AVV BLOK 6
Marktordening in de zorg – Erasmus Universiteit
Aantekeningen en opgaven
,Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 2
Werkgroep 1 AVV – Variantieanalyse...................................................................................................................2
College 1 AVV – Variantieanalyse.......................................................................................................................12
Week 2........................................................................................................................................................ 14
Werkgroep 2 AVV - Enkelvoudige lineaire regressie...........................................................................................14
College 2 AVV – Enkelvoudige lineaire regressie................................................................................................24
Week 4........................................................................................................................................................ 26
Werkgroep AVV – Meervoudige lineaire regressie.............................................................................................26
College 3 AVV - Meervoudige lineaire regressie.................................................................................................38
Week 5........................................................................................................................................................ 41
Werkgroep 4 AVV – Logistische regressie...........................................................................................................41
Week 6........................................................................................................................................................ 51
College 4 AVV – Logistische regressie.................................................................................................................51
Werkgroep 5 AVV - Lineaire regressie in SPSS....................................................................................................53
Week 7........................................................................................................................................................ 55
College 5 AVV – Multivariate analyse in het wild 1............................................................................................55
College 6 AVV – Multivariate analyse in het wild 2............................................................................................62
Werkgroep 6 AVV – Wees gewaarschuwd.........................................................................................................71
Week 8........................................................................................................................................................ 74
Werkgroep 7 AVV – Capita selecta.....................................................................................................................74
1
,Week 1
Werkgroep 1 AVV – Variantieanalyse
Video 1 – variantieanalyse basis
Om beschrijvende vragen te beantwoorden, verschillen tussen groepen --> vergelijkend
onderzoek.
Variantieanalyse: uitbreiding t-toets voor twee onafhankelijke groepen
Variantieanalyse = verschillenanalyse
Variantie als maat voor spreiding rondom gemiddelden in groepen
Variantie is de standaardafwijking in het kwadraat
Notaties
• Populatie: (gemiddelde) µ, (standaardafwijking) σ en (variantie) σ 2
• Steekproef: (gemiddelde) x , (standaardafwijking) S en (variantie) S2
Berekenen variantie steekproef:
N = aantal waarnemingen
Y: waarneming (met i is voor individu en andere is gemiddelde)
Doel: uitspraak over vraag of gemiddelden van een zekere variabele Y in meer dan 2
populaties aan elkaar gelijk zouden kunnen zijn.
Probleem: niet kunnen zeggen of populatie verschillen want niet alle gegevens van alle
mensen in populatie, populatiegemiddelden zijn onbekend
Oplossing: analyse van verschillen (=variantie!) van Y in steekproeven uit de afzonderlijke
populaties
Wanneer kan en mag je variantieanalyse toepassen:
• Meer dan 2 groepen vergelijken
• Y is een kwantitatieve variabele (minimaal intervalniveau): bijv. genezingsduur
• De factor (op basis hiervan worden de groepen ingedeeld) is een kwalitatieve
variabele (nominaal meetniveau): bijv. medicijn A, B en C of provincie
• Variantieanalyse veel gebruikt in medische wetenschap (experimenteel): causaliteit
Waarom geen t-toetsen uitvoeren en paarsgewijs gemiddelden vergelijken?
• Kans op vinden van statistisch significant verschil stijgt met aantal onderlinge
vergelijkingen. Stel je wilt 15 steekproeven onderling vergelijken, dan moet je 105 t-
toetsen uitvoeren, elke keer met 5% kans om H0 ten onrechte te verwerpen
Dat betekent naar verwachting: 0,05 x 105 = 5 foute conclusies
Bij variantieanalyse heb je dat risico niet.
Drie voorwaarden:
1. Populaties zijn normaal verdeeld
2. Steekproeven hebben gelijk aantal waarnemingen
3. Populaties hebben gelijke variantie
2
, Vuistregel: Grootste standaardafwijking is niet meer dan 2x de kleinste. Beter:
toets voor gelijkheid varianties, dat is hieronder uitgewerkt:
Video 2 – variantieanalyse: praktisch voorbeeld
Vervolgens ANOVA-tabel (hulpmiddel om variantieanalyse gestructureerd aan te pakken en F
bepalen) invullen met 1 factor: 1 variabele
op basis waarvan je groepen kunt indelen.
