Uitwerking hoorcolleges module Jeugdrecht
Hoorcollege (week 1)
Jeugdrecht bevat onderdelen uit:
Burgerlijk recht
Strafrecht
Bestuursrecht
Belangrijke verdragen:
EVRM en IVRK
Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996
Haags verdrag inzake de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van
kinderen 1980
Het juridisch ouderschap heeft een aantal gevolgen:
U wordt elkaars erfgenaam. Bij overlijden heeft u recht op elkaars spullen.
Uw kind krijgt de achternaam van één van de juridisch ouders. U mag zelf kiezen welke
achternaam uw kind krijgt. Vanaf 1 januari 2024 mag u uw kind een dubbele achternaam
geven.
U bent verplicht om voor uw kind te zorgen. Ook financieel. U moet de kosten voor
verzorging en school betalen.
U heeft recht op omgang met uw kind en op informatie over uw kind.
Uw kind krijgt meestal de Nederlandse nationaliteit. U moet de Nederlandse nationaliteit
hebben op het moment dat uw kind geboren wordt.
Bij het ouderlijk gezag horen een aantal rechten en plichten (art. 1:245 lid 4 BW):
U heeft het recht en de plicht om het kind op te voeden en te verzorgen. Door het ouderlijk
gezag mag u keuzes maken in de opvoeding. Zo mag u kiezen waar het kind gaat wonen of
waar het kind naar school gaat.
U bent onderhoudsplichtig voor het kind. Dat betekent dat u de plicht heeft om financieel
voor uw kind te zorgen. U moet de kosten voor verzorging en opleiding betalen. Dit duurt
minimaal tot het kind 21 jaar is.
U bent verantwoordelijk voor het gedrag van uw kind. Zo bent u aansprakelijk als uw kind
jonger is dan 14 jaar en schade veroorzaakt.
U bent de wettelijke vertegenwoordiger van het kind totdat het kind 18 jaar wordt. Uw kind
mag bijvoorbeeld geen duur abonnement afsluiten zonder uw toestemming.
,Blijkt de vader niet de verwekker van het kind? In dat geval kan de vader, de moeder of het kind een
verzoek naar de rechtbank sturen om het vaderschap te ontkennen (art. 1:200 BW).
Erkenning kan geschieden (art. 1:203 lid 1 BW):
a. bij een akte van erkenning, opgemaakt door een ambtenaar van de burgerlijke stand;
b. bij notariële akte.
De erkenning heeft gevolg vanaf het tijdstip waarop zij is gedaan (art. 1:203 lid 2 BW).
In art. 1:204 BW is de nietigheid van de erkenning van een kind geregeld.
De toestemming van de moeder wier kind de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft bereikt, dan wel
de toestemming van het kind van twaalf jaren of ouder, kan op verzoek van de persoon die het kind
wil erkennen, door de toestemming van de rechtbank worden vervangen, tenzij dit de belangen van
de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt of een evenwichtige
sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt, mits deze
persoon (art. 1:204 lid 3 BW):
a. de verwekker van het kind is; of
b. de biologische vader van het kind, die niet de verwekker is en in een nauwe persoonlijke
betrekking staat tot het kind.
Gerechtelijke vaststelling vaderschap:
Het vaderschap kan door een rechter worden vastgesteld op verzoek van de moeder van het kind of
op verzoek van het kind zelf. Een verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap moet
ingediend worden via een advocaat (art. 1:207 BW).
Recht in ontwikkeling:
Verandering samenstelling van gezinnen
Aanpassingen wetgeving ouderschap en gezag
Regeling voor draagmoederschap
Het ouderlijk gezag omvat de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en
op te voeden (art. 1:247 lid 1 BW).
Onder verzorging en opvoeding worden mede verstaan de zorg en de verantwoordelijkheid voor het
geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind alsmede het bevorderen van de
ontwikkeling van zijn persoonlijkheid. In de verzorging en opvoeding van het kind passen de ouders
geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling toe (art. 1:247 lid 2
BW).
