Colleges Forensische Victimologie
,Inhoud
Week 1 – college 1: Emancipatie en juridische kaders
Week 2 – college 2: het Schadefonds Geweldsmisdrijven
Week 2 – college 3: Getraumatiseerde slachtoffers
Week 3 – college 4: Nepslachtoffers
Week 4 – college 5: Risicotaxatie
Week 5 – college 6: Beslissen over slachtofferervaringen
,Week 1
Hoorcollege 1: emancipatie en juridische kaders
08/02 (LIVE) - Hoorcollege 1; emancipatie en juridische kaders
, Forensische victimologie en TVOH
Vraag die opkwam: hoe kunnen we bepalen dat wat een slachtoffer beweert, juist is? Het slachtoffer
heeft meer podium gekregen; deze ontwikkeling is gerezen sinds de jaren ‘80 en dat is begonnen
met de voegingsmogelijkheid, gaandeweg zijn er steeds meer uitbreidingen gekomen.
1. Slachtofferemancipatie: een korte geschiedenis
Verschillende factoren (Groenhuijsen, 2008)
1. Toegenomen mondigheid van burgers.
2. Terroristische acties in jaren ‘70 vorige eeuw.
3. Vrouwenbeweging.
4. Toename criminaliteit. Belangrijkste factor (‘60-’70-begin ‘90) en steeds meer landen gingen
in kaart brengen hoe de staat van prevalentie was van criminaliteit-> duidelijk dat er veel
criminaliteit was, het gevolg was het idee dat strafrecht dus niet genoeg is.
Belangrijk: de meeste van deze verklaringen hebben een ‘endogeen’ karakter. Dit betekent dat ze
niet in de primaire oorzaak zijn van de slachtofferemancipatie. Dat burgers mondiger werden was
bijvoorbeeld ook het gevolg van de opkomst van radio en televisie. Hierdoor kregen mensen een
podium om ongenoegens te uiten en konden ze een groter publiek bereiken. Voorts is ook sprake
van endogeniteit wanneer verschillende verklaringen met elkaar samenhangen. Dat vrouwen voor
hun rechten opkwamen kan bijvoorbeeld te maken hebben met het feit dat burgers mondiger
werden. Tenslotte is ook sprake van endogeniteit wanneer een omgekeerd verband tussen een
verklarende factor en de uitkomst die men probeert te verklaren niet kan worden uitgesloten. Zo
kan niet worden uitgesloten dat de slachtofferemancipatie ervoor heeft gezorgd dat meer mensen
aangifte zijn gaan doen, met als gevolg dat de criminaliteitscijfers stegen. Tegenover endogene
factoren staan exogene factoren. Dit zijn factoren die niet door andere factoren worden verklaard.
Dit geldt bijvoorbeeld voor de opkomst van radio en televisie.
Succesvolle slachtofferbeweging
Kenmerken:
- Aanleiding. Bij voorkeur groot in de media.
- Vertolker (-s) met aanzien (law of the few). Iemand die zichtbaar is en zich naar voren
brengt.
- Wetenschappelijke onderbouwing.
- Juiste timing en politiek klimaat. Bijvoorbeeld opkomst van criminalisme, harder straffen en
inspraak.
- Media-aandacht. Ook wetenschappelijke aandacht; beleid gebruikt evidence om geluid te
laten horen.
De genoemde kenmerken moeten niet worden geïnterpreteerd als limitatieve voorwaarden voor
een succesvolle slachtofferbeweging; soms zijn 1 of 2 kenmerken voldoende om veranderingen ten
behoeve van een groep slachtoffers in gang te zetten. Dé slachtofferbeweging bestaat dus niet. In
het boek the tipping point van Malcolm Gladwell wordt onder meer beschreven hoe individuen een
enorme impact op bepaalde trends en andere maatschappelijke ontwikkelingen kunnen hebben (law
of the few).
Voorbeeld van tentamenvraag: welke van deze kenmerken hebben een endogeen karakter? Leg uit
waarom.
