Statistiek ien Epideieioiogoeiie Eviegiien Fgoor
Vergelijken van meer dan 2
gemiddelden
Inleiding
Vraaeistieggine: iis ier ieien vierischig in HDL-chogieistierog tuisisien inactievie ioannien, joeeieris ien
ioarathongopieris? Probgieieio: contnuie uitkoioistvariabiegie, ioieier dean twieie eroiepien viereiegijkien. Dit kan
opeiegoist wordeien deoor 3 onafankiegijkie t-toietisien uit tie voierien voor twieie istieiekproievien waarbij:
- H0: 1 = 2 ; H1: 1 2
- H0: 1 = 3 ; H1: 1 3
- H0: 2 = 3 ; H1: 2 3
Nadeiegien hiiervan zijn deat deie eiepoogdeie variantieischatier is p2 eiebaisieierde iis op deie 2 istieiekproievien
bietrokkien in deie hypothieisie. Hiierdeoor zijn tieeienistrijdeieie rieisugtatien iooeiegijk zoagis: A > B, B > C, A = C.
Daarnaaist zag deie ‘totagie’ typie I fout (ovier aggie 3 toietisien eieziien) erotier zijn dean deie pier toietis. Dit iis
deuis eieien eoiedeie opgoisisine.
Hiet iis ook iooeiegijk oio 3 onafankiegijkie t-toietisien voor twieie istieiekproievien tie deoien, riekienine
houdeiende ioiet deie ovieragg. Dat wig zieeeien wie paisisien ieien corriectie toie op iiedeierie afzondeiergijkie toietis,
waardeoor deie uiteievoierdeie toietisien conisiervatievier wordeien. Die corriectie iis dean: iiedeierie afzondeiergijkie
toietis ioiet /3 of p x 3. Hiet nadeieieg hiiervan iis deat deie typie II fout hiierdeoor viereroot wordet ien deuis deie
powier (1-) vierkgieinde wort. Dit iis deuis ook eieien eoiedeie opgoisisine.
Die bieistie ioaniier iis oio aggie biehandeiegineiseroiepien in één kieier ioiet iegkaar tie viereiegijkien: ieien ‘ovieragg’
tieist of ‘parapgu’ tieist. Bij isienifcatie van deie ‘ovieragg’ toietis wordeien deie eroiepien agisnoe paariseiewijis ioiet
iegkaar viereiegiekien ioiet biehugp van ieien eiepoogdeie variantieischatier eiebaisieierde op aggie waarnieioineien.
Eien oneiepaardeie t-toietis voor ioieier dean 2 eroiepien wordet anagyisiis of variancie (ANOVA) eienoieiode.
1-weg ANOVA
H0: ier iis eieien vierischig in eieioidedeiegdeien, deuis 1 = 2 = 3 ioiet H1: ier iis tienioinistie één eieioidedeiegdeie
vierischiggiende van deie andeierie. Niiet opischrijvien deat zie oneiegijk zijn.
Aannaioieis:
- Waarnieioineien in popugatieis norioaag vierdeieiegde
- Giegijkie variantieis eroiepien in deie popugatieis: 12 = 22 = 32 = 2
Die variantie in deie deata kan in vierischiggiendeie tierioien wordeien opeieispgitist:
- Afwijkine waarnieioine t.o.v. ovieragg eieioidedeiegdeie: Yij - Y
- Afwijkine waarnieioine t.o.v. eroiepiseieioidedeiegdeie: Yij - Yi
- Afwijkine eroiepiseieioidedeiegdeie t.o.v. ovieragg eieioidedeiegdeie: Yi - Y
- i = eroiep; j = waarnieioine binnien deie eroiep
1
Vergelijken van meer dan 2
gemiddelden
Inleiding
Vraaeistieggine: iis ier ieien vierischig in HDL-chogieistierog tuisisien inactievie ioannien, joeeieris ien
ioarathongopieris? Probgieieio: contnuie uitkoioistvariabiegie, ioieier dean twieie eroiepien viereiegijkien. Dit kan
opeiegoist wordeien deoor 3 onafankiegijkie t-toietisien uit tie voierien voor twieie istieiekproievien waarbij:
- H0: 1 = 2 ; H1: 1 2
- H0: 1 = 3 ; H1: 1 3
- H0: 2 = 3 ; H1: 2 3
Nadeiegien hiiervan zijn deat deie eiepoogdeie variantieischatier is p2 eiebaisieierde iis op deie 2 istieiekproievien
bietrokkien in deie hypothieisie. Hiierdeoor zijn tieeienistrijdeieie rieisugtatien iooeiegijk zoagis: A > B, B > C, A = C.
Daarnaaist zag deie ‘totagie’ typie I fout (ovier aggie 3 toietisien eieziien) erotier zijn dean deie pier toietis. Dit iis
deuis eieien eoiedeie opgoisisine.
Hiet iis ook iooeiegijk oio 3 onafankiegijkie t-toietisien voor twieie istieiekproievien tie deoien, riekienine
houdeiende ioiet deie ovieragg. Dat wig zieeeien wie paisisien ieien corriectie toie op iiedeierie afzondeiergijkie toietis,
waardeoor deie uiteievoierdeie toietisien conisiervatievier wordeien. Die corriectie iis dean: iiedeierie afzondeiergijkie
toietis ioiet /3 of p x 3. Hiet nadeieieg hiiervan iis deat deie typie II fout hiierdeoor viereroot wordet ien deuis deie
powier (1-) vierkgieinde wort. Dit iis deuis ook eieien eoiedeie opgoisisine.
Die bieistie ioaniier iis oio aggie biehandeiegineiseroiepien in één kieier ioiet iegkaar tie viereiegijkien: ieien ‘ovieragg’
tieist of ‘parapgu’ tieist. Bij isienifcatie van deie ‘ovieragg’ toietis wordeien deie eroiepien agisnoe paariseiewijis ioiet
iegkaar viereiegiekien ioiet biehugp van ieien eiepoogdeie variantieischatier eiebaisieierde op aggie waarnieioineien.
Eien oneiepaardeie t-toietis voor ioieier dean 2 eroiepien wordet anagyisiis of variancie (ANOVA) eienoieiode.
1-weg ANOVA
H0: ier iis eieien vierischig in eieioidedeiegdeien, deuis 1 = 2 = 3 ioiet H1: ier iis tienioinistie één eieioidedeiegdeie
vierischiggiende van deie andeierie. Niiet opischrijvien deat zie oneiegijk zijn.
Aannaioieis:
- Waarnieioineien in popugatieis norioaag vierdeieiegde
- Giegijkie variantieis eroiepien in deie popugatieis: 12 = 22 = 32 = 2
Die variantie in deie deata kan in vierischiggiendeie tierioien wordeien opeieispgitist:
- Afwijkine waarnieioine t.o.v. ovieragg eieioidedeiegdeie: Yij - Y
- Afwijkine waarnieioine t.o.v. eroiepiseieioidedeiegdeie: Yij - Yi
- Afwijkine eroiepiseieioidedeiegdeie t.o.v. ovieragg eieioidedeiegdeie: Yi - Y
- i = eroiep; j = waarnieioine binnien deie eroiep
1
