Samenvatting week 11 t-m 19
week 11: Lichaamssamenstelling en energiebehoefte bepalen en uitleggen.
- uitleggen uit welke onderdelen het lichaam is samengesteld;
- de nieuwste technologische ontwikkelingen om de energiebehoefte en
lichaamssamenstelling te meten toelichten;
- de energiebehoefte van gezonde volwassenen berekenen met formules en met
technologische toepassingen;
- de uitkomsten van de berekende energiebehoefte van gezonde volwassenen en labwaarden
interpreteren;
- beargumenteren wanneer een methode om de energiebehoefte en lichaamssamenstelling
te meten geschikt is voor een bepaalde situatie;
- de metabole en bio energetische paden in het lichaam uitleggen.
week 12: Kwantitatief onderzoek
- de basisprincipes van kwantitatief onderzoek kunnen toepassen/vertalen op eigen
verzamelde data (variabelen, frequentie, meetniveau’s, centrummaten en spreidingsmaten);
- data verzamelen en registreren volgens vooropgesteld protocol (onderzoeksopzet).
week 13 : Ademhaling, het hart en de bloedsomloop
- de bouw en de werking van het ademhalingsstelsel, het hart en de bloedomloop uitleggen;
- de begrippen slikken, dysfagie, verslikken (aspiratie) en aspiratiepneumonie, trombus en
embolus uitleggen;
- het begrip anemie, de oorzaken en symptomen van anemie en de relatie met een tekort aan
foliumzuur, vitamine B12 en ijzer uitleggen.
week 14: Vochtbalans, uitdroging en de werking van de nieren
- de bouw en de werking van de nieren uitleggen;
- verklaren welke problemen optreden als de nieren niet volledig werken;
- uitleggen hoe de vochtbalans in ons lichaam werkt, welke functies de vochthuishouding
vervult en welke factoren dit beïnvloeden;
- verklaren welke oorzaken en gevolgen er zijn van de verschillende vormen van dehydratie en
waterintoxicatie;
- advies geven aan risicogroepen met dehydratatie en waterintoxicatie.
week 15/16: Hypertensie en hypercholesterolemie
- de pathofysiologie bij cliënten met hypertensie en hypercholestolemie verklaren;
- op methodische wijze (volgens het kritisch redeneren principe) een casus van een cliënt met
hypertensie en hypercholesterolemie doorlopen volgens de normen van het beroep;
- beargumenteerd pluis/niet pluis situaties, door juist signaleren van rode vragen bij een cliënt
met hypertensie, hypercholesterolemie door gebruik te maken van een
screeningsinstrument;
- op basis van de gegevens en hypothesen uit het diëtistisch onderzoek
- een diëtistische diagnose bij een cliënt met hypertensie en hypercholesterolemie
formuleren gebruikmakend van ICF terminologie;
- op basis van de diëtistische diagnose een Evidence Based behandelplan opstellen bij een
cliënt met hypertensie en hypercholesterolemie.
, Week 17: hart- en vaatziektes, atherosclerose, ischemische hartziekten, trombose, embolie, CVA,
TIA, hartfalen, aneurysma) en aanpassen receptuur op ziektebeeld
- de pathofysiologie bij de meest voorkomende hart - en vaatziekten verklaren
- op methodische wijze (volgens het kritisch redeneren principe) een casus van een cliënt met
hart - en vaatziekten doorlopen volgens de normen van het beroep
- beargumenteerd rode vlaggen en/of pluis/niet pluis situaties signaleren bij een cliënt met
hart - en vaatziekten door gebruikmaking van een screeningsinstrument
- op basis van de gegevens en hypothesen uit het diëtistisch onderzoek een diëtistische
diagnose bij een cliënt met hart - en vaatziekten formuleren gebruikmakend van ICF
terminologie
- op basis van de diëtistische diagnose een Evidence Based behandelplan opstellen bij een
cliënt met hart - en vaatziekte
- voedingsreceptuur aanpassen en bereiden zodat de voeding past bij het dieet van een client
met hart- en vaatziektes
week 11: Lichaamssamenstelling en energiebehoefte
Onderdelen lichaam
Soort Functie Processen Bijzonderheden
Celkern/nucleolus - DNA wordt opgeslagen in Transcriptie van het DNA door Heeft een eigen
celkern. binden met RNA-poly-merase-> plasma (kernplasma)
