Hoorcollege aantekeningen Medialandschap UvA CW jaar 1. 2024

Aantekeningen hoorcolleges medialandschap
Week 1.
Mediabedrijf: bedrijf met als primaire functie het produceren/verspreiden van mediacontent.


Voorbeelden:
 Televisie-, radio-, print-, film- en opname industrieën;
 Reclame, marketing PR;
 Sociale mediabedrijven.


Sommige bedrijven zijn lastig te plaatsen in de industrie.
Grenzen, definities en rollen zijn aan het veranderen en vervagen. Lastig om mediaindustrie
te definiëren. Industrie impliceert ook commercialiteit, niet altijd voordelig voor individuele
artiesten  aanpassen aan geld gedreven systeem.
Onderzoekers: handig om te weten wat de omvang is voor eenvoudige en precisie analyse
met onderzoeken.
Voor industrie zelf: wat gebeurt er allemaal om hen heen, markten, concurrenten en
strategieën overwegen om te kunnen overleven in de diverse en veranderende
mediaindustrie.
Massamedia (content): media in de traditionele zin  radio, tv, kranten, tijdschriften…
5 hoofdkenmerken
 Van één naar velen, eenrichtingsverkeer
o Identieke boodschap aan massapubliek;
 Ervaringsgerichte producten
o Waarde = immateriële eigenschappen  waarde/emotie bij gebruik product.
 Originaliteit, intellectueel eigendom, verhalen.
 Hoge vaste/’eerste exemplaar’ kosten
o Lage marginale kosten (kosten per extra eenheid)
 prijs eerste productie duur, naarmate je vaker produceert, hoe lager de
kosten worden.
o Leidt tot schaalvoordelen
 prijs per eenheid daalt naarmate hoeveelheid productie toeneemt.
 Mogelijkheid tot (goedkope) herversie
o Doorverkoop in verschillende vormen leidt tot toepassingsvoordelen
(economies of scope)
 gemiddelde productiekosten dalen naarmate variëteit van productie
toeneemt.
 Variaties van kopieën, andere mediavormen gebruiken.
 Hoog risico
o Smaak consument is onvoorspelbaar;
o Hoge kosten eerste exemplaar ongeacht aantal consumenten.

,‘Bomb’: verlies draaien op een film, waar je niet altijd even veel aan kan doen. Films hoeven
niet per se slecht te zijn.
Definiëren van massamedia markt
1. Dubbele productmarkt. Mediabedrijven produceren 2 dingen:
a.) Content, verkocht aan publiek;
b.) Publiek, verkocht aan adverteerders.
2. Aandacht economie: aandacht is het echte product dat wordt verkocht/gekocht.
 Zie je meer in de commerciële markt, publieke omroepen gefinancierd door overheid.


Waarom ons druk maken?
 Resultaat: reclame beïnvloeden inhoud/strategie;
o Problematisch met name voor journalistiek.
o Ook voor artiesten.
 Creatieve industrieën vs commerciële behoeften.
Commerciële kranten gebruiken vaak sensatie om onze aandacht te trekken om omzet te
maken.
Massamedia markt is aan het veranderen. Belangrijke uitkomsten:
1. Convergentie: voorheen afzonderlijke aspecten versmolten; content, computing,
conduits  mediakanalen.
2. Interactiviteit: tweerichtingsverkeer vervangt eenrichtingsverkeer; gebruikers worden
producenten.
3. Diversificatie: meer controle en keuze voor gebruiker; fragmentatie/uitbreiding van
inhoud.
4. Mobiliteit: media ‘on the go’ wordt de norm; ‘altijd aan’ cultuur.


Media hebben verantwoordelijkheden
 Mediaorganisaties (tenminste sommige) zouden maatschappelijk verantwoord
moeten zijn;
 Enkele kernverantwoordelijkheden:
o Uitwisselen ideeën, meningen;
o Integratie/samenhang van diverse samenlevingen;
o Beschermen kernwaarden/kwetsbaar publiek.
 Is het alleen journalistiek met maatschappelijke verantwoordelijkheden?


Grote belangen
 Mediabedrijven hebben potentieel grote invloed op (Jong) (kwetsbaar) publiek.
o Wie krijgt een stem (en wie niet);
o Hoe worden zij weergeven (en door wie);
o Welke waarden worden getoond (en welke niet)
 We moeten ons druk maken over hoe de industrie functioneert.


Digitale technologieën zijn grootste drijvende kracht achter verandering.

, Sterke reacties op verandering
 Van utopische (samenleving zonder geweld, niemand doet elkaar kwaad) toekomsten
tot doemscenario’s.
 2 belangrijke theoretici
o Marschall McLuhan (global village)
o Neil Postman (amusing ourselves to death)



McLuhan’s optimisme
 Technologie zelf is belangrijk ‘medium is the message’;
 Nieuwe technologie breidt zintuigen uit.
 Nieuwe ‘coolere’ media;
o Bevrijdt publiek van hiërarchieën, isolement;
o Weg van het officiële naar ‘alledaagse praat’;
o Op weg naar een global village.


Postman’s pessimisme
 Print tijdperk: gedetailleerd, relevant, gelokaliseerd, samenhangend, rationeel;
 Na de telegraaf: indrukwekkende verhalen van ver weg wegen zwaarder dan de
relevante, lokale tv/beelden  oppervlakkig; aandacht, rationaliteit daalt; passief
publiek.
o Houdt ons weg van realiteit, wat er daadwerkelijk gebeurt.



Postman: veel meer oppervlakkigheid, stuurt de samenleving de afgrond in.
McLuhan: tech is oplossing van de sociale problemen.
 beiden leggen nadruk op technologie, ipv naar sociale contexten te kijken.


Kritiek
 Beide benadering = technologisch determinisme
o Tech is primaire oorzaak van sociale verandering.
 Versimpelt en overschat tech, negeert sociale context.
 Negeert machtsverhoudingen achter ontwikkeling/gebruik; men houdt hun handen
van bepaalde problemen af.
o Optimisme vs pessimisme: tech als oplossing voor vs veroorzaker van sociale
problemen.


Media life (Deuze)
 Media nu zo centraal dat we ze niet meer opmerken: we leven niet met media, maar
in media. Media is onze leefomgeving.
 2 duidelijke uitingen: