MPO
Hoorcolleges Perceptueel
Hoorcollege 1 Perceptueel
Perceptuele Ontwikkeling Introducte
Boeken:
Keenan, Evans & Crowley (2016) – An Introducton to Child Development: H6
Arterberry & Kellman (2016) – Development of Percepton in Infancy: H1-4, 6, 7, 10
Boeken gaan vooral over het zien, percepte gaat ook over andere dingen uit colleges halen!
Onderwerpen
C1 – Introducte en basis percepte (H1, 2)
C2 – Horen, ruiken en proeven (H.7)
C3 – Somatosensorisch
C4 – Patroon- en gezichtspercepte (H4, 10)
C5 – Ruimtelijke en bewegingspercepte (H.3, 6)
Percepte
- Door middel van percepte krijgen we informate over de wereld om ons heen
- Percepte belangrijk aspect van de cognite
- Meer dan de helf van de cortex houdt zich bezig met perceptuele informateverwerking
Percepte is niet één op één waarnemen van de wereld, het is niet zo dat wat je ziet ook zo is.
(denk aan illusies – vb. de ene ziet 3 balken de ander 4)
Sensate vs percepte
Keenan:
Sensate: het detecteren vaneen stmulus dmv het sensorische systeem
Percepte: het geven van betekenis aan deze sensates
Mather:
Sensate: eenvoudige, bewuste ervaringen door prikkeling van de zintuigen
Percepte: complexe, betekenisvolle ervaringen met objecten en gebeurtenissen
Harris:
Percepte houdt organisate van perceptuele input in
Bij percepte worden eerdere ervaringen gecombineerd met sensorische input
Prosopagnosia
Percepte is meer dan alleen waarnemen.
Baby’s
James (1890)
Waarneming van pasgeborenen is ongeordend, chaotsch. Perceptuele ontwikkeling is nodig om deze
sensates georganiseerd en betekenisvol t laten worden
Anderen
Baby’s hebben een verfjnd vermogen betekenis te geven aan de wereld
Percepte – zintuigen
- Gehoor
- Smaak
- Reuk
- Visus
,MPO
Hoorcolleges Perceptueel
- Nocicepte (pijn)
- Somatosensate (tast, propriocepte, kinesthesie)
- Vestbulair (evenwicht)
Receptorcellen
- Zetenenergie uit de buitenwereld om naar elektrische zenuwimpulsen
- 4 typen
o Mechano – reageren op druk (ook oren dus)
o Chemo – reageren op chemisch samenstelling van stofen (proeven,ruiken)
o Foto – reageren op licht (ogen)
o Noci – reageren op pijn
- Receptoren zenuwbanen cortex
Onderschatng perceptuele vermogens
- Vanuit beha viorisme (kind leert alles aan)
- Rraditonele idee dat we ter wereld komen met zeer beperkte capaciteiten, die geleidelijk
ontwikkelen
- Generalisates vanuit het motorische domein naar het perceptuele domein
- Terug extrapolate van de peuter/kleutertjd naar babytjd
Onderzoek begon vaak bij peuters, er werd niet veel onderzoek gedaan bij baby’s. bij het
onderzoek bij peuters zagen ze een snelle stjging ze gingen ervan uit dat de ontwikkeling
geleidelijk verloopt en door terug te redeneren gingen ze ervan uit dat de ontwikkeling bij
baby’s bij 0 begint
- Baby’s kunnen motorisch nog niet zo veel wanneer ze iets dan bijv. niet pakken, kun je er
niet vanuit gaan dat ze het niet zien. Daar werd wel vanuit gegaan en dus dachten ze dat
baby’s nog geen percepte hadden ontwikkeld
Belang onderzoek perceptuele ontwikkeling
- Nature vs nurture
- Perceptuele vermogens zijn belangrijk voor interacte met andere mensen (sociale
ontwikkeling)
- Perceptuele ontwikkeling is belangrijk voor cogniteve ontwikkeling
Theoretsche stromingen
- Constructvistsche benadering
o Piaget
Onze interpretate van de wereld wordt niet alleen bepaald door perceptuele
systeem
Percepte wordt geconstrueerd op basis van voorafgaande kennis
Noemt percepte eigenlijk wat sensate is en percepteve acte is eigenlijk
percepte
o Neisser
- Natvistsche of ecologische benadering
o Gibson & Gibson
Directe percepte
Betekenisvolle perceptuele structuren zijnin de omgeving/wereld reeds
aanwezig (ongeacht hoe ze waargenomen worden)
Perceptuele systemen zijn zo ontwikkeld dat zij de beschikbare informate
kunnen oppikken uit de omgeving.
, MPO
Hoorcolleges Perceptueel
Zien
- Stmulus voor visuele percepte is LICHT
- Vroeger dacht men dat ogen licht uitstraalden en dat objecten licht uitstraalden
- Bestaat licht uit deeltjes of golven?
o Als het gaat over scherpte kun je beter praten over deeltjes
o Als het gaat over kleur kun je beter praten over kleur
- Het oog
Belangrijkste onderdelen:
o Buitenste laag; sclera (harde oogrok)
o Cornea (hoornvlies)
o Lichtgevoelige laag; retna (netvlies0
o Gebieden op de retna; macula (gele vlek), fo vea (gebied voor scherpzien) en
optsche disc (Blinde vlek; waar de zenuwvezels en bloedvaten passeren)
o Tussen sclera en retna; choroidea (vaatvlies)
Staafes en kegeltjes
o Kegeltjes(7 miljoen) – Scherp zien, kleur
o Staafes (120 miljoen)– Geen kleuren en niet scherp (voor in het donker)
Je ziet wel goed beweging
Aantallen hoef je niet te weten
Optsch systeem
- Cornea, lens, iris
- De Cornea heef vaste optsche eigenschappen: bepaalt ongeveer 2/3 van de optsche sterkte
- De lens bepaalt ongeveer 1/3 van de optsche sterkte
- De lens kan dikker of dunner gemaakt worden door de ciliaire spieren via de zonulaire vezels
Oog van baby
- Lengte van oogas:
o Baby ong. 16 mm, 1 jaar ong. 20-21 mm, volwassene ong 24 mm
- Minder goed ontwikkelde fo vea
o Kegeltjes 4x verder uit elkaar
o Kegeltjes korter en dikker
- Visuele cortex
o Nog niet goed ontwikkeld
o Visuele verwerking subcortcaal?
Spatiële resolute
Spatiële frequente, Landolt, Snellen kaarten (manieren om ogen te testen)
Bij baby’s onderzoeken ze door gebruik te maken van spatiële frequente
Visuele hoek – het stukje van het netvlies dat ingenomen wordt door de afeelding
Spatiële resolute baby’s
- Pasgeborenen 20/400 Snellen Snellen Classifcate
- Met 8 maanden bijna 20/20 f racte percentage
20/20 100% Normale visus
20/60 33% Slechtziend
20/400 5% blind
Hoorcolleges Perceptueel
Hoorcollege 1 Perceptueel
Perceptuele Ontwikkeling Introducte
Boeken:
Keenan, Evans & Crowley (2016) – An Introducton to Child Development: H6
Arterberry & Kellman (2016) – Development of Percepton in Infancy: H1-4, 6, 7, 10
Boeken gaan vooral over het zien, percepte gaat ook over andere dingen uit colleges halen!
Onderwerpen
C1 – Introducte en basis percepte (H1, 2)
C2 – Horen, ruiken en proeven (H.7)
C3 – Somatosensorisch
C4 – Patroon- en gezichtspercepte (H4, 10)
C5 – Ruimtelijke en bewegingspercepte (H.3, 6)
Percepte
- Door middel van percepte krijgen we informate over de wereld om ons heen
- Percepte belangrijk aspect van de cognite
- Meer dan de helf van de cortex houdt zich bezig met perceptuele informateverwerking
Percepte is niet één op één waarnemen van de wereld, het is niet zo dat wat je ziet ook zo is.
(denk aan illusies – vb. de ene ziet 3 balken de ander 4)
Sensate vs percepte
Keenan:
Sensate: het detecteren vaneen stmulus dmv het sensorische systeem
Percepte: het geven van betekenis aan deze sensates
Mather:
Sensate: eenvoudige, bewuste ervaringen door prikkeling van de zintuigen
Percepte: complexe, betekenisvolle ervaringen met objecten en gebeurtenissen
Harris:
Percepte houdt organisate van perceptuele input in
Bij percepte worden eerdere ervaringen gecombineerd met sensorische input
Prosopagnosia
Percepte is meer dan alleen waarnemen.
Baby’s
James (1890)
Waarneming van pasgeborenen is ongeordend, chaotsch. Perceptuele ontwikkeling is nodig om deze
sensates georganiseerd en betekenisvol t laten worden
Anderen
Baby’s hebben een verfjnd vermogen betekenis te geven aan de wereld
Percepte – zintuigen
- Gehoor
- Smaak
- Reuk
- Visus
,MPO
Hoorcolleges Perceptueel
- Nocicepte (pijn)
- Somatosensate (tast, propriocepte, kinesthesie)
- Vestbulair (evenwicht)
Receptorcellen
- Zetenenergie uit de buitenwereld om naar elektrische zenuwimpulsen
- 4 typen
o Mechano – reageren op druk (ook oren dus)
o Chemo – reageren op chemisch samenstelling van stofen (proeven,ruiken)
o Foto – reageren op licht (ogen)
o Noci – reageren op pijn
- Receptoren zenuwbanen cortex
Onderschatng perceptuele vermogens
- Vanuit beha viorisme (kind leert alles aan)
- Rraditonele idee dat we ter wereld komen met zeer beperkte capaciteiten, die geleidelijk
ontwikkelen
- Generalisates vanuit het motorische domein naar het perceptuele domein
- Terug extrapolate van de peuter/kleutertjd naar babytjd
Onderzoek begon vaak bij peuters, er werd niet veel onderzoek gedaan bij baby’s. bij het
onderzoek bij peuters zagen ze een snelle stjging ze gingen ervan uit dat de ontwikkeling
geleidelijk verloopt en door terug te redeneren gingen ze ervan uit dat de ontwikkeling bij
baby’s bij 0 begint
- Baby’s kunnen motorisch nog niet zo veel wanneer ze iets dan bijv. niet pakken, kun je er
niet vanuit gaan dat ze het niet zien. Daar werd wel vanuit gegaan en dus dachten ze dat
baby’s nog geen percepte hadden ontwikkeld
Belang onderzoek perceptuele ontwikkeling
- Nature vs nurture
- Perceptuele vermogens zijn belangrijk voor interacte met andere mensen (sociale
ontwikkeling)
- Perceptuele ontwikkeling is belangrijk voor cogniteve ontwikkeling
Theoretsche stromingen
- Constructvistsche benadering
o Piaget
Onze interpretate van de wereld wordt niet alleen bepaald door perceptuele
systeem
Percepte wordt geconstrueerd op basis van voorafgaande kennis
Noemt percepte eigenlijk wat sensate is en percepteve acte is eigenlijk
percepte
o Neisser
- Natvistsche of ecologische benadering
o Gibson & Gibson
Directe percepte
Betekenisvolle perceptuele structuren zijnin de omgeving/wereld reeds
aanwezig (ongeacht hoe ze waargenomen worden)
Perceptuele systemen zijn zo ontwikkeld dat zij de beschikbare informate
kunnen oppikken uit de omgeving.
, MPO
Hoorcolleges Perceptueel
Zien
- Stmulus voor visuele percepte is LICHT
- Vroeger dacht men dat ogen licht uitstraalden en dat objecten licht uitstraalden
- Bestaat licht uit deeltjes of golven?
o Als het gaat over scherpte kun je beter praten over deeltjes
o Als het gaat over kleur kun je beter praten over kleur
- Het oog
Belangrijkste onderdelen:
o Buitenste laag; sclera (harde oogrok)
o Cornea (hoornvlies)
o Lichtgevoelige laag; retna (netvlies0
o Gebieden op de retna; macula (gele vlek), fo vea (gebied voor scherpzien) en
optsche disc (Blinde vlek; waar de zenuwvezels en bloedvaten passeren)
o Tussen sclera en retna; choroidea (vaatvlies)
Staafes en kegeltjes
o Kegeltjes(7 miljoen) – Scherp zien, kleur
o Staafes (120 miljoen)– Geen kleuren en niet scherp (voor in het donker)
Je ziet wel goed beweging
Aantallen hoef je niet te weten
Optsch systeem
- Cornea, lens, iris
- De Cornea heef vaste optsche eigenschappen: bepaalt ongeveer 2/3 van de optsche sterkte
- De lens bepaalt ongeveer 1/3 van de optsche sterkte
- De lens kan dikker of dunner gemaakt worden door de ciliaire spieren via de zonulaire vezels
Oog van baby
- Lengte van oogas:
o Baby ong. 16 mm, 1 jaar ong. 20-21 mm, volwassene ong 24 mm
- Minder goed ontwikkelde fo vea
o Kegeltjes 4x verder uit elkaar
o Kegeltjes korter en dikker
- Visuele cortex
o Nog niet goed ontwikkeld
o Visuele verwerking subcortcaal?
Spatiële resolute
Spatiële frequente, Landolt, Snellen kaarten (manieren om ogen te testen)
Bij baby’s onderzoeken ze door gebruik te maken van spatiële frequente
Visuele hoek – het stukje van het netvlies dat ingenomen wordt door de afeelding
Spatiële resolute baby’s
- Pasgeborenen 20/400 Snellen Snellen Classifcate
- Met 8 maanden bijna 20/20 f racte percentage
20/20 100% Normale visus
20/60 33% Slechtziend
20/400 5% blind
