niet van toepassing.
Natuurtoestand: bestaan geen rechtsregels, maar zegt later: er was een andere positieve rechtsorde:
‘new charter of government’.
3. Foster betoogt dat trouw aan de wet betekent dat je als rechter het doel van de wet probeert te
realiseren. Welke argumenten voert hij daarvoor aan? Vindt u zijn reconstructie van het doel van
de wet in kwestie overtuigend?
Redenering 2: positieve recht wel van toepassing, maar sprake van een strafuitsluitingsgrond
, Het positieve recht van Newgarth is wel van toepassing, maar probleem: wanneer de wet teleologisch
(redelijk) wordt geïnterpreteerd, wordt duidelijk dat de grotonderzoekers niet wederrechtelijk hebben
gehandeld (p.18)
Nog steeds waarde rechtvaardigheid, maar andere rechtsfilosofische stroming:
constructivisme
Hij komt hier onderuit door een bepaalde interpretatie: teleologisch (p.19). Je moet redelijk
interpreteren en dit is altijd kijken naar het achterliggende doel van de wet. Dit is zo duidelijk, dus
eigenlijk hoeft niet uitgelegd te worden, maar hij noemt toch wat jurisprudentie.
Hij introduceert een strafuitsluitingsgrond: noodweer
Doel strafwet: afschrikking, maar in de situatie van zelfverdediging werkt de strafwet niet
afschrikwekkend want je zult jezelf altijd verdedigen. Hij past deze uitzondering naar analogie toe aan
de uitzondering in de grot. Omdat de strafwet zijn doel niet kan bereiken, is het niet van toepassing en
gaan de grotverkenners vrij.
4. Welke argumenten brengt rechter Tatting tegen Fosters methode van rechtsvinding in?
Rechter 3: rechtsrealisme: innerlijk verscheurd, emotie nauwelijks te onderscheiden van ratio. Vooral
de rechter die twijfelt en uiteindelijk niet beslist.
Posities: rechtsrealisme en eigenlijk ook
Kritische vragen t.a.v. Foster I:
- Wie bepaalt de invulling van het ‘natuurrecht’?
- Hoe lang duurt de ‘natuurtoestand’?
- Kan je contracteren over de dood?
- Stemde iedereen in met het contract?
- Zijn wij wel bevoegd?
Kritische vraag t.a.v. Foster II: afschrikken is een doel van het strafrecht, maar er zijn meerdere doelen
van de strafwet: preventie, vergelding, rehabilitatie etc.
Zelfverdediging wordt eigenlijk heel anders uitgelegd volgens Tatting: moord veronderstelt met
voorbedachten rade, op het moment dat je iemand dood uit een impulsieve handeling is hier geen
sprake van. De grotverkenners hebben dagen in de grot gezeten en hebben er dus lang over na kunnen
denken, zelfverdediging kan hier niet worden toegepast.
Werkgroep 1 .............................................................................................................................................. 2
Werkgroep 2 .............................................................................................................................................. 9
Werkgroep 3 ............................................................................................................................................ 18
Werkgroep 4 ............................................................................................................................................ 26
Werkgroep 5 ............................................................................................................................................ 34
Werkgroep 6 ............................................................................................................................................ 45
Werkgroep 7 ............................................................................................................................................ 54
Schema 1: rechters ................................................................................................................................... 62
Schema 2: Austin, Hart en Dworkin ........................................................................................................... 65
Schema 3: legal realisme, Dworkin en CLS ................................................................................................. 67
Schema 4: Alomvattend / klassiek liberalisme en politiek liberalisme ......................................................... 68
,Werkgroep 1
Schrijver: Lon Fullers
Tekst: Case of the Speluncean Explorers (1949)
Feiten:
• 5 grotverkenners gaan op onderzoek uit, de grot is ingestort en uiteindelijk worden er 4 levend
aangetroffen…
• Kannibalisme als enige kans om te overleven?
• Dobbelen voor je leven. Wet
• Een rigide strafwet: dit is moord en dat verdient de doodstraf.
• Vraag: moeten de verkenners hangen (de doodstraf vanwege moord)
• Zaak in eerste aanleg: cirkelredenering; als de grondverkenners volgens de srafwet schuldig
zijn, vinden wij ze schuldig
• Uitkomst zaak in eerste aanleg: de vier levende onderzoekers worden veroordeeld tot
de doodstraf. De juryleden kunnen zich niet vinden in deze uitkomst. Ze verzoeken
strafvermindering/gratie bij de Chief Executive: een gevangenisstraf van zes maanden.
• Grotonderzoekers schuldig bevonden maar verzoek tot gratie bij Chief Executive.
• Wij luisteren mee in de Raadkamer van het Supreme Court van Newgarth…
5 rechters, 5 opinies, 5 visies op de aard van het recht.
Rechtsopvatting en rechtsvinding zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Afhankelijk van het
rechtsbegrip dat men hanteert, komt men ook tot een andere juridische uitkomst.
