Anatomie, Fysiologie en Ziekteleer BLOK 1.2
Boek: Beknopte integrale ziekteleer.
Hoofdstuk 3.4 Symptomen van de ademhaling.
Hoofdstuk 3.7.1 Cyanose.
Les 30-11-2018 – TH 26 Stoornissen in de ademhaling - voorbereiding.
3.4.1 Kortademigheid: dyspneu:
Anatomie en fysiologie ademhaling:
- Besturing van de ademhaling vanuit de hersenstam, de bijdrage van middenrif,
tussenribspieren en longvliezen en de elastiiteit van de longblaasjes.
Redenen om iemand kortademig/benauwd te noemen:
- Patint voelt ziih kortademig of benauwd (ssubjeiteff).
- Je signaleert/observeert kortademigheid of benauwdheid bij iemand (sobjeiteff).
Kenmerken van dyspneu: Aanwijzing voor: Kan gepaard gaan met:
- Ademfrequente >20-25 per min - Pneumonie. - Hoesten en sputum.
(staihypneuf), oppervlakkig. - Koorts (skoortspiekf) pijn, vast aan
de ademhaling.
- Centrale iyanose.
- Versihijnselen van iompliiates:
Delier
Atriumfibrilleren.
- Dyspneu d’efort - Hartfalen. - Hartritmestoornissen.
= Kortademigheid bij - Oedeem op andere plaatsen.
inspanning.
- Ademfrequente hoog, toename - Aiuut toegenomen hartfalen. - Hartritmestoornissen.
bij plat liggen (sorthopneuf). - Asthma iardiale. - Oedeem op andere plaatsen.
- Aanvalsgewijs: piepende, - Asthma bronihiale - Hoesten
verlengde en geforieerde - Moeilijk op te hoesten slijm.
uitademing.
- Aanvalsgewijs, snel en diep. - Hyperventlate. - Tintelingen in handen en rond de
mond.
- Drukkend gevoel op de borst.
- Paniek.
- Hele tjd een verlengde en soms - Emfyseem. - Tonvormige borstholte.
piepende uitademing, toename - Cyanose.
bij inspanning.
- Inademen doet pijn. - Pneumothorax. - Afhankelijk van oorzaak.
- Pleurits.
- Ribkneuzing, botmetastasen.
Zuurstofsaturatiemeting en andere metingen:
- De zuurstofsaturate is het perientage hemoglobine dat zuurstof bij ziih heef.
- Normaal: >97% in arterieel bloed, perientage neemt af bij stoornissen in de ventlate,
difusie of als er gebieden in de longen zijn waar wel bloed komt, maar geen verse luiht.
- Met een piekstroommeter kan iemand met bijv. astma thuis zelf snel en redelijk
betrouwbaar vaststellen hoe erg de uitademing belemmerd is.
- Bij bloedanalyse worden versihillende metngen gedaan die te maken hebben met de
gaswisseling.
, Twee soorten observaties bij kortademigheid:
1. Intensiteit van kortademigheid in kaart 2. Levert mogelijk aanwijzingen op voor de
brengen: oorzaak er van:
- Wat de patint erover verteld. - Type ademhaling: Borst- of buikademhaling.
- Toegenomen ademhalingsfrequente (s>20p.m.f). - Is er een verlengde uitademhaling?
- Ademhalingsdiepte. - Aanwezigheid van een stridor?
- Kortademigheid bij inspanning (swelke inspanning?f). - Zet de ribbenkast ziih symmetrisih uit? pijn.
- Angstversihijnselen. - Pijn bij diep doorademen?
- Naar ademhappen en daardoor nauwelijks een paar - Hoesten: droog of produitef?
woorden aihter elkaar kunnen spreken. - Sputum: welke kleur?
- Hulpademhalingsspieren en kenmerkende houding. - Toename van de kortademigheid bij plat liggen?
