Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
College aantekeningen

Tijdvak 4 t/m 6 examenstof VWO

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
15
Geüpload op
21-03-2024
Geschreven in
2023/2024

Samenvatting van alle stof van tijdvak 4 t/m 6 met foto's en tabllen

Niveau
Vak

Voorbeeld van de inhoud

TIJDVAK 4 (tijd van steden en staten)
Landbouw word productiever
Drieslagstelsel → In de herfst zaaien boeren een derde deel van het land, in de lente een
tweede deel en het laatste deel lieten ze een jaar leeg om het te laten herstellen. Leverde
meer graan op dan ouderwetse manieren.
→ Woeste gronden (bossen en moerassen) werden ook gebruikt
→ Ijzeren ploegen, scheurde plaggen niet alleen los maar keerde het ook om, daarna
werden paarden en ossen gebruikt.

➢ Grotere hoeveelheden voedsel had twee gevolgen: de bevolking kon groeien en
handel nam toe
➢ Handelsroute van Italië via Frankrijk en Vlaanderen naar Engeland
➢ Handelsroute zorgde voor nieuwe steden die ontstonden uit oude handelscentra
➢ Belangrijke handelsproducten waren specerijen, graan, wol, textiel en vis
➢ Koningen en landsheren gingen zich met de handel bemoeien (vroegen naar
belasting en ambtenaren waardoor centralisatie ontstond)
➢ Zorgde voor veiligheid van de op de wege en markten
➢ Groeiende vraag naar geld
➢ Hierdoor kwam geldeconomie en geldhandel tot ontwikkeling (italië kwamen eerste
banken)

De stad herleeft maar waar?
- adellijk hof
- militaire vesting
- klooster
- waterwegen en kruispunten

Mensen gingen met hun koningen of landheren onderhandelen en vroegen om privileges in
ruil voor belasting en militaire steun
- een jaarmarkt te houden
- tolvrijheid
- verdedigingsmuur
Als ze deze rechten kregen noemen we het een stadsrecht

, Oude ambachten (iets dat je met je handen doet):
→ marskramer (trekt rond op spullen te verkopen)
→ kruikenzeiker (urine was een belangrijk ingrediënt voor wol, werd zacht)
→ touwslager (touw maken)
→ kolenboer (brengt kolen bij mensen thuis)
→ porder (iemand die vroeg opstond om mensen wakker te maken)

De bevolkingsdaling in de 14e eeuw kwam door de zwarte dood.
Een derde van de Europese bevolking is eraan overleden. Maar doordat ze voedselprijzen
naar beneden gingen, gingen mensen meer luxe goederen kopen. Na de 14e eeuw steeg de
economische groei weer.

Leger van Richard Leeuwenhart leidde tot expansie van christelijke grondgebieden. Hier
waren drie vormen van.
1. reconquista (herovering), verovering van het Islamitische Spanje en Portugal,
christenen en islamieten leefden zonder al te veel problemen samen maar legers
konden vanaf de 11e eeuw moslims langzaam verdrijven.
2. In de 11e eeuw begonnen ook in het oosten van Middellandse Zeegebied de
kruistochten, doel → verovering van Heilig Land. Verschillende motieven en groepen
- katholieke kerk, zagen het als een heilige missie, voor hun waren Islam
barbaren
- edelen vormde twee groepen, kruisvaarigslegers (mannen van adel), roem en
land
- Italianen die interesse hadden en materialen stuurde voor de tochten en
richtte handelsposten op.
- Waren ook arme mensen die op zoek waren om hun zonde te vergeven.
3. Expansie naar dunbevolkte gebieden in Oost-Europa, grootste reden hiervoor was
het gebrek aan land dat weer was ontstaan door de bevolkingsgroei.




ketters → mensen die afweken van de officiële christelijke geloofsleer, werden streng
bestraft
inquisitie → de rechtbank die de kerk instelde voor de ketters

Geschreven voor

Instelling
Middelbare school
Niveau
Vak
School jaar
6

Documentinformatie

Geüpload op
21 maart 2024
Aantal pagina's
15
Geschreven in
2023/2024
Type
College aantekeningen
Docent(en)
Mevr. de roos
Bevat
Alle colleges

Onderwerpen

$5.39
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
pascaleopdelaak

Ook beschikbaar in voordeelbundel

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
pascaleopdelaak Universiteit Utrecht
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
2
Lid sinds
2 jaar
Aantal volgers
0
Documenten
5
Laatst verkocht
1 jaar geleden

0.0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen