Inhoud
Hoofdstuk 6 Designing Fieldwork (p.149-154)..............................................................................................................2
6.2 Ontwerpen van topic guides................................................................................................................................2
Hoofdstuk 7 In-depth Interviews (p.177-209)................................................................................................................4
7.1 Perspectieven op het interview............................................................................................................................4
7.2 Vormen en kenmerken van diepte-interviews.....................................................................................................5
7.3 De stadia van een interview.................................................................................................................................6
7.4 Formuleren van vragen om breedte en diepte te krijgen.....................................................................................8
7.5 Ondersteuning van de interviewdynamiek........................................................................................................10
7.6 Reageren op uitdagende situaties in interviews.................................................................................................11
7.7 Praktische overwegingen...................................................................................................................................13
Hoofdpunten............................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 10 Analysis and Processess (p.269-287).....................................................................................................15
10.1 Tradities en benaderingen................................................................................................................................15
10.2 De analytische reis...........................................................................................................................................17
10.3 Een vraag van terminologie.............................................................................................................................17
10.4 Formele analyse...............................................................................................................................................18
10.5 Data-management – een overzicht..................................................................................................................19
10.6 Abstractie en interpretatie – een overzicht......................................................................................................19
10.7 Routes door het analytische proces.................................................................................................................20
Hoofdpunten............................................................................................................................................................20
Hoofdstuk 13 Writing up Qualitative Research (p.367-384)........................................................................................22
13.1 Outputs van kwalitatief onderzoek..................................................................................................................22
13.2 Uitdagingen in het rapporteren van kwalitatieve data.....................................................................................23
13.3 Opschrijven van kwalitatieve onderzoeksbevindingen...................................................................................23
Hoofdpunten............................................................................................................................................................26
Samenvatting Consolidated criteria for reporting qualitative research (COREQ): a 32-item checklist for interviews
and focus groups...........................................................................................................................................................28
Ritchie, J., Lewis, J., McNaughton Nicholls, C., & Ormston, R. (2014). Qualitative Research Practice: A Guide for
Social Science Students and Researchers (2nd ed.). London: Sage Publications Ltd.
, Hoofdstuk 6 Designing Fieldwork (p.149-154)
6.2 Ontwerpen van topic guides
‘Topic guides’ (ook wel: interviewschema’s, interviewgidsen en discussiegidsen): een lijst van belangrijke thema’s die
onderzocht gaan worden (in de interacties met deelnemers) in het kwalitatieve onderzoek, opgedeeld in onderwerpen en
subonderwerpen. Een topic guide fungeert als geheugensteuntje van wat er onderzocht moet worden, zorgt voor de
juiste mate van consistentie in dataverzameling en geeft toch flexibiliteit om in te gaan op de details die opkomen
tijdens het gesprek met elke individuele deelnemer. Een topic guide is géén exacte beschrijving van de vragen die
gesteld gaan worden, want dat zou zorgen voor een beperking van de mate waarin de onderzoeker interactie kan hebben
en voorkomt het navolgen van niet geanticipeerde, maar toch relevante thema’s die opkomen tijdens het interview. Het
moet flexibel gebruikt worden en responsief vragen stellen aanmoedigen i.p.v. remmen.
Het ook een belangrijk openbaar document van de aanpak van het veldwerkproces, kan gebruikt worden voor overleg
en discussie over de richting en vorm van het onderzoek met financiers, stuurgroepen, collega’s en anderen. En als
meerdere mensen het veldwerk uitvoeren, zorgt het voor een gemeenschappelijk begrip van de beoogde aanpak en een
bruikbare mate van consistentie tussen onderzoekers.
De inhoud, structuur en lengte van guides
Ontwerp van topic guides begint bij het bepalen van welke onderwerpen de dataverzameling moet bevatten. Dit proces
begint met geven van een overzicht van de onderzoeksspecificatie, protocol, onderzoeksdoelen en relevante literatuur,
om een eerste beeld te krijgen van de belangrijke zaken die het omvat. Daarna nadenken over hoe het te groeperen en
ordenen, daarbij moet men opletten niet teveel te herhalen, dus een belangrijk issue niet aan elk onderwerp koppelen.
Beter is het om als er veel informatie over één onderwerp verzameld moet worden, dat in één sectie van de topic guide
te plaatsen. Ook belangrijk is het voorkomen van de neiging tot ‘scope creep’: steeds meer onderwerpen identificeren
en includeren in een guide, zodat het op een gegeven moment onmogelijk wordt om aan alle onderwerpen recht te doen
in het onderzoek.
Ordenen van dataverzameling
Na het in kaart brengen van de onderwerpen in de topic guide, is de volgende stap het nadenken over de volgorde. Dus
mentale voorstelling maken van de dataverzameling en de meest logische manier bedenken om de belangrijke
onderwerpen te organiseren. Deze volgorde hoeft in het veld niet noodzakelijk gevolgd te worden, maar het is om
verschillende redenen nuttig hier van te voren over na te denken:
1. In de praktijk is dataverzameling een lastig proces, waarbij de onderzoeker met onverwachte sociale situaties om
moet gaan, het volgen van een topic guide met een logische structuur maakt dit proces eenvoudiger.
2. Interviews en focusgroepen zijn processen met hun eigen structuur en dynamiek, dat betekent dat verschillende
zaken het best op verschillende fases in het proces naar voren kunnen komen. De discussie zal soepeler verlopen
als de onderwerpen op een logische en natuurlijke volgorde ter tafel worden gebracht.
Algemene principes voor ordenen topic guide: stadia van discussie in interviews en focusgroepen: (box 6.1 p.150)
1. Eerste stadium:
◦ Introductie en zetten van context.
2. Tweede stadium:
◦ Eenvoudige openingsvragen (oppervlakte niveau).
◦ Achtergrond en contextuele informatie – preliminaire informatie.
◦ Definitie/conceptuele vragen.
3. Derde stadium:
◦ Kern van het interview of groepsdiscussie – meer diepgaand bevragen en bediscussiëren.
◦ Verschuiven van indirecte vragen naar attitude/evaluatie/verklaring vragen.
◦ Verschuiven van algemene naar meer specifieke dekking.
4. Vierde stadium:
◦ Afbouwen.
◦ Vragen om te kijken naar de toekomst, suggesties geven.
◦ Samenvatten.
◦ Informatie geven over wat hierna gaat gebeuren, of over beschikbare hulp of steun (indien nodig).
Hoofdstuk 6 Designing Fieldwork (p.149-154)..............................................................................................................2
6.2 Ontwerpen van topic guides................................................................................................................................2
Hoofdstuk 7 In-depth Interviews (p.177-209)................................................................................................................4
7.1 Perspectieven op het interview............................................................................................................................4
7.2 Vormen en kenmerken van diepte-interviews.....................................................................................................5
7.3 De stadia van een interview.................................................................................................................................6
7.4 Formuleren van vragen om breedte en diepte te krijgen.....................................................................................8
7.5 Ondersteuning van de interviewdynamiek........................................................................................................10
7.6 Reageren op uitdagende situaties in interviews.................................................................................................11
7.7 Praktische overwegingen...................................................................................................................................13
Hoofdpunten............................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 10 Analysis and Processess (p.269-287).....................................................................................................15
10.1 Tradities en benaderingen................................................................................................................................15
10.2 De analytische reis...........................................................................................................................................17
10.3 Een vraag van terminologie.............................................................................................................................17
10.4 Formele analyse...............................................................................................................................................18
10.5 Data-management – een overzicht..................................................................................................................19
10.6 Abstractie en interpretatie – een overzicht......................................................................................................19
10.7 Routes door het analytische proces.................................................................................................................20
Hoofdpunten............................................................................................................................................................20
Hoofdstuk 13 Writing up Qualitative Research (p.367-384)........................................................................................22
13.1 Outputs van kwalitatief onderzoek..................................................................................................................22
13.2 Uitdagingen in het rapporteren van kwalitatieve data.....................................................................................23
13.3 Opschrijven van kwalitatieve onderzoeksbevindingen...................................................................................23
Hoofdpunten............................................................................................................................................................26
Samenvatting Consolidated criteria for reporting qualitative research (COREQ): a 32-item checklist for interviews
and focus groups...........................................................................................................................................................28
Ritchie, J., Lewis, J., McNaughton Nicholls, C., & Ormston, R. (2014). Qualitative Research Practice: A Guide for
Social Science Students and Researchers (2nd ed.). London: Sage Publications Ltd.
, Hoofdstuk 6 Designing Fieldwork (p.149-154)
6.2 Ontwerpen van topic guides
‘Topic guides’ (ook wel: interviewschema’s, interviewgidsen en discussiegidsen): een lijst van belangrijke thema’s die
onderzocht gaan worden (in de interacties met deelnemers) in het kwalitatieve onderzoek, opgedeeld in onderwerpen en
subonderwerpen. Een topic guide fungeert als geheugensteuntje van wat er onderzocht moet worden, zorgt voor de
juiste mate van consistentie in dataverzameling en geeft toch flexibiliteit om in te gaan op de details die opkomen
tijdens het gesprek met elke individuele deelnemer. Een topic guide is géén exacte beschrijving van de vragen die
gesteld gaan worden, want dat zou zorgen voor een beperking van de mate waarin de onderzoeker interactie kan hebben
en voorkomt het navolgen van niet geanticipeerde, maar toch relevante thema’s die opkomen tijdens het interview. Het
moet flexibel gebruikt worden en responsief vragen stellen aanmoedigen i.p.v. remmen.
Het ook een belangrijk openbaar document van de aanpak van het veldwerkproces, kan gebruikt worden voor overleg
en discussie over de richting en vorm van het onderzoek met financiers, stuurgroepen, collega’s en anderen. En als
meerdere mensen het veldwerk uitvoeren, zorgt het voor een gemeenschappelijk begrip van de beoogde aanpak en een
bruikbare mate van consistentie tussen onderzoekers.
De inhoud, structuur en lengte van guides
Ontwerp van topic guides begint bij het bepalen van welke onderwerpen de dataverzameling moet bevatten. Dit proces
begint met geven van een overzicht van de onderzoeksspecificatie, protocol, onderzoeksdoelen en relevante literatuur,
om een eerste beeld te krijgen van de belangrijke zaken die het omvat. Daarna nadenken over hoe het te groeperen en
ordenen, daarbij moet men opletten niet teveel te herhalen, dus een belangrijk issue niet aan elk onderwerp koppelen.
Beter is het om als er veel informatie over één onderwerp verzameld moet worden, dat in één sectie van de topic guide
te plaatsen. Ook belangrijk is het voorkomen van de neiging tot ‘scope creep’: steeds meer onderwerpen identificeren
en includeren in een guide, zodat het op een gegeven moment onmogelijk wordt om aan alle onderwerpen recht te doen
in het onderzoek.
Ordenen van dataverzameling
Na het in kaart brengen van de onderwerpen in de topic guide, is de volgende stap het nadenken over de volgorde. Dus
mentale voorstelling maken van de dataverzameling en de meest logische manier bedenken om de belangrijke
onderwerpen te organiseren. Deze volgorde hoeft in het veld niet noodzakelijk gevolgd te worden, maar het is om
verschillende redenen nuttig hier van te voren over na te denken:
1. In de praktijk is dataverzameling een lastig proces, waarbij de onderzoeker met onverwachte sociale situaties om
moet gaan, het volgen van een topic guide met een logische structuur maakt dit proces eenvoudiger.
2. Interviews en focusgroepen zijn processen met hun eigen structuur en dynamiek, dat betekent dat verschillende
zaken het best op verschillende fases in het proces naar voren kunnen komen. De discussie zal soepeler verlopen
als de onderwerpen op een logische en natuurlijke volgorde ter tafel worden gebracht.
Algemene principes voor ordenen topic guide: stadia van discussie in interviews en focusgroepen: (box 6.1 p.150)
1. Eerste stadium:
◦ Introductie en zetten van context.
2. Tweede stadium:
◦ Eenvoudige openingsvragen (oppervlakte niveau).
◦ Achtergrond en contextuele informatie – preliminaire informatie.
◦ Definitie/conceptuele vragen.
3. Derde stadium:
◦ Kern van het interview of groepsdiscussie – meer diepgaand bevragen en bediscussiëren.
◦ Verschuiven van indirecte vragen naar attitude/evaluatie/verklaring vragen.
◦ Verschuiven van algemene naar meer specifieke dekking.
4. Vierde stadium:
◦ Afbouwen.
◦ Vragen om te kijken naar de toekomst, suggesties geven.
◦ Samenvatten.
◦ Informatie geven over wat hierna gaat gebeuren, of over beschikbare hulp of steun (indien nodig).
