Praktisch gezondheidsrecht
Leerjaar 1, periode 1 - Preventie
,Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 5
Lesdoelen..............................................................................................................................................................5
Kan de verschillende indelingen van het recht benoemen en kan deze hanteren.........................................5
Kan de verschillende rechtsbronnen benoemen.............................................................................................5
Kan beschrijven hoe wetgeving in Nederland tot stand komt........................................................................5
Kan uitleggen wat grondrechten zijn...............................................................................................................5
Heeft kennis van de organisatie van de rechtspleging in Nederland..............................................................5
Studievragen:.......................................................................................................................................................6
1. Wat is publiekrecht en welke onderdelen onderscheiden we?..................................................................6
2. Wat is privaatrecht?.....................................................................................................................................6
3. Is er sprake van publiekrecht of privaatrecht?............................................................................................6
4. Wat is het onderscheid tussen natuurlijke personen en rechtspersonen?................................................6
5. Wat verstaan we onder materieel recht?...................................................................................................6
6. Wat onder formeel recht?...........................................................................................................................6
7. Wat is het onderscheid tussen dwingend en aanvullend recht?................................................................6
8. Welke rechtsbronnen onderscheiden we?..................................................................................................7
9. Welke vormen van wetgeving kennen we..................................................................................................7
10. Waarom is het van belang om de jurisprudentie te volgen?....................................................................7
11. Wat is de functie van grondrechten?........................................................................................................7
12. Wat is het verschil tussen klassieke en sociale grondrechten?.................................................................7
13. Welke rechters kennen we in Nederland?................................................................................................7
14. Wat is het belang van rechterlijke onafhankelijkheid?.............................................................................7
15. Wat is de taak van het Openbaar Ministerie?...........................................................................................7
16. Wat is het onderscheid tussen het burgerlijk procesrecht en het strafprocesrecht?..............................7
Week 2.......................................................................................................................................................... 8
Lesdoelen..............................................................................................................................................................8
Kan een omschrijving geven van het gezondheidsrecht.................................................................................8
Kent de verschillende functies van het gezondheidsrecht..............................................................................8
Kent de bronnen van het gezondheidsrecht...................................................................................................8
Kan het belang van grondrechten voor het gezondheidsrecht aangeven......................................................8
Kent de rechtspleging in het gezondheidsrecht..............................................................................................8
Studievragen:.......................................................................................................................................................9
1. Welke functies heeft het gezondheidsrecht?..............................................................................................9
2. In welke bronnen vinden we het gezondheidsrecht?.................................................................................9
3. Wat is het belang van grondrechten voor het gezondheidsrecht en de burgers?......................................9
4. Welke rechters spelen wanneer een rol in het gezondheidsrecht?............................................................9
5. Geef van de volgende wetten aan wat het doel is van die wet..................................................................9
Week 3........................................................................................................................................................ 12
Lesdoelen............................................................................................................................................................12
Kent de drie soorten aansprakelijkheid.........................................................................................................12
Weet wat civielrechtelijke aansprakelijkheid inhoudt..................................................................................12
Weet welke gronden er zijn voor materiële en immateriële schadevergoeding..........................................12
Weet hoe de aansprakelijkheid van ziekenhuizen geregeld is......................................................................13
Weet wat strafrechtelijke aansprakelijkheid inhoudt...................................................................................13
Weet hoe het strafproces is georganiseerd..................................................................................................13
Weet welke straffen en maatregelen er zijn.................................................................................................13
Weet welke delicten in de praktijk van de gezondheidszorg voorkomen....................................................13
Studievragen:.....................................................................................................................................................14
1. Als verpleegkundige ben je civielrechtelijk aansprakelijk. Wat houdt dit in?...........................................14
, 2. Welke gronden zijn er voor het toekennen van een schadevergoeding?.................................................14
3. Wat is het verschil tussen een resultaatsverbintenis en een inspanningsverbintenis?............................14
4. Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?................................................................................14
5. Wat is het belang van de centrale aansprakelijkheid van het ziekenhuis voor de patiënt?.....................15
6. Wat is de functie van de Geschillencommissie?........................................................................................15
7. Wat betekent het dat je strafrechtelijk aansprakelijk bent?.....................................................................15
8. Welke straffen en maatregelen kennen we in ons land?..........................................................................15
9. Welke strafuitsluitingsgronden zijn van belang in het gezondheidsrecht?..............................................15
10. Het handelen van zorgverleners kan soms gekwalificeerd worden als een strafbaar feit. Aan welke
strafbare feiten kan je dan denken?..............................................................................................................15
Week 4........................................................................................................................................................ 16
Lesdoelen............................................................................................................................................................16
Kent de algemene doelstellingen van de wet BIG.........................................................................................16
Kan de opzet van de wet schetsen................................................................................................................16
Weet hoe de registratie en titelbescherming van beroepen in de Wet BIG geregeld is..............................16
Kan het verschil tussen de geregistreerde en niet-geregistreerde beroepen aangeven..............................17
Weet wat het systeem van periodieke registratie inhoudt...........................................................................17
Weet welke verpleegkundige specialismen er zijn;......................................................................................18
Weet wat wordt bedoeld met opleidingstitels.............................................................................................18
Weet wat het deskundigheidsgebied van de verpleegkundige is.................................................................18
Weet hoe de Wet BIG bijdraagt aan de kwaliteit in de zorg.........................................................................19
Weet welke strafbepalingen in de wet zijn opgenomen...............................................................................19
Studievragen:.....................................................................................................................................................20
1. Welke doelstellingen heeft de Wet BIG?...................................................................................................20
2. Wat is het voornaamste verschil ten opzichte van de Wet Uitoefening Geneeskunst?...........................20
3. Welke instrumenten geeft de Wet BIG om die doelstellingen te bereiken?............................................20
4. Wat is het verschil tussen beroepstitels en opleidingstitels?...................................................................20
5. Welke zijn de artikel 3 beroepen?.............................................................................................................20
6. Wat is het deskundigheidsgebied van de verpleegkundigen?..................................................................21
7 Wat houdt het systeem van periodieke registratie in?..............................................................................21
8 Welke specialismen kennen we binnen de verpleegkunde?.....................................................................21
9 Wie registreert de specialisten?.................................................................................................................21
10 De vrijheid om handelingen te verrichten op het gebied van de individuele gezondheidszorg wordt
naast de regeling van voorbehouden handelingen (mag je als verpleegkundige zelfstandig niet doen), ook
gedeeltelijk beperkt door strafbepalingen. Welk handelingen zijn strafbaar gesteld in de Wet BIG?.........21
Week 5........................................................................................................................................................ 22
Lesdoelen............................................................................................................................................................22
Weet wat het begrip ‘voorbehouden handelingen’ inhoudt........................................................................22
Weet welke handelingen voorbehouden zijn en
weet aan welke beroepsgroepen handelingen voorbehouden zijn..............................................................22
Weet wat risicovolle handelingen zijn...........................................................................................................25
Weet welke beroepsgroepen zelfstandig bevoegd zijn................................................................................26
Weet wanneer zorgverleners na een opdracht voorbehouden
handelingen mogen verrichten (opdrachtgebonden bevoegdheid).............................................................26
Weet wat bedoeld wordt met bevoegd en bekwaam..................................................................................26
Weet wat functionele zelfstandigheid inhoudt.............................................................................................26
Kent de richtlijnen voor de samenwerking tussen artsen en
verpleegkundigen m.b.t. de voorbehouden handelingen.............................................................................27
Studievragen......................................................................................................................................................28
1. Waarom heeft de wetgever handelingen voorbehouden aan bepaalde beroepsgroepen?....................28
2. Aan welke beroepsgroepen zijn de handelingen voorbehouden?............................................................28
3. Wat houdt zelfstandige bevoegdheid in?..................................................................................................28
4. Wat is een voorschrijfverpleegkundige?...................................................................................................28
, 5. Wat houdt opdrachtgebonden bevoegdheid in?......................................................................................29
6. Leg uit ‘onbekwaam is onbevoegd’...........................................................................................................29
7. Verpleegkundigen hebben functionele zelfstandigheid. Wat houdt dit in?.............................................29
Mag de opdracht tot de uitvoering van de voorbehouden handelingen ook telefonisch gegeven worden?
.......................................................................................................................................................................29
Welke beroepsgroepen hebben een tijdelijke zelfstandige bevoegdheid?..................................................29
Week 6........................................................................................................................................................ 30
Lesdoelen............................................................................................................................................................30
Kan het verschil aangeven tussen intern tuchtrecht en wettelijk tuchtrecht...............................................30
Kan het belang van tuchtrecht voor de beroepsgroepen (o.a. verpleegkundigen) omschrijven.................30
Kan de tuchtnorm omschrijven.....................................................................................................................30
Weet hoe de tuchtrechtspraak is georganiseerd..........................................................................................31
Weet welke tuchtmaatregelen kunnen worden toegepast..........................................................................32
Kan de rechtspositie van de verpleegkundige stagiaire beschrijven............................................................32
Studievragen......................................................................................................................................................33
1. Wat is het doel van tuchtrecht?................................................................................................................33
2. Welke beroepen hebben tuchtrecht?.......................................................................................................33
3. Wat is het verschil tussen wettelijk en intern tuchtrecht?........................................................................33
4. Welke personen of instanties kunnen een klacht indienen bij het tuchtrecht?.......................................33
5. Aan welke norm(en) wordt het handelen getoetst?.................................................................................34
6. Wat is het verschil tussen tuchtrecht en strafrecht?................................................................................34
7. Hoe is de tuchtrechtspraak georganiseerd?..............................................................................................34
8. Welke maatregelen kunnen worden opgelegd?.......................................................................................35
9. Welke opgelegde maatregelen worden in het BIG-register geregistreerd?.............................................35
Leerjaar 1, periode 1 - Preventie
,Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 5
Lesdoelen..............................................................................................................................................................5
Kan de verschillende indelingen van het recht benoemen en kan deze hanteren.........................................5
Kan de verschillende rechtsbronnen benoemen.............................................................................................5
Kan beschrijven hoe wetgeving in Nederland tot stand komt........................................................................5
Kan uitleggen wat grondrechten zijn...............................................................................................................5
Heeft kennis van de organisatie van de rechtspleging in Nederland..............................................................5
Studievragen:.......................................................................................................................................................6
1. Wat is publiekrecht en welke onderdelen onderscheiden we?..................................................................6
2. Wat is privaatrecht?.....................................................................................................................................6
3. Is er sprake van publiekrecht of privaatrecht?............................................................................................6
4. Wat is het onderscheid tussen natuurlijke personen en rechtspersonen?................................................6
5. Wat verstaan we onder materieel recht?...................................................................................................6
6. Wat onder formeel recht?...........................................................................................................................6
7. Wat is het onderscheid tussen dwingend en aanvullend recht?................................................................6
8. Welke rechtsbronnen onderscheiden we?..................................................................................................7
9. Welke vormen van wetgeving kennen we..................................................................................................7
10. Waarom is het van belang om de jurisprudentie te volgen?....................................................................7
11. Wat is de functie van grondrechten?........................................................................................................7
12. Wat is het verschil tussen klassieke en sociale grondrechten?.................................................................7
13. Welke rechters kennen we in Nederland?................................................................................................7
14. Wat is het belang van rechterlijke onafhankelijkheid?.............................................................................7
15. Wat is de taak van het Openbaar Ministerie?...........................................................................................7
16. Wat is het onderscheid tussen het burgerlijk procesrecht en het strafprocesrecht?..............................7
Week 2.......................................................................................................................................................... 8
Lesdoelen..............................................................................................................................................................8
Kan een omschrijving geven van het gezondheidsrecht.................................................................................8
Kent de verschillende functies van het gezondheidsrecht..............................................................................8
Kent de bronnen van het gezondheidsrecht...................................................................................................8
Kan het belang van grondrechten voor het gezondheidsrecht aangeven......................................................8
