Maatschappijleer Samenvatting
Hoofdstuk 7 Rechtsstaat
7.1 Filosofisch debat over het mensenrechtendilemma
Hobbes:
Het leven is een strijd tussen mensen Oorlog van allen tegen
alleen Mens kiest voor zichzelf Hij beschrijft dit in het boek
Leviathan (=oppermachtige staat)
Mensen geven vrijwillig een deel van hun vrijheid aan een heerser of
een staat (overkoepelende macht).
Overkoepelende macht zorgt voor vrede en vrijheid in de
samenleving Staat is dan een Leviathan geworden.
Rousseau:
De samenleving zorgt ervoor dat mensen te veel gericht zijn op het
eigenbelang
Mensen zijn van nature goed, onderdrukking maakt dat mensen te
veel gericht zijn op eigenbelang Onderdrukking kan liggen in
opvoeding en onderwijs, maar ook de regering.
Het algemeen belang moet gelden door het volk soevereiniteit te
geven Alle mensen geven namelijk een deel van hun eigen
vrijheid op aan de gemeenschap.
De staat regeert een land op basis van de algemene wil (“volonté
génerale”) Hij pleit dus voor soevereiniteit voor het volk.
, 7.2 Internationale vergelijking
Extreem- Links Centrum Rechts Extreem-
links rechts
Orde Vrijheid Orde
Totalitaire Sociale Democratisc Liberale Totalitaire
staat rechtsstaat he rechtsstaat staat
rechtsstaat
Extreem-links Strijd om orde te krijgen voor economische gelijkheid.
Links/centrum Debat over vrijheid met de nadruk op het voorkomen van
crimineel gedrag.
Centrum/rechts Debat over vrijheid met als nadruk op het bestraffen
van crimineel gedrag.
Extreem-rechts Strijd om orde te krijgen voor een cultuur.
Totalitaire staat = Allesoverheersende overheid controleert burgers
maximaal. Rechters zijn vaak ondergeschikt en er zijn weinig rechten voor
de bevolking.
Orde is kenmerkend, dus politie en leger hebben een belangrijke rol
Veel bevoegdheden om mensen te controleren en te zorgen voor orde en
stabiliteit door bijv. in het geheim te werken, mensen zomaar op te pakken
en te kunnen martelen tijdens het verhoren.
Ander woord is politiestaat = Een samenleving waar de (geheime)
politie onbegrensd is in haar macht en controle en waar staatsterreur
heerst.
Weer een andere benaming is een junta = Militaire dictatuur.
Een junta heeft vaak fascistische kenmerken en ontstaat meestal na een
staatsgreep = Een gewelddadige machtsovername.
Tussen de totalitaire staten zijn drie typen rechtstaten Bevolking heeft
rechten, dankzij het proces van democratisering.
Drie soorten rechten
Klassieke rechten = Rechten om burgers te beschermen ten opzichte
van de overheid, zoals vrijheid van godsdienst en meningsuiting,
recht op privacy, bezit en op een eerlijk proces.
Politieke rechten = Rechten van burgers om mee te beslissen, zoals
kiesrecht, recht op eerlijke en vrije verkiezingen en om verkozen te
worden.
Hoofdstuk 7 Rechtsstaat
7.1 Filosofisch debat over het mensenrechtendilemma
Hobbes:
Het leven is een strijd tussen mensen Oorlog van allen tegen
alleen Mens kiest voor zichzelf Hij beschrijft dit in het boek
Leviathan (=oppermachtige staat)
Mensen geven vrijwillig een deel van hun vrijheid aan een heerser of
een staat (overkoepelende macht).
Overkoepelende macht zorgt voor vrede en vrijheid in de
samenleving Staat is dan een Leviathan geworden.
Rousseau:
De samenleving zorgt ervoor dat mensen te veel gericht zijn op het
eigenbelang
Mensen zijn van nature goed, onderdrukking maakt dat mensen te
veel gericht zijn op eigenbelang Onderdrukking kan liggen in
opvoeding en onderwijs, maar ook de regering.
Het algemeen belang moet gelden door het volk soevereiniteit te
geven Alle mensen geven namelijk een deel van hun eigen
vrijheid op aan de gemeenschap.
De staat regeert een land op basis van de algemene wil (“volonté
génerale”) Hij pleit dus voor soevereiniteit voor het volk.
, 7.2 Internationale vergelijking
Extreem- Links Centrum Rechts Extreem-
links rechts
Orde Vrijheid Orde
Totalitaire Sociale Democratisc Liberale Totalitaire
staat rechtsstaat he rechtsstaat staat
rechtsstaat
Extreem-links Strijd om orde te krijgen voor economische gelijkheid.
Links/centrum Debat over vrijheid met de nadruk op het voorkomen van
crimineel gedrag.
Centrum/rechts Debat over vrijheid met als nadruk op het bestraffen
van crimineel gedrag.
Extreem-rechts Strijd om orde te krijgen voor een cultuur.
Totalitaire staat = Allesoverheersende overheid controleert burgers
maximaal. Rechters zijn vaak ondergeschikt en er zijn weinig rechten voor
de bevolking.
Orde is kenmerkend, dus politie en leger hebben een belangrijke rol
Veel bevoegdheden om mensen te controleren en te zorgen voor orde en
stabiliteit door bijv. in het geheim te werken, mensen zomaar op te pakken
en te kunnen martelen tijdens het verhoren.
Ander woord is politiestaat = Een samenleving waar de (geheime)
politie onbegrensd is in haar macht en controle en waar staatsterreur
heerst.
Weer een andere benaming is een junta = Militaire dictatuur.
Een junta heeft vaak fascistische kenmerken en ontstaat meestal na een
staatsgreep = Een gewelddadige machtsovername.
Tussen de totalitaire staten zijn drie typen rechtstaten Bevolking heeft
rechten, dankzij het proces van democratisering.
Drie soorten rechten
Klassieke rechten = Rechten om burgers te beschermen ten opzichte
van de overheid, zoals vrijheid van godsdienst en meningsuiting,
recht op privacy, bezit en op een eerlijk proces.
Politieke rechten = Rechten van burgers om mee te beslissen, zoals
kiesrecht, recht op eerlijke en vrije verkiezingen en om verkozen te
worden.
