Samenvatting Anatomie Fysiologie Interne Leerjaar 2

Leerjaar 2: KT 1:
deeltoets
anatomie/fysiolo
gie




Romy Leussink

,Inhoudsopgave

Hartvaatsysteem deel 1: hartfunctie.................................................................................................. 2
Hartvaatsysteem deel 2: circulatie.................................................................................................. 13
Long en ademhaling........................................................................................................................ 25
Uitscheiding..................................................................................................................................... 35
Spijsvertering.................................................................................................................................. 43




1

,Hartvaatsysteem deel 1: hartfunctie
Leervraag 1: beschrijf de bouw en de functie van het hart en het vaatstelsel.

Functies:

De tractus circulatorius is de Latijnse benaming voor het hart- en vaatstelsel. De tractus
circulatorius heeft 2 voornaamste functies, namelijk het dienen als transportsysteem en als
regelsysteem:

Transportsysteem:

 Het regelen van de O2 en CO2 concentraties;
 Het aanleveren van voedingsstofen en het afeveren van afvalstofen;
 Het is een onderdeel van het immuunsysteem;
 Het transport van hormonen;

Regelsysteem:

Het regelen van de warmteregulatie van het lichaam. Op sommige plaatsen, bijvoorbeeld in de
huid, komen directe verbindingen tussen arteriolen en venulen voor: arterioveneuze
anastomosen. In de wand van deze vaten komt glad spierweefsel voor, waardoor ze kunnen
worden afgesloten. Zijnde anastomosen geopend, dan wordt een deel van het capillaire net
kortgesloten. De bloedstroom door het betrokkengebied kan op deze wijze sterk toenemen, zonder
dat er uitwisseling van stofen tussenbloed en weefsel plaatsvindt. Inde huid spelen de
arterioveneuze anastomosen een belangrijke rol bij de toename van de doorbloeding in dienst van
de warmteafgifte in verband met de temperatuurregeling.




Bouw:



Het hart is een holle spier. Het heeft de grootte van een vuist en weegt ongeveer 300 gram. Het
hart bestaat uit 4 afdelingen, twee atria (boezems) en twee ventrikels (kamers). Linker- en
rechterharthelft zijn gescheiden door een scheidingswand, het septum. Tussen atrium en ventrikel
bevindt zich links de tweebladige mitralisklep en rechts de driebladige tricuspidalisklep. Deze
kleppen worden de atrioventriculaire kleppen, of AV-kleppen genoemd. Ze voorkomen dat
tijdens de contractie van de ventrikels het bloed terugstroomt naar de atria.




2

,Het bloed uit het lichaam komt via de vena cava superior (bovenste holle ader) en vena cava
inferior (onderste holle ader) het rechter atrium binnen. Uit het rechterventrikel komt de
longslagader, a. pulmonalis, die zich vertakt in twee takken naar rechter- en linkerlong. Uit de
linker ventrikel ontspringt de aorta ofwel de lichaamsslagader. Aan het begin van de longslagader
en aorta bevinden zich de halvemaanvormige kleppen: de aortaklep en de pulmonalisklep.
Deze kleppen voorkomen dat het bloed terugstroomt na de contractie van de ventrikels.

De wand van het hart bestaat voornamelijk uit spierweefsel, het myocard. Het myocard van atria
en ventrikels is gescheiden door een ring van bindweefsel, de annulus fbrosus. Dit is de
aanhechtingsplaats voor de kleppen, die hiermee ongeveer in één vlak liggen, het klepvlak. Het
hart is van binnen bekleed met endocard, dat de voortzetting is van het endotheel van de
bloedvaten. Ook de kleppen zijn met endocard bekleed. De buitenbekleding is het pericard
(hartzakje) dat uit twee bladen bestaat, waartussen zich een beetje vocht bevindt. Het
pericardvocht laat de beide bladen gemakkelijk over elkaar glijden.

Vanuit de binnenwand van de ventrikels lopen spiertjes met peesdraden naar de klepranden van de
AV-kleppen. Dit zijn de papilairspieren met chordae tendineae. Zij zorgen ervoor dat de
kleppen tijdens de contractie van de ventrikels goed gesloten blijven en niet doorslaan.

De wanden van de arteriën en venen bestaan uit een oppervlakkige laag platte epitheelcellen met
daaronder een laagje bindweefsel. Dit is de tunica intima, Hieromheen bevinden zich de tunica
media en de tunica adventitia. De tunica media bestaat uit circulair gerangschikt bindweefsel en
glad spierweefsel, die bij de verschillende vaten in wisselende hoeveelheid aanwezig zijn. Zo is de
media van de aorta en zijn hoofdtakken voor een zeer groot deel opgebouwd uit elastische
membranen. Daarentegen bestaat de media van de kleine arteriën vooral uit gladde spiervezels.
De tunica adventitia is een bindweefsellaag waardoor de arteriën met de omgeving zijn
verbonden.

De venen hebben in hun wanden dezelfde lagen als de arteriën, alleen zijde grenzen tussen de 3
lagen minder duidelijk. De wanden zijn veel dunner dan die van de arteriën en het lumen is veel
wijder. Ver komen in de meeste venen kleppen voor. Deze zorgen ervoor dat het bloed alleen in de
richting van het hart kan stromen. De capillairen hebben een wand die alleen uit endotheelcellen
bestaat.




De wand van de verschillende bloedvaten bevat in verschillende mate collageen, elastine
(bindweefsel) en glad spierweefsel. De wand van de aorta en de grote arteriën bevat veel
elastine en is goed rekbaar. Door rekking van aorta en grote arteriën kan het slagvolume worden
opgevangen. De arteriën en arteriolen hebben veel glad spierweefsel. Door contractie van dit
spierweefsel worden de vaten nauwer. Op deze wijze kan de distributie (verdeling) van de
bloedstroom worden geregeld. De arteriolen splitsen zich in capillairen, die een netwerk vormen.
De capillairen komen samen in de venulen, die uitmonden in de venen. De structuur van de
venenwand is veel slapper dan die van de arteriën. In de wand van de venen is ook glad
spierweefsel opgenomen. In rust is dit weefsel normaliter enigszins aangespannen (vaattonus).

3

, Wanneer het spierweefsel sterker contraheert, wordt een deel van het veneuze bloed naar andere
delen van het vaatstelsel verplaatst.




4