Economie hoofdstuk 10 Marktaanbod
10.1 Prijs, winst en bedrijfsproductie
De winst is maximaal als de marginale opbrengst gelijk is aan de marginale kosten.
Productiebeperking levert meer winst op dan handhaving van de productiehoeveelheid.
Daarom beperken ondernemers ook de productie wanneer de marktprijs afneemt.
Een bedrijf lijdt verlies wanneer de prijs onder de gemiddelde totale kosten ligt. Wanneer de
prijs hoger is dan de variabele kosten, blijft het bedrijf op korte termijn toch doorgaan met
produceren. Het bedrijf verdient dan immer nog een deel van de constante kosten terug. Pas
als de prijs onder de gemiddelde variabele kosten komt, is het verlies groter dan de
constanten kosten. Zelfs de variabele kosten worden niet helemaal terugverdiend. De
productie wordt dan gestaakt. Dit heet het shut-downpoint.
Een prijsaanbodlijn geeft het verband weer tussen de prijs van een goed en de aangeboden
hoeveelheid van dat goed. Hij komt overeen met de marginalekostenlijn voor zover deze ligt
boven de gemiddelde variabele kosten.
10.2 Prijs en marktaanbod
Een individuele prijsaanbodcurve geeft het verband weer tussen de prijs van een product
en de aangeboden hoeveelheid van 1 aanbieder. Een collectieve prijsaanbodcurve is de
opstelling van alle individuele prijsaanbodcurven en geeft verband weer tussen de prijs en het
totale marktaanbod.
De prijsaanbodcurve heeft een stijgend verloop, uitgezonderd de situatie waarin het aanbod
prijsonafhankelijk is. Het stijgende verloop komt doordat er een positief verband is tussen de
prijs en de aangeboden hoeveelheid. Als de prijs stijgt, stijgt het aanbod. Daalt de prijs, dan
daalt het aanbod. Andersom geldt dit verband niet. Als het aanbod stijgt, daalt de prijs.
10.3 Kosten en marktaanbod
Als de prijs van een goed verandert, verandert de aangeboden hoeveelheid. Het verloop van
de prijsaanbodcurve verandert niet, maar er komt een ander punt op de aanbodlijn tot stand.
Er is dan sprake van een verschuiving langs de prijsaanbodcurve.
Verschuiving naar links: aanbod neemt af ongeacht de marktprijs
Verschuiving naar rechts: aanbod neemt toe ongeacht de prijs
Een verschuiving van de prijsaanbodcurve naar rechts kan de volgende oorzaken hebben:
Toename van het aantal producenten
Daling van de productiekosten
Stijging van de efcicntie bij het productieproces
Daling van de rente. Hierdoor wordt het goedkoper om (diepte-)investeringen te doen,
die een goedkopere productie tot gevolg hebben.
10.4 Prijselasticiteit van het aanbod
De prijselasticiteit van het aanbod (epa) geeft aan met hoeveel procent de aangeboden
hoeveelheid verandert als de prijs met 1% verandert. Berekenen:
% verandering aangeboden hoeveelheid : % verandering prijs
o (nieuw aanbod – oud aanbod : oud aanbod x 100%) : (nieuwe prijs – oud prijs :
oud prijs x 100%)
Wanneer de epa meer is dan 1, is het aanbod prijselastisch. Het aanbod neemt sterker toe
of daalt sterker dan de prijs. Wanneer de epa tussen 0 en 1 ligt, is het aanbod
prijsinelastisch. Het aanbod neemt minder toe of daalt minder dan de prijs. Wanneer de epa
precies 0 is, is er sprake van een prijsonafhankelijk aanbod.
Op lange termijn is het aanbod prijselastischer dan op korte termijn. Op lange termijn kan de
productiecapaciteit worden aangepast. Als de prijs structureel stijgt, kan de
productiecapaciteit worden vergroot of er worden nieuwe aanbieders aangetrokken.