Het ouderlijk gezag omvat mede de verplichting van de ouder om de ontwikkeling van de banden van
zijn kind met de andere ouder te bevorderen (art. 1:247 lid 3 BW).
Het gezag heeft betrekking op de persoon van de minderjarige, het bewind over zijn vermogen en
zijn vertegenwoordiging in burgerlijke handelingen, zowel in als buiten rechte (art. 1:245 lid 4 BW).
Beslissingen tijdens gezag:
Woonplaats
Keuze opleiding/school
Godsdienst/levensovertuiging
Medische behandelingen
Aanvraag paspoort/identiteitskaart
, Kind meenemen naar het buitenland
Wijze begraven/cremeren
Onder gezag wordt verstaan ouderlijk gezag dan wel voogdij (art. 1:245 lid 2 BW).
Ouderlijk gezag wordt door de ouders gezamenlijk of door één ouder uitgeoefend. Voogdij wordt
door een ander dan een ouder uitgeoefend (art. 1:245 lid 3 BW).
In gevallen waarin de belangen van de ouders, voogden of verzorgers in conflict zijn met die van de
minderjarige, kan de rechtbank, of in het geval van financiële zaken, de kantonrechter, een
bijzondere curator benoemen om de minderjarige te vertegenwoordigen. Deze benoeming kan
plaatsvinden op verzoek van een belanghebbende of op initiatief van de rechter, indien dit in het
belang van de minderjarige noodzakelijk wordt geacht. De bijzondere curator vertegenwoordigt de
minderjarige in en buiten de rechtszaal, rekening houdend met de aard van het conflict tussen de
belangen (art. 1:250 lid 1 BW).
Gedurende hun huwelijk oefenen de ouders het gezag gezamenlijk uit (art. 1:251 lid 1 BW).
Gedurende hun geregistreerd partnerschap oefenen de ouders het gezag gezamenlijk uit (art.
1:253aa lid 1 BW).
Ongehuwde of niet-geregistreerde ouders (kind erkend na 1 januari 2023):
Dan heeft de erkenner meestal automatisch samen met de moeder het gezag over het kind. Als
gevolg van gewijzigde wetgeving hoeft het gezamenlijk gezag niet meer door de moeder en de
erkenner te worden aangevraagd bij de rechtbank.
In geval van gezamenlijke uitoefening van het gezag kunnen geschillen hieromtrent op verzoek van
de ouders of van een van hen aan de rechtbank worden voorgelegd. De rechtbank neemt een
zodanige beslissing als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt (art. 1:253a BW).
Indien het gezag over een kind bij één ouder berust, kan de rechtbank op gezamenlijk verzoek van de
met het gezag belaste ouder en een ander dan de ouder die in een nauwe persoonlijke betrekking tot
het kind staat, hen gezamenlijk met het gezag over het kind belasten (art. 1:253t lid 1 BW).
In het geval dat het kind tevens in familierechtelijke betrekking staat tot een andere ouder wordt het
verzoek slechts toegewezen, indien (art.1:253t lid 2 BW):
a. de ouder en de ander op de dag van het verzoek gedurende ten minste een aaneengesloten
periode van een jaar onmiddellijk voorafgaande aan het verzoek gezamenlijk de zorg voor
het kind hebben gehad; en
b. de ouder die het verzoek doet op de dag van het verzoek gedurende ten minste een
aaneengesloten periode van drie jaren alleen met het gezag belast is geweest.
De minderjarige dient rekening te houden met de aan de ouder of voogd in het kader van de
uitoefening van het gezag toekomende bevoegdheden, alsmede met de belangen van de overige
leden van het gezin waarvan hij deel uitmaakt (art 1:249 BW).
Verschil ouderlijk gezag en voogdij:
De ouders hebben de plicht om hun kind zelf op te voeden en te verzorgen. Een voogd mag
de zorg uit handen geven. Echter blijft de voogd wel verantwoordelijk voor de zorg van het
kind.
De ouders zijn onderhoudsplichtig. De voogd is dit niet.
Voogdij kan door een rechtspersoon worden uitgeoefend.
