KENNIS BLOK 6
Marktordening in de zorg – Erasmus Universiteit
Aantekeningen en opgaven
,Inhoudsopgave
Week 1 ............................................................................................................................................................. 3
College 1 Kennis – Introductie ............................................................................................................................ 3
Werkgroep 1 Kennis - Principaal-agent problemen & perfecte marktwerking ................................................... 5
Week 2 ........................................................................................................................................................... 14
Werkgroep 2 Kennis – Perfecte marktwerking & monopolie ............................................................................ 14
College 2 Kennis - Agency problemen & aanbod geïnduceerde vraag ............................................................. 23
College 3 Kennis – Volkomen concurrentie & monopolie.................................................................................. 24
Werkgroep 3 Kennis – Monopolie & monopsonie............................................................................................. 25
Week 3 ........................................................................................................................................................... 32
Werkgroep 4 Kennis – Oefenen met kostprijzen ............................................................................................... 32
College 4 Kennis – Imperfecte concurrentie ...................................................................................................... 43
College 5 Kennis – Inkoopmarkt ....................................................................................................................... 44
Werkgroep 5 Kennis – Sturing via zorginkoop .................................................................................................. 45
College 6 Kennis – Zorginkoopproces ............................................................................................................... 59
College 7 Kennis – Inkoopmodellen & aanbestedingsrecht .............................................................................. 60
Week 4 ........................................................................................................................................................... 68
Werkgroep 6 Kennis – Samenwerking & fusies in de zorg ................................................................................ 68
College 8 Kennis – Kostprijzen .......................................................................................................................... 86
College 9 Kennis - Instrumentarium zorginkoop ............................................................................................... 88
Werkgroep 7 Kennis - De betalingsbereidheid voor een verzekering ................................................................ 89
College 10 Kennis – Mededingingstoezicht Mw & Wmg - juridisch .................................................................. 97
Week 5 ........................................................................................................................................................... 98
Werkgroep 8 Kennis – Grote zorgen om aanvullende zorgverzekering ............................................................ 98
College 11 Kennis – Mededingingstoezicht Mw & Wmg - economisch .......................................................... 104
College 12 Kennis - Het nut van en de vraag naar verzekeringen ................................................................... 105
College 13 Kennis - Het aanbod van verzekeringen op een ongereguleerde markt ....................................... 107
Week 6 ......................................................................................................................................................... 108
Werkgroep 9 Kennis – rammelant in zorgverzekeraarsland ........................................................................... 108
College 14 Kennis – Regulering voor het organiseren van risicosolidariteit ................................................... 117
College 15 Kennis - Risicoafhankelijke subsidies ............................................................................................. 118
Week 7 ......................................................................................................................................................... 119
Werkgroep 10 Kennis – Zorgfraude & onverzekerden .................................................................................... 119
College 16 Kennis – Geschilbeslechting & fraudebestrijding in de zorg.......................................................... 136
College 17 Kennis – Onverzekerden, zorgplicht & hinderpaalcriterium .......................................................... 137
1
,Week 8 ......................................................................................................................................................... 138
College 18 – Moreel risicogedrag door verzekerden & eigen betalingen ....................................................... 138
College 19 Kennis – Ervaringen met zorginkoop in de VS ............................................................................... 141
2
, Week 1
College 1 Kennis – Introductie
Blok 1 onthouden/herhalen
- Solidariteit, collectieve financiering en schaarste in de zorg
- Marktfalen en overheidsingrijpingne vanwege tekortkomingen bij de vraag naar
gezondheid en zorg
- Marktfalen en overheidsingrijpingen vanwege dominante marktposities, ‘adverse
selection’: verzekeraar heeft minder informatie dan verzekerde en ‘moral hazard’:
verzekerde nemen veel risico
- De structuur en financiering van de curatieve zorg & langdurige zorg
- Historische ontwikkeling van het Nederlandse zorgstelsel: curatieve zorg 1900-heden
- Ontwikkeling doelmatigheidsprikkels in de curatieve zorg: 1990 - heden
Vier voorwaarden voor perfecte marktwerking, onzichtbare hand
1. Homogene producten, aanbieders verkopen allemaal zelfde product
2. Volkomen transparantie, aanbieders en vragers beschikken over perfecte informatie
3. Vrije in- en uittreding
4. Aanbieders zijn prijsnemers: markt stelt prijs vast
Martkfalen:
- Marktwerking kan leiden tot uitkomsten die vanuit maatschappelijk oogpunt
suboptimaal zijn
- Overheidsingrijpingen is dan nodig
Overheidsfalen:
- Overheidsingrijpingen kan eveneens leiden tot uitkomsten die vanuit maatschappelijk
oogpunt suboptimaal zin
Balans tussen voorkomen van martkfalen door regulering en voorkomen van overheidsfalen
van toestaan regulering. Voorkomen marktfalen door regulering
kan leiden tot overheidsfalen en andersom.
Betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit --> belangrijk en daarvoor allerlei richtlijnen,
wetten, afspraken en regelgeving om te handhaven.
Nederlandse zorgstelsel waar solidariteit centraal staat: “het gedachtegoed
achter het huidige Nederlandse zorgstelsel is gebaseerd op bekende
internationale principes: toegang tot zorg voor iedereen, solidariteit via een
voor iedereen verplichte en toegankelijke zorgverzekering, en goede
kwaliteit van zorg.” 4 stelselwetten: ZVW, WLZ, WMO en jeugdwet
ZVW, zorgverzekeringwet: zorgverzekeraars concurreren met elkaar.
WLZ, wet langdurige zorg: zorgkantoren zijn uitvoerders = enige
inkoper in regio
CIZ doet hierin bepalen wie waar recht op heeft, hoe zwaar zorgbehoefte is. Dat is
een onafhankelijke instantie.
3
Marktordening in de zorg – Erasmus Universiteit
Aantekeningen en opgaven
,Inhoudsopgave
Week 1 ............................................................................................................................................................. 3
College 1 Kennis – Introductie ............................................................................................................................ 3
Werkgroep 1 Kennis - Principaal-agent problemen & perfecte marktwerking ................................................... 5
Week 2 ........................................................................................................................................................... 14
Werkgroep 2 Kennis – Perfecte marktwerking & monopolie ............................................................................ 14
College 2 Kennis - Agency problemen & aanbod geïnduceerde vraag ............................................................. 23
College 3 Kennis – Volkomen concurrentie & monopolie.................................................................................. 24
Werkgroep 3 Kennis – Monopolie & monopsonie............................................................................................. 25
Week 3 ........................................................................................................................................................... 32
Werkgroep 4 Kennis – Oefenen met kostprijzen ............................................................................................... 32
College 4 Kennis – Imperfecte concurrentie ...................................................................................................... 43
College 5 Kennis – Inkoopmarkt ....................................................................................................................... 44
Werkgroep 5 Kennis – Sturing via zorginkoop .................................................................................................. 45
College 6 Kennis – Zorginkoopproces ............................................................................................................... 59
College 7 Kennis – Inkoopmodellen & aanbestedingsrecht .............................................................................. 60
Week 4 ........................................................................................................................................................... 68
Werkgroep 6 Kennis – Samenwerking & fusies in de zorg ................................................................................ 68
College 8 Kennis – Kostprijzen .......................................................................................................................... 86
College 9 Kennis - Instrumentarium zorginkoop ............................................................................................... 88
Werkgroep 7 Kennis - De betalingsbereidheid voor een verzekering ................................................................ 89
College 10 Kennis – Mededingingstoezicht Mw & Wmg - juridisch .................................................................. 97
Week 5 ........................................................................................................................................................... 98
Werkgroep 8 Kennis – Grote zorgen om aanvullende zorgverzekering ............................................................ 98
