Samenvatting - experimenteel en correlationeel onderzoek

Het bepalen van causaliteit is gebaseerd op de volgende voorwaarden:
1. Consistentie → variabelen moeten gecorreleerd zijn (covariantie).
2. Oorzaak komt voor het gevolg (directionaliteit).
3. Interne validiteit → alternatieve verklaringen zijn uitgesloten.

Week 1
Bivariate correlatie: lineaire samenhang tussen twee kwantitatieve variabelen (aangeduid
met pearson r).




Variantie: beschouwt de afwijking van de scores ten opzichte van een norm. Berekenen:
Covariantie: mate waarin twee variabelen samen variëren. Berekenen:

Nadeel is dat het moeilijk is te interpreteren, maar op te lossen door covariantie te




standaardiseren. Dit is pearson r. Berekenen:
Formule voor pearson r gebaseerd op z-scores van X en Y:




(werkt zelfde als Spearman Rho hieronder)

Correlatiecoëfficiënt r heeft de volgende kenmerken.
1. Een sterkte (0.10 = zwak, 0.30 = gemiddeld, 0.50 = sterk)
2. Een richting (r > 0 = positief, r < 0 = negatief)
3. Een vorm ( rechte lijn = lineair of niet-lineair)

Correlatie kan op verschillende manieren voor verschillende situaties worden berekent:

,(op spiekbrief toevoegen wat wat is uit tt 1)
Interval + interval → pearson r (r)
Ordinaal + ordinaal → spearman’s rho (rs)
Dichotomisch + interval → punt-biseriële correlatie (rpb)
Dichotomisch + dichotomisch → phi coëfficiënt (ϕ)
Dichotomische variabele is nominale variabele met slechts twee categorieën.
Spearmans' rho betekent de correlatie tussen twee ordinale variabelen op basis van
rangscores. Stappenplan:
1. Zet ruwe scores op elke variabele in een rangorde (laagste score krijgt rang 1).
2. Sorteer scores op één variabele van laag naar hoog.
3. Bereken het gemiddelde en std. afwijking van de rangscores. X –r = N+, std. afwijking:
wortel van totaal N(N+1)/2
4. Zet de rangschik-scores voor elke variabele om in z-scores. →
1. Neem een rangscore van persoon i
2. Trek er de gemiddelde rangscore van af (sx = sigma ((xi - x–)/n-1))
3. Deel het verschil door de std. afwijking van de rangscores
4. Herhaal dit voor elke rangscore op elk van de twee variabelen




5. Bereken Spearman’s rho, gebaseerd op de algemene formule voor pearson’s r:
1. Bereken eerst het product van de z-scores voor elke respondent
2. Bereken de som van de producten van de z-scores




3. Deel dit door N - 1
Spearman’s rho wordt soms gebruikt als:
- Het meetniveau van de variabelen lager is dan het intervalniveau.
- Alleen een schatting nodig is en de exacte score buiten beschouwing blijft.
- Als een robuuste variant van pearson r tegen uitschieters en niet-lineariteit.

Punt-biseriële correlatie beschrijft de correlatie tussen een interval variabele Y en een
dichotome variabele X (gewoon een andere manier om twee groepen te vergelijken).
Stappenplan:
1. Bereken de Z-scores voor zowel X als Y, gebaseerd op std. afwijking en gemiddelde.
2. Bereken de correlatie-r, gebaseerd op de algemene formule.
1. Bereken eerst het product van z-scores voor elke respondent.
2. Bereken de som van de producten van de z-scores.

, 3. Deel dit door N - 1
Richting vd coëfficiënt zegt niet gelijk iets over positieve of negatieve correlatie.
Sterkte vd coëfficiënt is zichtbaar. Hoe verder r van nul, hoe sterker de correlatie.
Formule voor verband met onafhankelijke t-toets:




Phi-coëfficiënt heeft naast de algemene formule voor correlatie ook nog een specifieke
formule (maat voor correlatie tussen twee dichotome variabelen).
Algemeen:
1. Bereken z-scores voor X en Y, gebaseerd op std. afwijking en gemiddelde.
2. Bereken r met z-scores, door algemene formule
- Bereken eerst product van z-scores voor elke correspondent
- Bereken som van de producten van de z-scores




- Deel dit door N - 1 (N = totaal aantal respondenten)
Specifieke formule:




r = aantal rijen en c = aantal kolommen

De maatstaven van coherentie berekenen verband tussen twee variabelen in de steekproef.
Deze worden gecontroleerd door significantietoetsen. Stappenplan:
1. Formuleer de hypotheses