Burgerlijk procesrecht
Week 1
Spelers in het burgerlijke procesrecht
• Procespartijen:
– natuurlijkepersonen / burgers
– rechtspersonen / NV, BV’s, etc.
• Rechtshulpverleners:
– advocaat
– jurist
– gemachtigde
• Gerechtsdeurwaarders
• Griffierengerechtssecretaris
• Burgerlijkerechter
Rechtsbeginselen van het burgerlijke procesrecht
Zij vormen enerzijds een leidraadvoor de rechter bij de procesvoering,
anderzijds een waarborg voor partijen voor een deuglijke en eerlijke
procedure
Recht op rechtspraak en rechtsbijstand (art. 17, 18 en 112 GW)
Onafhankelijke en onpartijdige rechter
Hoor en wederhoor (art. 19 Rv)
Redelijke termijn (art. 20 Rv)
Openbaarheid (art. 27 Rv)
Motiveringsbeginsel (art. 30 Rv, 121 Gw en 5 lid 1 Wet RO)
Geen rechtsweigering en volledige beslissing (art. 26 Rv)
Partijautonomie (art. 24 Rv) (ook genoemd lijdelijkheidsbeginsel)
=bestlissing moet naar aanleiding zijn van de stellingen van de
procespartijen.
Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden (art. 25 Rv)
=de verplichting van de rechter om op eigen initiatief de
rechtsgronden aan te vullen.
Kosten civiele procedure
, Kosten rechtshulpverlener (=advocaat of gemachtigde):
-In de procedure (=proceskosten)
- buiten de procedure (= buitengerechtelijke kosten) Art. 6:96 lid 2
BW:
Griffierechten:
-Art. 3 en 4 Wet griffierechten en Rv
Deurwaarderkosten:
-www.kbvg.nl
Proceskostenveroordeling:
-Art. 237 Rv: hoofdregel verliezer betaalt
Gesubsidieerde rechtsbijstand:
-Wet op de rechtsbijstand (Wrb)
Rechtsbronnen van Burgerlijk procesrecht zijn:
1. Wetgeving
=Rv & Wet RO
2. internationale regelgeving
=EEX-Verordening, EG-Bewijsverordening, EG-
Betekenisverordening en EVRM
3. Jurisprudentie
Onafhankelijkheid rechter d.m.v.
Verschoning
=Verschoning is het spiegelbeeld van wraking. Een rechter kan zich
verschonen op grond van feiten of omstandigheden waardoor de
rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen lijden
Wraking
= Als er redenen zijn om aan te nemen dat een rechter vooringenomen
is, kan degene die daar nadeel van denkt te kunnen ondervinden die
rechter wraken.
Burgerlijk procesrecht
Week 2
,Basisprocedure in eerste aanleg
In beginsel wordt de dagvaardingsprocedure gevolgd, tenzij de wet
aangeeft dat de verzoekschriftprocedure gevolgd moet worden (art. 78
jo. 261 Rv). De materiële wet geeft dit aan met van ‘verzoeken’ afgeleide
woorden.
Procedureregels:
Boek 1, titel 1: Algemene bepalingen (art. 1-77 Rv)
Boek 1, titel 2: dagvaardingsprocedure in eerste aanleg (art. 78-
259 Rv)
Boek 1, titel 3: verzoekschriftprocedure in eerste aanleg (art. 261-
331 Rv)
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
Boek 1: wijze van procederen
Boek 2: tenuitvoerlegging van akten
Boek 3: rechtsplegingen van onderscheiden aard
Boek 4: arbitrage
Dagvaardingsprocedure
1. Dagvaarding
, 2. De conclusie van antwoord
3. Comparitie na antwoord
4. Het vonnis
Functies
o Oproeping
o Mededelen van de eis (vordering)
Opbouw en structuur
o Formaliteiten en administratieve gegevens
o Inhoudelijk middenstuk
o De eis
Inhoud
o Feitelijke en juridische onderbouwing
o Verweren van de gedaagde
• Dagvaarding is een exploot
• Eisen aan de dagvaarding:
– Art. 45 Rv (exploten)
– Art. 111 Rv (dagvaardingen)
• Niet voldoen aan de eisen zorgt voor nietigheid
dagvaardingsexploot, maar in praktijk herstelmogelijkheden.
– Art. 45 RvArt. 65 Rv ev.
– Art. 111 RvArt. 120 Rv ev.
Timmermans e.a.; hoofdstuk 3.1 en 3.2 (zie PDF-bestand Blackboard!)
Burgerlijk procesrecht
Week 3
,Overige info
Art. 42 Wet RO: de rechtbank is in eerste aanleg bevoegd in civiele
zaken, tenzij de wet anders bepaalt (altijd benoemen op de tentamens).
Als het gaat over Nederlandse rechters:
Welke (soort) rechter?
- Absolute competentie
In welke plaats?
- Relatieve competentie
Stap 1: art. 42 Wet RO: eerste aanleg rechtbank
Stap 2: art. 93 sub a Rv: welk team?
Rechtbank
Team
Team Team Team
Kanton Bestuursrecht Strafrecht
Civiel
( kantonrechter)
Hoofdregel
Welk team van de rechtbank is bevoegd? Civiel of kanton?
Team civiel is bevoegd, tenzij team kanton bevoegd is o.g.v. art. 93 Rv.
