Samenvatting
LEVENSFASEN
,Inhoudsopgave
Babytijd......................................................................................................................................................... 2
Fysieke ontwikkeling............................................................................................................................................2
Cognitieve ontwikkeling.......................................................................................................................................3
De sociale en persoonlijke ontwikkeling .............................................................................................................4
Toepassingsopdracht:..........................................................................................................................................5
Peuter- en kleutertijd ................................................................................................................................... 5
Fysieke ontwikkeling............................................................................................................................................5
Cognitieve ontwikkeling.......................................................................................................................................6
De sociale en persoonlijke ontwikkeling..............................................................................................................7
Toepassingsopdracht:..........................................................................................................................................9
Schooltijd.................................................................................................................................................... 10
De fysieke ontwikkeling......................................................................................................................................10
De cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................10
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................11
Toepassingsopdracht:........................................................................................................................................12
Adolescentie................................................................................................................................................ 12
De fysieke ontwikkeling......................................................................................................................................12
De cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................13
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................14
Toepassingsopdracht:........................................................................................................................................16
Jongvolwassenheid...................................................................................................................................... 16
fysieke ontwikkeling...........................................................................................................................................16
Cognitieve ontwikkeling.....................................................................................................................................17
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................17
Toepassingsopdracht:........................................................................................................................................19
Middelbare leeftijd...................................................................................................................................... 19
fysieke ontwikkeling...........................................................................................................................................19
De cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................20
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................20
Toepassingsopdracht:........................................................................................................................................21
Ouderdom................................................................................................................................................... 22
fysieke ontwikkeling...........................................................................................................................................22
De cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................23
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................23
, Het einde..................................................................................................................................................... 24
Babytijd
Fysieke ontwikkeling
Groei en ontwikkeling
Het denken, het voelen, het doen van baby’s gebeurt allemaal met het zenuwstelsel. Dit
bestaat uit de hersenen en de zenuwen. Neuronen zijn de basiscellen van het zenuwstelsel.
Er is een eigenschap die de neuronen onderscheidt van andere cellen. Ze kunnen berichten
overbrengen naar andere cellen. Om dit mogelijk te maken zitten er vertakkingen aan het
uiteinde die dendrieten heten. Deze dendrieten kunnen de berichten van andere cellen
ontvangen. Aan het andere uiteinde van de neuron zit de axon hier bevinden zich de
berichten die naar andere neuronen moeten. De neurotransmitters maken dit mogelijk, deze
“chemische boodschappers” gaan door de spleten van de neuronen. Die spleten worden de
synapsen genoemd. Naarmate de baby steeds meer ervaringen opdoet sterven de neuronen
die geen verbindingen hebben met andere neuronen af. Hierdoor wordt het zenuwstelsel
steeds effectiever. Myelinen bedenkt de axonen, dit beschermt en maakt versnelt het
overdragen van zenuwsignalen. De neuronen verplaatsen naar de hersenschors (dit is de
bovenste laag van de hersenen, later verantwoordelijk voor redeneren en denken). Na een
paar maanden groeit de myelinesering en de synapsen in de hersenschors bij de auditieve
en visuele vaardigheden. Shakenbabysyndroom is het door elkaar schudden van de baby
omdat het niet ophoudt met huilen waardoor de hersenen van een baby beschadigen. De
ontwikkeling van de hersenen is ook te danken aan de invloed van de omgeving. De “mate
waarin zich ontwikkelende structuren of gedragspatronen te veranderen zijn als gevolg van
ervaringen” is de plasticiteit. In een gevoelige periode is de baby extra gevoelig voor
omgevingsinvloeden. Dit kan consequenties hebben voor de baby’s ontwikkeling.
Reflexen
Baby’s hebben weinig kracht vanwege meer vet dan spieren. Ook zitten de verhoudingen in
het lichaam niet lekker in elkaar. Een groot hoofd met een klein lichaam. Toch ontwikkelen
baby’s snel en hebben ze bij de geboorte al een aantal vaardigheden door de zogeheten
reflexen. Deze reflexen treden automatisch op bij bepaalde stimuli. De meeste reflexen
verdwijnen uiteindelijk maar de knipperreflex blijft, dit is het knipperen van de ogen bij
blootstelling aan licht om het netvlies te beschermen. De reflexen komen waarschijnlijk van
ons niet menselijke verleden. Deze reflexen hebben voor nu dus weinig nut tot overleving,
maar helpen wel vaak bij aan de ouder-kind relatie. Zoals de grijpreflex bijvoorbeeld zal een
ouder opvatten als een affectieve reactie en zal de relatie tussen de ouder en het kind
versterken.