- Intrekkingen van de huid onder in de hals of bij de - Aanval van kortademigheid enige tjd na het gaan
onderste ribben tjdens inademing. slapen of rusten, waarbij reihtop komen helpt.
- Taihyiardie: een toegenomen hartslagfrequente.
- Centrale iyanose.
Pathofysiologie van dyspneu:
- Het ademientrum in de hersenstam regelt de snelheid en de diepte van het ademen.
- Bij een gezond persoon bepaalt vooral liihamelijke inspanning het CO2 gehalte van het bloed
en daarmee de prikkel om te ademen.
- Als iemand ziek wordt, wordt een verlaging van het zuurstofgehalte van het bloed een
belangrijke faitor en er kan dyspneu optreden:
Een daling van het pH van het plasma is een extra prikkel voor het ademen. Een teveel
aan zure stofen (sToename produite CO2 of andere zure stofenf) in het bloed zorgt
voor een toename van de ademhaling (sverzuring van het plasma = aiidosef). Het
liihaam probeert het oversihot aan zuur uit te ademen in de vorm van CO2.
Zintuigjes in de longen, de wand van de borstkas en de longslagader spelen een rol. Ze
registreren bijv. de kraiht die de spieren leveren, de mate waarin de longen open
worden getrokken en een toegenomen bloeddruk in de longslagader. Deze informate
wordt in het ademientrum verwerkt en bepaald mede het ervaren van kortademigheid
en het toenemen van de ademarbeid.
Angst kan de ademhaling intensiveren, dit kan hyperventlate veroorzaken.
Een te laag hemoglobinegehalte (sanemief) zorgt ervoor dat het bloed minder zuurstof
kan vervoeren.
Een toegenomen zuurstofehoefe van weefsels, zoals bij koorts of een te snelle
werking van de sihildklier.
Afgenomen zuurstofvoorziening in de weefsel (shypoxief) bij shoik, dit gaat samen met
melkzuurproduite.
Pijn in de borstkaswand of in de buik die het diep doorademen belemmert.
Boek: Beknopte integrale ziekteleer.
Hoofdstuk 3.4 Symptomen van de ademhaling.
Hoofdstuk 3.7.1 Cyanose.
Les 30-11-2018 – TH 26 Stoornissen in de ademhaling - voorbereiding.
3.4.1 Kortademigheid: dyspneu:
Anatomie en fysiologie ademhaling:
- Besturing van de ademhaling vanuit de hersenstam, de bijdrage van middenrif,
tussenribspieren en longvliezen en de elastiiteit van de longblaasjes.
Redenen om iemand kortademig/benauwd te noemen:
- Patint voelt ziih kortademig of benauwd (ssubjeiteff).
- Je signaleert/observeert kortademigheid of benauwdheid bij iemand (sobjeiteff).
Kenmerken van dyspneu: Aanwijzing voor: Kan gepaard gaan met:
- Ademfrequente >20-25 per min - Pneumonie. - Hoesten en sputum.
(staihypneuf), oppervlakkig. - Koorts (skoortspiekf) pijn, vast aan
de ademhaling.
- Centrale iyanose.
- Versihijnselen van iompliiates:
Delier
Atriumfibrilleren.
- Dyspneu d’efort - Hartfalen. - Hartritmestoornissen.
= Kortademigheid bij - Oedeem op andere plaatsen.
inspanning.
- Ademfrequente hoog, toename - Aiuut toegenomen hartfalen. - Hartritmestoornissen.
bij plat liggen (sorthopneuf). - Asthma iardiale. - Oedeem op andere plaatsen.
- Aanvalsgewijs: piepende, - Asthma bronihiale - Hoesten
verlengde en geforieerde - Moeilijk op te hoesten slijm.
uitademing.
- Aanvalsgewijs, snel en diep. - Hyperventlate. - Tintelingen in handen en rond de
mond.
- Drukkend gevoel op de borst.
- Paniek.