,Inhoud
Week 1 – college 1: Emancipatie en juridische kaders
Week 2 – college 2: het Schadefonds Geweldsmisdrijven
Week 2 – college 3: Getraumatiseerde slachtoffers
Week 3 – college 4: Nepslachtoffers
Week 4 – college 5: Risicotaxatie
Week 5 – college 6: Beslissen over slachtofferervaringen
,Week 1
Hoorcollege 1: emancipatie en juridische kaders
08/02 (LIVE) - Hoorcollege 1; emancipatie en juridische kaders
, Forensische victimologie en TVOH
Vraag die opkwam: hoe kunnen we bepalen dat wat een slachtoffer beweert, juist is? Het slachtoffer
heeft meer podium gekregen; deze ontwikkeling is gerezen sinds de jaren ‘80 en dat is begonnen
met de voegingsmogelijkheid, gaandeweg zijn er steeds meer uitbreidingen gekomen.
1. Slachtofferemancipatie: een korte geschiedenis
Verschillende factoren (Groenhuijsen, 2008)
1. Toegenomen mondigheid van burgers.
2. Terroristische acties in jaren ‘70 vorige eeuw.
3. Vrouwenbeweging.
4. Toename criminaliteit. Belangrijkste factor (‘60-’70-begin ‘90) en steeds meer landen gingen
in kaart brengen hoe de staat van prevalentie was van criminaliteit-> duidelijk dat er veel
criminaliteit was, het gevolg was het idee dat strafrecht dus niet genoeg is.
Belangrijk: de meeste van deze verklaringen hebben een ‘endogeen’ karakter. Dit betekent dat ze
niet in de primaire oorzaak zijn van de slachtofferemancipatie. Dat burgers mondiger werden was
bijvoorbeeld ook het gevolg van de opkomst van radio en televisie. Hierdoor kregen mensen een
podium om ongenoegens te uiten en konden ze een groter publiek bereiken. Voorts is ook sprake
van endogeniteit wanneer verschillende verklaringen met elkaar samenhangen. Dat vrouwen voor
hun rechten opkwamen kan bijvoorbeeld te maken hebben met het feit dat burgers mondiger
werden. Tenslotte is ook sprake van endogeniteit wanneer een omgekeerd verband tussen een
verklarende factor en de uitkomst die men probeert te verklaren niet kan worden uitgesloten. Zo
kan niet worden uitgesloten dat de slachtofferemancipatie ervoor heeft gezorgd dat meer mensen
aangifte zijn gaan doen, met als gevolg dat de criminaliteitscijfers stegen. Tegenover endogene
factoren staan exogene factoren. Dit zijn factoren die niet door andere factoren worden verklaard.
Dit geldt bijvoorbeeld voor de opkomst van radio en televisie.
Succesvolle slachtofferbeweging
Kenmerken:
- Aanleiding. Bij voorkeur groot in de media.
- Vertolker (-s) met aanzien (law of the few). Iemand die zichtbaar is en zich naar voren
brengt.
- Wetenschappelijke onderbouwing.
- Juiste timing en politiek klimaat. Bijvoorbeeld opkomst van criminalisme, harder straffen en
inspraak.
- Media-aandacht. Ook wetenschappelijke aandacht; beleid gebruikt evidence om geluid te
laten horen.
De genoemde kenmerken moeten niet worden geïnterpreteerd als limitatieve voorwaarden voor
een succesvolle slachtofferbeweging; soms zijn 1 of 2 kenmerken voldoende om veranderingen ten
behoeve van een groep slachtoffers in gang te zetten. Dé slachtofferbeweging bestaat dus niet. In
het boek the tipping point van Malcolm Gladwell wordt onder meer beschreven hoe individuen een
enorme impact op bepaalde trends en andere maatschappelijke ontwikkelingen kunnen hebben (law
of the few).
Voorbeeld van tentamenvraag: welke van deze kenmerken hebben een endogeen karakter? Leg uit
waarom.