Statistisch significante verschillen? ‘Test-
statistic’ nodig, f-waarde gebruiken we
F = variantie tussen groepen/
variantie binnen groepen
3
Marktordening in de zorg – Erasmus Universiteit
Aantekeningen en opgaven
,Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 2
Werkgroep 1 AVV – Variantieanalyse...................................................................................................................2
College 1 AVV – Variantieanalyse.......................................................................................................................12
Week 2........................................................................................................................................................ 14
Werkgroep 2 AVV - Enkelvoudige lineaire regressie...........................................................................................14
College 2 AVV – Enkelvoudige lineaire regressie................................................................................................24
Week 4........................................................................................................................................................ 26
Werkgroep AVV – Meervoudige lineaire regressie.............................................................................................26
College 3 AVV - Meervoudige lineaire regressie.................................................................................................38
Week 5........................................................................................................................................................ 41
Werkgroep 4 AVV – Logistische regressie...........................................................................................................41
Week 6........................................................................................................................................................ 51
College 4 AVV – Logistische regressie.................................................................................................................51
Werkgroep 5 AVV - Lineaire regressie in SPSS....................................................................................................53
Week 7........................................................................................................................................................ 55
College 5 AVV – Multivariate analyse in het wild 1............................................................................................55
College 6 AVV – Multivariate analyse in het wild 2............................................................................................62
Werkgroep 6 AVV – Wees gewaarschuwd.........................................................................................................71
Week 8........................................................................................................................................................ 74
Werkgroep 7 AVV – Capita selecta.....................................................................................................................74
1
,Week 1
Werkgroep 1 AVV – Variantieanalyse
Video 1 – variantieanalyse basis
Om beschrijvende vragen te beantwoorden, verschillen tussen groepen --> vergelijkend
onderzoek.
Variantieanalyse: uitbreiding t-toets voor twee onafhankelijke groepen
Variantieanalyse = verschillenanalyse
Variantie als maat voor spreiding rondom gemiddelden in groepen
Variantie is de standaardafwijking in het kwadraat
Notaties
• Populatie: (gemiddelde) µ, (standaardafwijking) σ en (variantie) σ 2
• Steekproef: (gemiddelde) x , (standaardafwijking) S en (variantie) S2
Berekenen variantie steekproef:
N = aantal waarnemingen
Y: waarneming (met i is voor individu en andere is gemiddelde)
Doel: uitspraak over vraag of gemiddelden van een zekere variabele Y in meer dan 2
populaties aan elkaar gelijk zouden kunnen zijn.
Probleem: niet kunnen zeggen of populatie verschillen want niet alle gegevens van alle
mensen in populatie, populatiegemiddelden zijn onbekend
Oplossing: analyse van verschillen (=variantie!) van Y in steekproeven uit de afzonderlijke
populaties
Wanneer kan en mag je variantieanalyse toepassen:
• Meer dan 2 groepen vergelijken
• Y is een kwantitatieve variabele (minimaal intervalniveau): bijv. genezingsduur
• De factor (op basis hiervan worden de groepen ingedeeld) is een kwalitatieve
variabele (nominaal meetniveau): bijv. medicijn A, B en C of provincie
• Variantieanalyse veel gebruikt in medische wetenschap (experimenteel): causaliteit
Waarom geen t-toetsen uitvoeren en paarsgewijs gemiddelden vergelijken?
• Kans op vinden van statistisch significant verschil stijgt met aantal onderlinge
vergelijkingen. Stel je wilt 15 steekproeven onderling vergelijken, dan moet je 105 t-
toetsen uitvoeren, elke keer met 5% kans om H0 ten onrechte te verwerpen
Dat betekent naar verwachting: 0,05 x 105 = 5 foute conclusies
Bij variantieanalyse heb je dat risico niet.
Drie voorwaarden:
1. Populaties zijn normaal verdeeld
2. Steekproeven hebben gelijk aantal waarnemingen
3. Populaties hebben gelijke variantie
2
, Vuistregel: Grootste standaardafwijking is niet meer dan 2x de kleinste. Beter:
toets voor gelijkheid varianties, dat is hieronder uitgewerkt:
Video 2 – variantieanalyse: praktisch voorbeeld
Vervolgens ANOVA-tabel (hulpmiddel om variantieanalyse gestructureerd aan te pakken en F
bepalen) invullen met 1 factor: 1 variabele
op basis waarvan je groepen kunt indelen.
Statistisch significante verschillen? ‘Test-
statistic’ nodig, f-waarde gebruiken we
F = variantie tussen groepen/
variantie binnen groepen
3