College 11 Kennis – Mededingingstoezicht Mw & Wmg - economisch .......................................................... 104
College 12 Kennis - Het nut van en de vraag naar verzekeringen ................................................................... 105
College 13 Kennis - Het aanbod van verzekeringen op een ongereguleerde markt ....................................... 107
Week 6 ......................................................................................................................................................... 108
Werkgroep 9 Kennis – rammelant in zorgverzekeraarsland ........................................................................... 108
College 14 Kennis – Regulering voor het organiseren van risicosolidariteit ................................................... 117
College 15 Kennis - Risicoafhankelijke subsidies ............................................................................................. 118
Week 7 ......................................................................................................................................................... 119
Werkgroep 10 Kennis – Zorgfraude & onverzekerden .................................................................................... 119
College 16 Kennis – Geschilbeslechting & fraudebestrijding in de zorg.......................................................... 136
College 17 Kennis – Onverzekerden, zorgplicht & hinderpaalcriterium .......................................................... 137
1
,Week 8 ......................................................................................................................................................... 138
College 18 – Moreel risicogedrag door verzekerden & eigen betalingen ....................................................... 138
College 19 Kennis – Ervaringen met zorginkoop in de VS ............................................................................... 141
2
, Week 1
College 1 Kennis – Introductie
Blok 1 onthouden/herhalen
- Solidariteit, collectieve financiering en schaarste in de zorg
- Marktfalen en overheidsingrijpingne vanwege tekortkomingen bij de vraag naar
gezondheid en zorg
- Marktfalen en overheidsingrijpingen vanwege dominante marktposities, ‘adverse
selection’: verzekeraar heeft minder informatie dan verzekerde en ‘moral hazard’:
verzekerde nemen veel risico
- De structuur en financiering van de curatieve zorg & langdurige zorg
- Historische ontwikkeling van het Nederlandse zorgstelsel: curatieve zorg 1900-heden
- Ontwikkeling doelmatigheidsprikkels in de curatieve zorg: 1990 - heden
Vier voorwaarden voor perfecte marktwerking, onzichtbare hand
1. Homogene producten, aanbieders verkopen allemaal zelfde product
2. Volkomen transparantie, aanbieders en vragers beschikken over perfecte informatie
3. Vrije in- en uittreding
4. Aanbieders zijn prijsnemers: markt stelt prijs vast
Martkfalen:
- Marktwerking kan leiden tot uitkomsten die vanuit maatschappelijk oogpunt
suboptimaal zijn
- Overheidsingrijpingen is dan nodig
Overheidsfalen:
- Overheidsingrijpingen kan eveneens leiden tot uitkomsten die vanuit maatschappelijk
oogpunt suboptimaal zin
Balans tussen voorkomen van martkfalen door regulering en voorkomen van overheidsfalen
van toestaan regulering. Voorkomen marktfalen door regulering
kan leiden tot overheidsfalen en andersom.
Betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit --> belangrijk en daarvoor allerlei richtlijnen,
wetten, afspraken en regelgeving om te handhaven.
Nederlandse zorgstelsel waar solidariteit centraal staat: “het gedachtegoed
achter het huidige Nederlandse zorgstelsel is gebaseerd op bekende
internationale principes: toegang tot zorg voor iedereen, solidariteit via een
voor iedereen verplichte en toegankelijke zorgverzekering, en goede
kwaliteit van zorg.” 4 stelselwetten: ZVW, WLZ, WMO en jeugdwet
ZVW, zorgverzekeringwet: zorgverzekeraars concurreren met elkaar.
WLZ, wet langdurige zorg: zorgkantoren zijn uitvoerders = enige
inkoper in regio
CIZ doet hierin bepalen wie waar recht op heeft, hoe zwaar zorgbehoefte is. Dat is
een onafhankelijke instantie.
3