De wezenlijke samenhang tussen rechtsfilosofie, rechtsvinding en rechtspraktijk: geen enkele jurist (in
welk beroep dan ook) ontkomt aan de ‘eeuwige vragen’ van Fuller (zie ook week 7).
Het is een fictieve casus, maar lijkt veel op een echte zaak genaamd Regina v. Dudley & Stephens.
,Vragen
1. Hoe luidt het oordeel van Truepenny? Is zijn oordeel volgens u zuiver juridisch?
Rechter 1: Truepenny
Als President van het Supreme Court heeft hij als eerste het woord en uit zijn mond horen wij de casus.
De ‘perfecte’ oplossing: (p.)16; eerst veroordelen voor moord en dan het gratieverzoek aan de Chief
Executive steunen. Waarom: omdat we als rechters niet anders kunnen, we zijn gebonden aan de rigide
strafwet. Het is niet aan de rechters om te oordelen over het gratieverzoek.
Perfect: aan de ene kant wordt de letter van de wet gevolgd, maar aan de andere kant ook de geest
van de wet
Is dit zuiver juridisch: is de oplossing compleet juridisch volgens het positieve recht; nee, want de
oplossing als geheel gaat het positieve recht te buiten omdat hij – als lid van de rechtsprekende macht
– adviezen geeft aan de uitvoerende macht (Chief Executive).
Is dit juridisch zuiver: vindt u dit een goede manier met de wet omgaan?
2. Waarom meent Foster dat het recht van Newgarth eigenlijk niet van toepassing is en welke
conclusie verbindt hij daaraan?
Rechter 2: Foster
Foster is geschokt over de oplossing van Truepenny. Totaal onbegrip ten aanzien van de positie van
Truepenny: positieve rechtsorde wordt zelf veroordeeld in het tribunaal van het gezond verstand’
(hoger recht). Als wij grotverkenners veroordelen dan veroordelen wij ons zelf door een hogere recht
> tribunal of commons sense.
Redenering 1: Niet het positieve recht van Newgarth is van toepassing, maar het natuurrecht.
Waarom: de premisse is namelijk, het positieve recht geldt alleen bij samenleven. In de grot was er
geen sprake van samenleven, maar van overleven. Het positieve recht is dus niet van toepassing.
Natuurtoestand: bestaan geen rechtsregels, maar zegt later: er was een andere positieve rechtsorde:
‘new charter of government’.
3. Foster betoogt dat trouw aan de wet betekent dat je als rechter het doel van de wet probeert te
realiseren. Welke argumenten voert hij daarvoor aan? Vindt u zijn reconstructie van het doel van
de wet in kwestie overtuigend?
Redenering 2: positieve recht wel van toepassing, maar sprake van een strafuitsluitingsgrond
, Het positieve recht van Newgarth is wel van toepassing, maar probleem: wanneer de wet teleologisch
(redelijk) wordt geïnterpreteerd, wordt duidelijk dat de grotonderzoekers niet wederrechtelijk hebben
gehandeld (p.18)
Nog steeds waarde rechtvaardigheid, maar andere rechtsfilosofische stroming:
constructivisme
Hij komt hier onderuit door een bepaalde interpretatie: teleologisch (p.19). Je moet redelijk
interpreteren en dit is altijd kijken naar het achterliggende doel van de wet. Dit is zo duidelijk, dus
eigenlijk hoeft niet uitgelegd te worden, maar hij noemt toch wat jurisprudentie.
Hij introduceert een strafuitsluitingsgrond: noodweer
Doel strafwet: afschrikking, maar in de situatie van zelfverdediging werkt de strafwet niet
afschrikwekkend want je zult jezelf altijd verdedigen. Hij past deze uitzondering naar analogie toe aan
de uitzondering in de grot. Omdat de strafwet zijn doel niet kan bereiken, is het niet van toepassing en
gaan de grotverkenners vrij.
4. Welke argumenten brengt rechter Tatting tegen Fosters methode van rechtsvinding in?
Rechter 3: rechtsrealisme: innerlijk verscheurd, emotie nauwelijks te onderscheiden van ratio. Vooral
de rechter die twijfelt en uiteindelijk niet beslist.
Posities: rechtsrealisme en eigenlijk ook
Kritische vragen t.a.v. Foster I:
- Wie bepaalt de invulling van het ‘natuurrecht’?
- Hoe lang duurt de ‘natuurtoestand’?
- Kan je contracteren over de dood?
- Stemde iedereen in met het contract?
- Zijn wij wel bevoegd?
Kritische vraag t.a.v. Foster II: afschrikken is een doel van het strafrecht, maar er zijn meerdere doelen
van de strafwet: preventie, vergelding, rehabilitatie etc.
Zelfverdediging wordt eigenlijk heel anders uitgelegd volgens Tatting: moord veronderstelt met
voorbedachten rade, op het moment dat je iemand dood uit een impulsieve handeling is hier geen
sprake van. De grotverkenners hebben dagen in de grot gezeten en hebben er dus lang over na kunnen
denken, zelfverdediging kan hier niet worden toegepast.