- Cel processen worden synthese mRNA door hechten van
aangestuurd. nucleotiden
- Nucleus (paarse) beschermt de Acgt
celkern, buiten laag celkern is de t-a c-g g-c a-u
nucleus. Binnenlaag met alle info
is de nucleolus
- Dubbel membraan
Ribosomen - Erfelijk materiaal wordt Translatie (=mRNA aflezen)
vertaald naar eiwitten, eiwitten Ribosomen vormen eiwit
worden gemaakt. -tRNA bindt zich aan mRNA in
- Eiwitsynthese. ribosoom en leest het mRNA
- Koppelt aminozuren aan elkaar. aminozuren worden gevormd
- Komen voor in grote aantallen door 3 stikstofbasen. Elke
in cytoplasma dierlijke cel keer 1 aminozuur vrij en
vormen samen lange keten
->gebonden; vast aan ER of polypeptiden
membraan celkern loskoppelen, polypeptide
->vrije; maken wateroplosbare gemaakt, mRNA naar nieuwe
eiwitten, actief in cytoplasma ribosoom met tRNA
cel, los 20 types aminozuren
->ribosoom in mitochondriën; (verschillende 3 basen)
bevatten eigen DNA, zelf --> ribosoom leest codon af (3
eiwitten maken, transcriptie en basen (A/C/G/U))
synthese in de ribosoom
, Deze polypeptiden worden
vervolgens eiwitten in het ER
Endoplasmatisch - netwerk membranen tegen de - Synthese van secretieproducten
reticulum (ruw) celkern aan, waartussen holten (onschadelijk maken van giftige
en kanalen worden gevormd stoffen)
Gebonden - Zitten ribosomen in, dus - Opslag van moleculen
ribosomen productie van eiwitten - ER onderdelen worden gemaakt
- Bewerken allerlei stoffen van ER membranen
- Zorgen voor transport ruwe
eiwit moleculen naar
Golgiapparaat
- Modificeert en verpakt nieuw
gesynthetiseerde eiwitten +
transport van eiwitten
Endoplasmatisch - belangrijke rol in Opslaan van calciumionen. Het komt vooral voor
reticulum (glad) stofwisselingsproces die per Synthese van lipiden en in de bijnierschors,
celtype verschillend is. fosfolipiden. De detoxificatie van leverparenchym en
Geen ribosomen - Opslag van triglyceriden, drugs, alcohol en andere spiercellen
glyceriden, in de levercellen en gifstoffen
vetcellen.
- In sommige cellen betrokken bij
de aanmaak van lipiden en bij
het onschadelijk maken van
giftige stoffen
Golgi apparaat - Eiwitten en vetten afkomstig uit Blaasjes met stoffen uit ER Komt alleen voor in
het ER verder bewerkt naar versmelten met membraan van eukaryote cellen,
werkende, opgeslagen en het Golgiapparaat, producten eukaryoten zijn alle
getransporteerd/actief gemaakt worden via transportblaasjes naar organismen waarvan
- Eiwitten en vooral enzymen celmembraan vervoerd, iedere cel een
worden verpakt in een membranen van blaasjes vloeien celkern bevat.
membraanblaasje en veranderd samen met de celmembraan en
in eindproduct-> bepaald de de inhoud komt buiten de cel vrij.
eindbestemming van de eiwitten = exocytose, hierdoor wordt de
celmembraan groter. De stukjes
celmembraan worden
teruggebracht naar de
membranen binnen de cel
Mitochondriën - POWERHOUSE van de cel want Citroenzuurcyclus & Ze hebben een
maakt energie vrij uit elektronentransportsysteem, ongewone dubbele
Erytrocyten heeeft voedingsstoffen warmte productie en exodatieve membraan;
die niet - zijn bijna allemaal hetzelfde fosforylering buitenste omgeeft
- ATP productie - suikers splitsen in glucose, organel en binnenste
- 500/2000 stuks per lichaamscel verwerking brandstof bevat plooien
naar ATP (cristae)
Cytoskelet & - cytoskelet; netwerk Het cytosol heeft geen enkele Drie verschillende
cytosol vezels/eiwitten/buisjes cel functie en is in plaats daarvan de structuren
stevigheid, vorm en beweging plaats van meerdere cel voorkomen:
70% water geeft (bestaat uit eiwitten) processen. Voorbeelden van deze microtubuli,
- cytosol; gedeelte cel zonder processen zijn signaaltransductie intermediaire
cytoplasma (ketens van signalen) van het
, - Veel osmose door verplaatsing celmembraan naar plaatsen in de filamenten en
water, bij zout gaat al het water cel, zoals de celkern, of actinedraden.
de cel uit en krimpt hij. Drm niet organellen.
teveel zout eten
Lysosomen - blaasjes met veel Lysosoom is een blaasje omgeven Werken het beste bij
spijsverteringsenzymen erin. met een membraan. Een een lage PH
PAC-MAN; OVERAL - Zorgen van afbraak/herbruiken lysosoom kan samensmelten met
AFVAL van cel onderdelen. -> blaasjes die afvalstoffen bevat. Na
VERWIJDEREN intracellulaire verwijdering van het samensmelten breken de
MEER BIJ beschadigde afbraakenzymen in het lysosoom
SPIJSVERTERING organellen/pathogene micro het afval af.
organismen
Blaasje uit - in cytoplasma en bewegen rond
golgiapparaat
Celmembraan - Selecteren wat wel of niet de - Transport/kanaal-eiwitten Bestaat uit een
cel mag binnenkomen (= - Receptoreiwitten: Gevoelig voor dubbele laag
selectief permeabel) bepaalde extracellulaire stoffen fosfolipiden -->
eiwitpoorten die zich aan de eiwitten binden hydrofiele kop,
- Transport, fysieke isolatie, - KH: gebonden aan eiwitten hydrofobe staart
bescherming, stevigheid Glycoproteïnen
- bevat membraaneiwitten - Diffusie
(receptoren, kanalen, - Gefaciliteerde diffusie
dragerstoffen, enzymen, - Osmose: transport van water
herkenning) door een semipermeabele
- lipiden in membraan hierdoor membraan (vrij doorlaatbaar voor
selectie, isolatie en stevig water, maar niet voor opgeloste
deeltjes)
week 11: Lichaamssamenstelling en energiebehoefte bepalen en uitleggen.
- uitleggen uit welke onderdelen het lichaam is samengesteld;
- de nieuwste technologische ontwikkelingen om de energiebehoefte en
lichaamssamenstelling te meten toelichten;
- de energiebehoefte van gezonde volwassenen berekenen met formules en met
technologische toepassingen;
- de uitkomsten van de berekende energiebehoefte van gezonde volwassenen en labwaarden
interpreteren;
- beargumenteren wanneer een methode om de energiebehoefte en lichaamssamenstelling
te meten geschikt is voor een bepaalde situatie;
- de metabole en bio energetische paden in het lichaam uitleggen.
week 12: Kwantitatief onderzoek
- de basisprincipes van kwantitatief onderzoek kunnen toepassen/vertalen op eigen
verzamelde data (variabelen, frequentie, meetniveau’s, centrummaten en spreidingsmaten);
- data verzamelen en registreren volgens vooropgesteld protocol (onderzoeksopzet).
week 13 : Ademhaling, het hart en de bloedsomloop
- de bouw en de werking van het ademhalingsstelsel, het hart en de bloedomloop uitleggen;
- de begrippen slikken, dysfagie, verslikken (aspiratie) en aspiratiepneumonie, trombus en
embolus uitleggen;
- het begrip anemie, de oorzaken en symptomen van anemie en de relatie met een tekort aan
foliumzuur, vitamine B12 en ijzer uitleggen.
week 14: Vochtbalans, uitdroging en de werking van de nieren
- de bouw en de werking van de nieren uitleggen;
- verklaren welke problemen optreden als de nieren niet volledig werken;
- uitleggen hoe de vochtbalans in ons lichaam werkt, welke functies de vochthuishouding
vervult en welke factoren dit beïnvloeden;
- verklaren welke oorzaken en gevolgen er zijn van de verschillende vormen van dehydratie en
waterintoxicatie;
- advies geven aan risicogroepen met dehydratatie en waterintoxicatie.
week 15/16: Hypertensie en hypercholesterolemie
- de pathofysiologie bij cliënten met hypertensie en hypercholestolemie verklaren;
- op methodische wijze (volgens het kritisch redeneren principe) een casus van een cliënt met
hypertensie en hypercholesterolemie doorlopen volgens de normen van het beroep;
- beargumenteerd pluis/niet pluis situaties, door juist signaleren van rode vragen bij een cliënt
met hypertensie, hypercholesterolemie door gebruik te maken van een
screeningsinstrument;
- op basis van de gegevens en hypothesen uit het diëtistisch onderzoek
- een diëtistische diagnose bij een cliënt met hypertensie en hypercholesterolemie
formuleren gebruikmakend van ICF terminologie;
- op basis van de diëtistische diagnose een Evidence Based behandelplan opstellen bij een
cliënt met hypertensie en hypercholesterolemie.
, Week 17: hart- en vaatziektes, atherosclerose, ischemische hartziekten, trombose, embolie, CVA,
TIA, hartfalen, aneurysma) en aanpassen receptuur op ziektebeeld
- de pathofysiologie bij de meest voorkomende hart - en vaatziekten verklaren
- op methodische wijze (volgens het kritisch redeneren principe) een casus van een cliënt met
hart - en vaatziekten doorlopen volgens de normen van het beroep
- beargumenteerd rode vlaggen en/of pluis/niet pluis situaties signaleren bij een cliënt met
hart - en vaatziekten door gebruikmaking van een screeningsinstrument
- op basis van de gegevens en hypothesen uit het diëtistisch onderzoek een diëtistische
diagnose bij een cliënt met hart - en vaatziekten formuleren gebruikmakend van ICF
terminologie
- op basis van de diëtistische diagnose een Evidence Based behandelplan opstellen bij een
cliënt met hart - en vaatziekte
- voedingsreceptuur aanpassen en bereiden zodat de voeding past bij het dieet van een client
met hart- en vaatziektes
week 11: Lichaamssamenstelling en energiebehoefte
Onderdelen lichaam
Soort Functie Processen Bijzonderheden
Celkern/nucleolus - DNA wordt opgeslagen in Transcriptie van het DNA door Heeft een eigen
celkern. binden met RNA-poly-merase-> plasma (kernplasma)
- Cel processen worden synthese mRNA door hechten van
aangestuurd. nucleotiden
- Nucleus (paarse) beschermt de Acgt
celkern, buiten laag celkern is de t-a c-g g-c a-u
nucleus. Binnenlaag met alle info
is de nucleolus
- Dubbel membraan
Ribosomen - Erfelijk materiaal wordt Translatie (=mRNA aflezen)
vertaald naar eiwitten, eiwitten Ribosomen vormen eiwit
worden gemaakt. -tRNA bindt zich aan mRNA in
- Eiwitsynthese. ribosoom en leest het mRNA
- Koppelt aminozuren aan elkaar. aminozuren worden gevormd
- Komen voor in grote aantallen door 3 stikstofbasen. Elke
in cytoplasma dierlijke cel keer 1 aminozuur vrij en
vormen samen lange keten
->gebonden; vast aan ER of polypeptiden
membraan celkern loskoppelen, polypeptide
->vrije; maken wateroplosbare gemaakt, mRNA naar nieuwe
eiwitten, actief in cytoplasma ribosoom met tRNA
cel, los 20 types aminozuren
->ribosoom in mitochondriën; (verschillende 3 basen)
bevatten eigen DNA, zelf --> ribosoom leest codon af (3
eiwitten maken, transcriptie en basen (A/C/G/U))
synthese in de ribosoom
, Deze polypeptiden worden
vervolgens eiwitten in het ER
Endoplasmatisch - netwerk membranen tegen de - Synthese van secretieproducten
reticulum (ruw) celkern aan, waartussen holten (onschadelijk maken van giftige
en kanalen worden gevormd stoffen)
Gebonden - Zitten ribosomen in, dus - Opslag van moleculen
ribosomen productie van eiwitten - ER onderdelen worden gemaakt
- Bewerken allerlei stoffen van ER membranen
- Zorgen voor transport ruwe
eiwit moleculen naar
Golgiapparaat
- Modificeert en verpakt nieuw
gesynthetiseerde eiwitten +
transport van eiwitten
Endoplasmatisch - belangrijke rol in Opslaan van calciumionen. Het komt vooral voor
reticulum (glad) stofwisselingsproces die per Synthese van lipiden en in de bijnierschors,
celtype verschillend is. fosfolipiden. De detoxificatie van leverparenchym en
Geen ribosomen - Opslag van triglyceriden, drugs, alcohol en andere spiercellen
glyceriden, in de levercellen en gifstoffen
vetcellen.
- In sommige cellen betrokken bij
de aanmaak van lipiden en bij
het onschadelijk maken van
giftige stoffen
Golgi apparaat - Eiwitten en vetten afkomstig uit Blaasjes met stoffen uit ER Komt alleen voor in
het ER verder bewerkt naar versmelten met membraan van eukaryote cellen,
werkende, opgeslagen en het Golgiapparaat, producten eukaryoten zijn alle
getransporteerd/actief gemaakt worden via transportblaasjes naar organismen waarvan
- Eiwitten en vooral enzymen celmembraan vervoerd, iedere cel een
worden verpakt in een membranen van blaasjes vloeien celkern bevat.
membraanblaasje en veranderd samen met de celmembraan en
in eindproduct-> bepaald de de inhoud komt buiten de cel vrij.
eindbestemming van de eiwitten = exocytose, hierdoor wordt de
celmembraan groter. De stukjes
celmembraan worden
teruggebracht naar de
membranen binnen de cel
Mitochondriën - POWERHOUSE van de cel want Citroenzuurcyclus & Ze hebben een
maakt energie vrij uit elektronentransportsysteem, ongewone dubbele
Erytrocyten heeeft voedingsstoffen warmte productie en exodatieve membraan;
die niet - zijn bijna allemaal hetzelfde fosforylering buitenste omgeeft
- ATP productie - suikers splitsen in glucose, organel en binnenste
- 500/2000 stuks per lichaamscel verwerking brandstof bevat plooien
naar ATP (cristae)
Cytoskelet & - cytoskelet; netwerk Het cytosol heeft geen enkele Drie verschillende
cytosol vezels/eiwitten/buisjes cel functie en is in plaats daarvan de structuren
stevigheid, vorm en beweging plaats van meerdere cel voorkomen:
70% water geeft (bestaat uit eiwitten) processen. Voorbeelden van deze microtubuli,
- cytosol; gedeelte cel zonder processen zijn signaaltransductie intermediaire
cytoplasma (ketens van signalen) van het
, - Veel osmose door verplaatsing celmembraan naar plaatsen in de filamenten en
water, bij zout gaat al het water cel, zoals de celkern, of actinedraden.
de cel uit en krimpt hij. Drm niet organellen.
teveel zout eten
Lysosomen - blaasjes met veel Lysosoom is een blaasje omgeven Werken het beste bij
spijsverteringsenzymen erin. met een membraan. Een een lage PH
PAC-MAN; OVERAL - Zorgen van afbraak/herbruiken lysosoom kan samensmelten met
AFVAL van cel onderdelen. -> blaasjes die afvalstoffen bevat. Na
VERWIJDEREN intracellulaire verwijdering van het samensmelten breken de
MEER BIJ beschadigde afbraakenzymen in het lysosoom
SPIJSVERTERING organellen/pathogene micro het afval af.
organismen
Blaasje uit - in cytoplasma en bewegen rond
golgiapparaat
Celmembraan - Selecteren wat wel of niet de - Transport/kanaal-eiwitten Bestaat uit een
cel mag binnenkomen (= - Receptoreiwitten: Gevoelig voor dubbele laag
selectief permeabel) bepaalde extracellulaire stoffen fosfolipiden -->
eiwitpoorten die zich aan de eiwitten binden hydrofiele kop,
- Transport, fysieke isolatie, - KH: gebonden aan eiwitten hydrofobe staart
bescherming, stevigheid Glycoproteïnen
- bevat membraaneiwitten - Diffusie
(receptoren, kanalen, - Gefaciliteerde diffusie
dragerstoffen, enzymen, - Osmose: transport van water
herkenning) door een semipermeabele
- lipiden in membraan hierdoor membraan (vrij doorlaatbaar voor
selectie, isolatie en stevig water, maar niet voor opgeloste
deeltjes)