Hoorcollege (week 1)
Jeugdrecht bevat onderdelen uit:
Burgerlijk recht
Strafrecht
Bestuursrecht
Belangrijke verdragen:
EVRM en IVRK
Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996
Haags verdrag inzake de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van
kinderen 1980
Het juridisch ouderschap heeft een aantal gevolgen:
U wordt elkaars erfgenaam. Bij overlijden heeft u recht op elkaars spullen.
Uw kind krijgt de achternaam van één van de juridisch ouders. U mag zelf kiezen welke
achternaam uw kind krijgt. Vanaf 1 januari 2024 mag u uw kind een dubbele achternaam
geven.
U bent verplicht om voor uw kind te zorgen. Ook financieel. U moet de kosten voor
verzorging en school betalen.
U heeft recht op omgang met uw kind en op informatie over uw kind.
Uw kind krijgt meestal de Nederlandse nationaliteit. U moet de Nederlandse nationaliteit
hebben op het moment dat uw kind geboren wordt.
Bij het ouderlijk gezag horen een aantal rechten en plichten (art. 1:245 lid 4 BW):
U heeft het recht en de plicht om het kind op te voeden en te verzorgen. Door het ouderlijk
gezag mag u keuzes maken in de opvoeding. Zo mag u kiezen waar het kind gaat wonen of
waar het kind naar school gaat.
U bent onderhoudsplichtig voor het kind. Dat betekent dat u de plicht heeft om financieel
voor uw kind te zorgen. U moet de kosten voor verzorging en opleiding betalen. Dit duurt
minimaal tot het kind 21 jaar is.
U bent verantwoordelijk voor het gedrag van uw kind. Zo bent u aansprakelijk als uw kind
jonger is dan 14 jaar en schade veroorzaakt.
U bent de wettelijke vertegenwoordiger van het kind totdat het kind 18 jaar wordt. Uw kind
mag bijvoorbeeld geen duur abonnement afsluiten zonder uw toestemming.
,Blijkt de vader niet de verwekker van het kind? In dat geval kan de vader, de moeder of het kind een
verzoek naar de rechtbank sturen om het vaderschap te ontkennen (art. 1:200 BW).
Erkenning kan geschieden (art. 1:203 lid 1 BW):
a. bij een akte van erkenning, opgemaakt door een ambtenaar van de burgerlijke stand;
b. bij notariële akte.
De erkenning heeft gevolg vanaf het tijdstip waarop zij is gedaan (art. 1:203 lid 2 BW).
In art. 1:204 BW is de nietigheid van de erkenning van een kind geregeld.
De toestemming van de moeder wier kind de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft bereikt, dan wel
de toestemming van het kind van twaalf jaren of ouder, kan op verzoek van de persoon die het kind
wil erkennen, door de toestemming van de rechtbank worden vervangen, tenzij dit de belangen van
de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt of een evenwichtige
sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt, mits deze
persoon (art. 1:204 lid 3 BW):
a. de verwekker van het kind is; of
b. de biologische vader van het kind, die niet de verwekker is en in een nauwe persoonlijke
betrekking staat tot het kind.
Gerechtelijke vaststelling vaderschap:
Het vaderschap kan door een rechter worden vastgesteld op verzoek van de moeder van het kind of
op verzoek van het kind zelf. Een verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap moet
ingediend worden via een advocaat (art. 1:207 BW).
Recht in ontwikkeling:
Verandering samenstelling van gezinnen
Aanpassingen wetgeving ouderschap en gezag
Regeling voor draagmoederschap
Het ouderlijk gezag omvat de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en
op te voeden (art. 1:247 lid 1 BW).
Onder verzorging en opvoeding worden mede verstaan de zorg en de verantwoordelijkheid voor het
geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind alsmede het bevorderen van de
ontwikkeling van zijn persoonlijkheid. In de verzorging en opvoeding van het kind passen de ouders
geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling toe (art. 1:247 lid 2
BW).
Het ouderlijk gezag omvat mede de verplichting van de ouder om de ontwikkeling van de banden van
zijn kind met de andere ouder te bevorderen (art. 1:247 lid 3 BW).
Het gezag heeft betrekking op de persoon van de minderjarige, het bewind over zijn vermogen en
zijn vertegenwoordiging in burgerlijke handelingen, zowel in als buiten rechte (art. 1:245 lid 4 BW).
Beslissingen tijdens gezag:
Woonplaats
Keuze opleiding/school
Godsdienst/levensovertuiging
Medische behandelingen
Aanvraag paspoort/identiteitskaart
, Kind meenemen naar het buitenland
Wijze begraven/cremeren
Onder gezag wordt verstaan ouderlijk gezag dan wel voogdij (art. 1:245 lid 2 BW).
Ouderlijk gezag wordt door de ouders gezamenlijk of door één ouder uitgeoefend. Voogdij wordt
door een ander dan een ouder uitgeoefend (art. 1:245 lid 3 BW).
In gevallen waarin de belangen van de ouders, voogden of verzorgers in conflict zijn met die van de
minderjarige, kan de rechtbank, of in het geval van financiële zaken, de kantonrechter, een
bijzondere curator benoemen om de minderjarige te vertegenwoordigen. Deze benoeming kan
plaatsvinden op verzoek van een belanghebbende of op initiatief van de rechter, indien dit in het
belang van de minderjarige noodzakelijk wordt geacht. De bijzondere curator vertegenwoordigt de
minderjarige in en buiten de rechtszaal, rekening houdend met de aard van het conflict tussen de
belangen (art. 1:250 lid 1 BW).
Gedurende hun huwelijk oefenen de ouders het gezag gezamenlijk uit (art. 1:251 lid 1 BW).
Gedurende hun geregistreerd partnerschap oefenen de ouders het gezag gezamenlijk uit (art.
1:253aa lid 1 BW).
Ongehuwde of niet-geregistreerde ouders (kind erkend na 1 januari 2023):
Dan heeft de erkenner meestal automatisch samen met de moeder het gezag over het kind. Als
gevolg van gewijzigde wetgeving hoeft het gezamenlijk gezag niet meer door de moeder en de
erkenner te worden aangevraagd bij de rechtbank.
In geval van gezamenlijke uitoefening van het gezag kunnen geschillen hieromtrent op verzoek van
de ouders of van een van hen aan de rechtbank worden voorgelegd. De rechtbank neemt een
zodanige beslissing als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt (art. 1:253a BW).
Indien het gezag over een kind bij één ouder berust, kan de rechtbank op gezamenlijk verzoek van de
met het gezag belaste ouder en een ander dan de ouder die in een nauwe persoonlijke betrekking tot
het kind staat, hen gezamenlijk met het gezag over het kind belasten (art. 1:253t lid 1 BW).
In het geval dat het kind tevens in familierechtelijke betrekking staat tot een andere ouder wordt het
verzoek slechts toegewezen, indien (art.1:253t lid 2 BW):
a. de ouder en de ander op de dag van het verzoek gedurende ten minste een aaneengesloten
periode van een jaar onmiddellijk voorafgaande aan het verzoek gezamenlijk de zorg voor
het kind hebben gehad; en
b. de ouder die het verzoek doet op de dag van het verzoek gedurende ten minste een
aaneengesloten periode van drie jaren alleen met het gezag belast is geweest.
De minderjarige dient rekening te houden met de aan de ouder of voogd in het kader van de
uitoefening van het gezag toekomende bevoegdheden, alsmede met de belangen van de overige
leden van het gezin waarvan hij deel uitmaakt (art 1:249 BW).
Verschil ouderlijk gezag en voogdij:
De ouders hebben de plicht om hun kind zelf op te voeden en te verzorgen. Een voogd mag
de zorg uit handen geven. Echter blijft de voogd wel verantwoordelijk voor de zorg van het
kind.
De ouders zijn onderhoudsplichtig. De voogd is dit niet.
Voogdij kan door een rechtspersoon worden uitgeoefend.