- Hele tjd een verlengde en soms - Emfyseem. - Tonvormige borstholte.
piepende uitademing, toename - Cyanose.
bij inspanning.
- Inademen doet pijn. - Pneumothorax. - Afhankelijk van oorzaak.
- Pleurits.
- Ribkneuzing, botmetastasen.
Zuurstofsaturatiemeting en andere metingen:
- De zuurstofsaturate is het perientage hemoglobine dat zuurstof bij ziih heef.
- Normaal: >97% in arterieel bloed, perientage neemt af bij stoornissen in de ventlate,
difusie of als er gebieden in de longen zijn waar wel bloed komt, maar geen verse luiht.
- Met een piekstroommeter kan iemand met bijv. astma thuis zelf snel en redelijk
betrouwbaar vaststellen hoe erg de uitademing belemmerd is.
- Bij bloedanalyse worden versihillende metngen gedaan die te maken hebben met de
gaswisseling.
, Twee soorten observaties bij kortademigheid:
1. Intensiteit van kortademigheid in kaart 2. Levert mogelijk aanwijzingen op voor de
brengen: oorzaak er van:
- Wat de patint erover verteld. - Type ademhaling: Borst- of buikademhaling.
- Toegenomen ademhalingsfrequente (s>20p.m.f). - Is er een verlengde uitademhaling?
- Ademhalingsdiepte. - Aanwezigheid van een stridor?
- Kortademigheid bij inspanning (swelke inspanning?f). - Zet de ribbenkast ziih symmetrisih uit? pijn.
- Angstversihijnselen. - Pijn bij diep doorademen?
- Naar ademhappen en daardoor nauwelijks een paar - Hoesten: droog of produitef?
woorden aihter elkaar kunnen spreken. - Sputum: welke kleur?
- Hulpademhalingsspieren en kenmerkende houding. - Toename van de kortademigheid bij plat liggen?
- Intrekkingen van de huid onder in de hals of bij de - Aanval van kortademigheid enige tjd na het gaan
onderste ribben tjdens inademing. slapen of rusten, waarbij reihtop komen helpt.
- Taihyiardie: een toegenomen hartslagfrequente.
- Centrale iyanose.
Pathofysiologie van dyspneu:
- Het ademientrum in de hersenstam regelt de snelheid en de diepte van het ademen.
- Bij een gezond persoon bepaalt vooral liihamelijke inspanning het CO2 gehalte van het bloed
en daarmee de prikkel om te ademen.
- Als iemand ziek wordt, wordt een verlaging van het zuurstofgehalte van het bloed een
belangrijke faitor en er kan dyspneu optreden:
Een daling van het pH van het plasma is een extra prikkel voor het ademen. Een teveel
aan zure stofen (sToename produite CO2 of andere zure stofenf) in het bloed zorgt
voor een toename van de ademhaling (sverzuring van het plasma = aiidosef). Het
liihaam probeert het oversihot aan zuur uit te ademen in de vorm van CO2.
Zintuigjes in de longen, de wand van de borstkas en de longslagader spelen een rol. Ze
registreren bijv. de kraiht die de spieren leveren, de mate waarin de longen open
worden getrokken en een toegenomen bloeddruk in de longslagader. Deze informate
wordt in het ademientrum verwerkt en bepaald mede het ervaren van kortademigheid
en het toenemen van de ademarbeid.
Angst kan de ademhaling intensiveren, dit kan hyperventlate veroorzaken.
Een te laag hemoglobinegehalte (sanemief) zorgt ervoor dat het bloed minder zuurstof
kan vervoeren.
Een toegenomen zuurstofehoefe van weefsels, zoals bij koorts of een te snelle
werking van de sihildklier.
Afgenomen zuurstofvoorziening in de weefsel (shypoxief) bij shoik, dit gaat samen met
melkzuurproduite.
Pijn in de borstkaswand of in de buik die het diep doorademen belemmert.