Motorische vaardigheden
Een baby is in staat om een aantal grove motorische vaardigheden te verrichten, dit
verandert natuurlijk naarmate de baby ouder wordt en veel complexere vaardigheden gaat
uitvoeren. Zo zijn er een aantal motorische mijlpalen, van zitten zonder ondersteuning tot
loslopen en een toren bouwen. Elke ouder kan zich wel herinneren hoe de baby zich zo snel
verder ontwikkelde. Zo ontwikkelen baby’s zich ook steeds meer tot de fijne motoriek. De
coördinatie tussen hun armen en benen wordt steeds beter. Ook wordt het grijpreflex
opnieuw ontwikkeld tot een meer gezuiverde vorm van grijpen. Uiteindelijk is de baby in staat
om met de hand een voorwerp vast te pakken waarbij duim en wijsvinger een cirkeltje
vormen, ook wel de pincetgreep. Een verklaring voor de ontwikkeling en coördinatie van
deze motorische vaardigheden is de dynamische systeemtheorie, ontwikkeld door
ontwikkelingspsychologe Esther Thelen. Dit houdt in dat de motorische ontwikkeling niet
LEVENSFASEN
,Inhoudsopgave
Babytijd......................................................................................................................................................... 2
Fysieke ontwikkeling............................................................................................................................................2
Cognitieve ontwikkeling.......................................................................................................................................3
De sociale en persoonlijke ontwikkeling .............................................................................................................4
Toepassingsopdracht:..........................................................................................................................................5
Peuter- en kleutertijd ................................................................................................................................... 5
Fysieke ontwikkeling............................................................................................................................................5
Cognitieve ontwikkeling.......................................................................................................................................6
De sociale en persoonlijke ontwikkeling..............................................................................................................7
Toepassingsopdracht:..........................................................................................................................................9
Schooltijd.................................................................................................................................................... 10
De fysieke ontwikkeling......................................................................................................................................10
De cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................10
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................11
Toepassingsopdracht:........................................................................................................................................12
Adolescentie................................................................................................................................................ 12
De fysieke ontwikkeling......................................................................................................................................12
De cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................13
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................14
Toepassingsopdracht:........................................................................................................................................16
Jongvolwassenheid...................................................................................................................................... 16
fysieke ontwikkeling...........................................................................................................................................16
Cognitieve ontwikkeling.....................................................................................................................................17
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................17
Toepassingsopdracht:........................................................................................................................................19
Middelbare leeftijd...................................................................................................................................... 19
fysieke ontwikkeling...........................................................................................................................................19
De cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................20
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................20
Toepassingsopdracht:........................................................................................................................................21
Ouderdom................................................................................................................................................... 22
fysieke ontwikkeling...........................................................................................................................................22
De cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................23
De sociale en persoonlijke ontwikkeling............................................................................................................23
, Het einde..................................................................................................................................................... 24
Babytijd
Fysieke ontwikkeling
Groei en ontwikkeling
Het denken, het voelen, het doen van baby’s gebeurt allemaal met het zenuwstelsel. Dit
bestaat uit de hersenen en de zenuwen. Neuronen zijn de basiscellen van het zenuwstelsel.
Er is een eigenschap die de neuronen onderscheidt van andere cellen. Ze kunnen berichten
overbrengen naar andere cellen. Om dit mogelijk te maken zitten er vertakkingen aan het
uiteinde die dendrieten heten. Deze dendrieten kunnen de berichten van andere cellen
ontvangen. Aan het andere uiteinde van de neuron zit de axon hier bevinden zich de
berichten die naar andere neuronen moeten. De neurotransmitters maken dit mogelijk, deze
“chemische boodschappers” gaan door de spleten van de neuronen. Die spleten worden de
synapsen genoemd. Naarmate de baby steeds meer ervaringen opdoet sterven de neuronen
die geen verbindingen hebben met andere neuronen af. Hierdoor wordt het zenuwstelsel
steeds effectiever. Myelinen bedenkt de axonen, dit beschermt en maakt versnelt het
overdragen van zenuwsignalen. De neuronen verplaatsen naar de hersenschors (dit is de
bovenste laag van de hersenen, later verantwoordelijk voor redeneren en denken). Na een
paar maanden groeit de myelinesering en de synapsen in de hersenschors bij de auditieve
en visuele vaardigheden. Shakenbabysyndroom is het door elkaar schudden van de baby
omdat het niet ophoudt met huilen waardoor de hersenen van een baby beschadigen. De
ontwikkeling van de hersenen is ook te danken aan de invloed van de omgeving. De “mate
waarin zich ontwikkelende structuren of gedragspatronen te veranderen zijn als gevolg van
ervaringen” is de plasticiteit. In een gevoelige periode is de baby extra gevoelig voor
omgevingsinvloeden. Dit kan consequenties hebben voor de baby’s ontwikkeling.
Reflexen
Baby’s hebben weinig kracht vanwege meer vet dan spieren. Ook zitten de verhoudingen in
het lichaam niet lekker in elkaar. Een groot hoofd met een klein lichaam. Toch ontwikkelen
baby’s snel en hebben ze bij de geboorte al een aantal vaardigheden door de zogeheten
reflexen. Deze reflexen treden automatisch op bij bepaalde stimuli. De meeste reflexen
verdwijnen uiteindelijk maar de knipperreflex blijft, dit is het knipperen van de ogen bij
blootstelling aan licht om het netvlies te beschermen. De reflexen komen waarschijnlijk van
ons niet menselijke verleden. Deze reflexen hebben voor nu dus weinig nut tot overleving,
maar helpen wel vaak bij aan de ouder-kind relatie. Zoals de grijpreflex bijvoorbeeld zal een
ouder opvatten als een affectieve reactie en zal de relatie tussen de ouder en het kind
versterken.
Motorische vaardigheden
Een baby is in staat om een aantal grove motorische vaardigheden te verrichten, dit
verandert natuurlijk naarmate de baby ouder wordt en veel complexere vaardigheden gaat
uitvoeren. Zo zijn er een aantal motorische mijlpalen, van zitten zonder ondersteuning tot
loslopen en een toren bouwen. Elke ouder kan zich wel herinneren hoe de baby zich zo snel
verder ontwikkelde. Zo ontwikkelen baby’s zich ook steeds meer tot de fijne motoriek. De
coördinatie tussen hun armen en benen wordt steeds beter. Ook wordt het grijpreflex
opnieuw ontwikkeld tot een meer gezuiverde vorm van grijpen. Uiteindelijk is de baby in staat
om met de hand een voorwerp vast te pakken waarbij duim en wijsvinger een cirkeltje
vormen, ook wel de pincetgreep. Een verklaring voor de ontwikkeling en coördinatie van
deze motorische vaardigheden is de dynamische systeemtheorie, ontwikkeld door
ontwikkelingspsychologe Esther Thelen. Dit houdt in dat de motorische ontwikkeling niet