10.1 Prijs, winst en bedrijfsproductie
De winst is maximaal als de marginale opbrengst gelijk is aan de marginale kosten.
Productiebeperking levert meer winst op dan handhaving van de productiehoeveelheid.
Daarom beperken ondernemers ook de productie wanneer de marktprijs afneemt.
Een bedrijf lijdt verlies wanneer de prijs onder de gemiddelde totale kosten ligt. Wanneer de
prijs hoger is dan de variabele kosten, blijft het bedrijf op korte termijn toch doorgaan met
produceren. Het bedrijf verdient dan immer nog een deel van de constante kosten terug. Pas
als de prijs onder de gemiddelde variabele kosten komt, is het verlies groter dan de
constanten kosten. Zelfs de variabele kosten worden niet helemaal terugverdiend. De
productie wordt dan gestaakt. Dit heet het shut-downpoint.
Een prijsaanbodlijn geeft het verband weer tussen de prijs van een goed en de aangeboden
hoeveelheid van dat goed. Hij komt overeen met de marginalekostenlijn voor zover deze ligt
boven de gemiddelde variabele kosten.
10.2 Prijs en marktaanbod
Een individuele prijsaanbodcurve geeft het verband weer tussen de prijs van een product
en de aangeboden hoeveelheid van 1 aanbieder. Een collectieve prijsaanbodcurve is de
opstelling van alle individuele prijsaanbodcurven en geeft verband weer tussen de prijs en het
totale marktaanbod.
De prijsaanbodcurve heeft een stijgend verloop, uitgezonderd de situatie waarin het aanbod
prijsonafhankelijk is. Het stijgende verloop komt doordat er een positief verband is tussen de
prijs en de aangeboden hoeveelheid. Als de prijs stijgt, stijgt het aanbod. Daalt de prijs, dan
daalt het aanbod. Andersom geldt dit verband niet. Als het aanbod stijgt, daalt de prijs.
10.3 Kosten en marktaanbod
Als de prijs van een goed verandert, verandert de aangeboden hoeveelheid. Het verloop van
de prijsaanbodcurve verandert niet, maar er komt een ander punt op de aanbodlijn tot stand.
Er is dan sprake van een verschuiving langs de prijsaanbodcurve.
Verschuiving naar links: aanbod neemt af ongeacht de marktprijs
Verschuiving naar rechts: aanbod neemt toe ongeacht de prijs
Een verschuiving van de prijsaanbodcurve naar rechts kan de volgende oorzaken hebben:
Toename van het aantal producenten
Daling van de productiekosten
Stijging van de efcicntie bij het productieproces
Daling van de rente. Hierdoor wordt het goedkoper om (diepte-)investeringen te doen,
die een goedkopere productie tot gevolg hebben.
10.4 Prijselasticiteit van het aanbod
De prijselasticiteit van het aanbod (epa) geeft aan met hoeveel procent de aangeboden
hoeveelheid verandert als de prijs met 1% verandert. Berekenen:
% verandering aangeboden hoeveelheid : % verandering prijs
o (nieuw aanbod – oud aanbod : oud aanbod x 100%) : (nieuwe prijs – oud prijs :
oud prijs x 100%)
Wanneer de epa meer is dan 1, is het aanbod prijselastisch. Het aanbod neemt sterker toe
of daalt sterker dan de prijs. Wanneer de epa tussen 0 en 1 ligt, is het aanbod
prijsinelastisch. Het aanbod neemt minder toe of daalt minder dan de prijs. Wanneer de epa
precies 0 is, is er sprake van een prijsonafhankelijk aanbod.
Op lange termijn is het aanbod prijselastischer dan op korte termijn. Op lange termijn kan de
productiecapaciteit worden aangepast. Als de prijs structureel stijgt, kan de
productiecapaciteit worden vergroot of er worden nieuwe aanbieders aangetrokken.