Timmermans e.a.; hoofdstuk 3.1. (herhaling), 4.1 behalve objectieve en
subjectieve cumulatie, 4.2., 4.3 en 4.4. t/m wijziging van eis (zie PDF-
bestand Blackboard!)
,Burgerlijk procesrecht
Week 4
Timmermans e.a.; hoofdstuk 3.2 (herhaling), 5.1., 5.2. en 5.3. (zie PDF-
bestand Blackboard!)
De stappen van de procedure
(art. 78 jo. 261 Rv): welke procedure?
Verzoekschriftprocedure
1.Verzoekschrift
Bevoegde rechter?
- Absoluut
-Relatief
2. Verweerschrift
3. dagvaardingsprocedure Mondelinge behandeling
4.Uitspraak/beschikking
Dagvaarding
Dagvaarding
Bevoegde rechter? Verzoekschrift
Absoluut
Relatief
Absolute competentie Absolute competentie
Conclusietenzij…
Rechtbank, van antwoord
(zie art. 42 Wet Rechtbank, tenzij… (zie art.
RO). RO).
Mondelinge behandeling
Team civiel, tenzij kanton o.g.v. art. Team civiel, tenzij kanton o
Uitspraak/vonnis
93 Rv. toepasselijke materiële
wetsartikel.
Relatieve competentie Relatieve competentie
Woonplaats gedaagde, (zie art. 99 Woonplaats verzoeker /
Rv),procesrecht
Burgerlijk belanghebbende(n),
tenzij… (zie art. 262 Rv), tenzij…
Week 5 …uitzondering ingevolge art. 100-110 …uitzondering ingevolge ar
Rv 270 Rv
Check of de rechter medebevoegd óf het materiële wetsartike
of uitsluitend bevoegd is!
,De dagvaardingsprocedure
De 4 stappen:
Dagvaarding (art. 45, 111, 125 lid 1 Rv)
Conclusie van antwoord (art. 128 lid 2 Rv)
Comparitie na antwoord (art. 131 Rv)/comparitie van partijen (de
“zitting”)
Vonnis (art. 229/230 Rv)
De comparitie (zitting) na antwoord
Sinds 2002 is dit de centrale positie binnen de dagvaardingsprocedure.
De doelen van de comparitie zijn als volgt:
Het verstrekken van die nadere inlichtingen waaraan de rechter
behoefte heeft, art. 88 Rv;
Het beproeven van een schikking, art. 87 Rv;
Het maken van afspraken over de verdere afwikkeling van de zaak.
Verloop van de comparitie
Vaststellen door rechter wie er zijn verschenen
Uitleg door rechter wat de comparitie inhoudt
Informatiefase:
- Vragen stellen aan partijen
- Nadere (juridische) toelichting door gemachtigden of
advocaten
Het eventueel geven van een voorlopig oordeel door de rechter
Schikkingsfase (p-v van schikking en geen vonnis)
Verdere verloop van de procedure
Burgerlijk procesrecht
Week 6
,Eindvonnis/-beschikking: procedure eerste aanleg eindigt
• Volledig: over alle vorderingen is beslist
• Gedeeltelijk: deelvonnis
• Voorwaardelijk: toewijzing vordering onder voorwaarde dat na
vonnis iets moet gebeuren (of juist niet)
,Tussenvonnis/-beschikking: beslissing verdere verloop procedure
Deelvonnis/-beschikking: heeft twee uitspraken in zich
• Deels eindvonnis
• Deels tussenvonnis
Vonnis / beschikking
• Declaratoir
– Vaststelling bepaalde rechtstoestand (‘verklaring voor recht’)
• Constitutief
– Beëindigt, wijzigt of roept bepaalde rechtstoestand in het
leven
• Condemnatoir
– Veroordelend
De dagvaardingsprocedure
De 4 stappen:
Dagvaarding (art. 45, 111, 125 lid 1 Rv)
Conclusie van antwoord (art. 128 lid 2 Rv)
, Comparitie na antwoord (art. 131 Rv)/comparitie van partijen (de
“zitting”)
Vonnis (art. 229/230 Rv)
De comparitie (zitting) na antwoord
Sinds 2002 is dit de centrale positie binnen de dagvaardingsprocedure.
De doelen van de comparitie zijn als volgt:
Het verstrekken van die nadere inlichtingen waaraan de rechter behoefte
heeft, art. 88 Rv;
Het beproeven van een schikking, art. 87 Rv;
Het maken van afspraken over de verdere afwikkeling van de zaak.
Verloop van de comparitie
Vaststellen door rechter wie er zijn verschenen
Uitleg door rechter wat de comparitie inhoudt
Informatiefase:
- Vragen stellen aan partijen
- Nadere (juridische) toelichting door gemachtigden of advocaten
Het eventueel geven van een voorlopig oordeel door de rechter
Schikkingsfase (p-v van schikking en geen vonnis)
Verdere verloop van de procedure
Indeling Privaatrecht
PRIVAATRECHT
Goederenrecht
FORMEEL RECHT MATERIEEL RECHT
Week 1 BURGERLIJK PROCESRECHT
WET RO
PERSONENRECHT
BOEK 1 EN 2 BW
VERMOGENSRECHT
BOEK 3 BW
RV
Procedure: dagvaarding in VERBINTENISSENRECHT GOEDERENRECHT
Competenties
eerste aanleg BOEK 6, 7, 8 BW BOEK 5 BW
Verkrijging en verlies van
wet overeenkomst
goederen