Kent de rechtspleging in het gezondheidsrecht..............................................................................................8
Studievragen:.......................................................................................................................................................9
1. Welke functies heeft het gezondheidsrecht?..............................................................................................9
2. In welke bronnen vinden we het gezondheidsrecht?.................................................................................9
3. Wat is het belang van grondrechten voor het gezondheidsrecht en de burgers?......................................9
4. Welke rechters spelen wanneer een rol in het gezondheidsrecht?............................................................9
5. Geef van de volgende wetten aan wat het doel is van die wet..................................................................9
Week 3........................................................................................................................................................ 12
Lesdoelen............................................................................................................................................................12
Kent de drie soorten aansprakelijkheid.........................................................................................................12
Weet wat civielrechtelijke aansprakelijkheid inhoudt..................................................................................12
Weet welke gronden er zijn voor materiële en immateriële schadevergoeding..........................................12
Weet hoe de aansprakelijkheid van ziekenhuizen geregeld is......................................................................13
Weet wat strafrechtelijke aansprakelijkheid inhoudt...................................................................................13
Weet hoe het strafproces is georganiseerd..................................................................................................13
Weet welke straffen en maatregelen er zijn.................................................................................................13
Weet welke delicten in de praktijk van de gezondheidszorg voorkomen....................................................13
Studievragen:.....................................................................................................................................................14
1. Als verpleegkundige ben je civielrechtelijk aansprakelijk. Wat houdt dit in?...........................................14
, 2. Welke gronden zijn er voor het toekennen van een schadevergoeding?.................................................14
3. Wat is het verschil tussen een resultaatsverbintenis en een inspanningsverbintenis?............................14
4. Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?................................................................................14
5. Wat is het belang van de centrale aansprakelijkheid van het ziekenhuis voor de patiënt?.....................15
6. Wat is de functie van de Geschillencommissie?........................................................................................15
7. Wat betekent het dat je strafrechtelijk aansprakelijk bent?.....................................................................15
8. Welke straffen en maatregelen kennen we in ons land?..........................................................................15
9. Welke strafuitsluitingsgronden zijn van belang in het gezondheidsrecht?..............................................15
10. Het handelen van zorgverleners kan soms gekwalificeerd worden als een strafbaar feit. Aan welke
strafbare feiten kan je dan denken?..............................................................................................................15
Week 4........................................................................................................................................................ 16
Lesdoelen............................................................................................................................................................16
Kent de algemene doelstellingen van de wet BIG.........................................................................................16
Kan de opzet van de wet schetsen................................................................................................................16
Weet hoe de registratie en titelbescherming van beroepen in de Wet BIG geregeld is..............................16
Kan het verschil tussen de geregistreerde en niet-geregistreerde beroepen aangeven..............................17
Weet wat het systeem van periodieke registratie inhoudt...........................................................................17
Weet welke verpleegkundige specialismen er zijn;......................................................................................18
Weet wat wordt bedoeld met opleidingstitels.............................................................................................18
Weet wat het deskundigheidsgebied van de verpleegkundige is.................................................................18
Weet hoe de Wet BIG bijdraagt aan de kwaliteit in de zorg.........................................................................19
Weet welke strafbepalingen in de wet zijn opgenomen...............................................................................19
Studievragen:.....................................................................................................................................................20
1. Welke doelstellingen heeft de Wet BIG?...................................................................................................20
2. Wat is het voornaamste verschil ten opzichte van de Wet Uitoefening Geneeskunst?...........................20
3. Welke instrumenten geeft de Wet BIG om die doelstellingen te bereiken?............................................20
4. Wat is het verschil tussen beroepstitels en opleidingstitels?...................................................................20
5. Welke zijn de artikel 3 beroepen?.............................................................................................................20
6. Wat is het deskundigheidsgebied van de verpleegkundigen?..................................................................21
7 Wat houdt het systeem van periodieke registratie in?..............................................................................21
8 Welke specialismen kennen we binnen de verpleegkunde?.....................................................................21
9 Wie registreert de specialisten?.................................................................................................................21
10 De vrijheid om handelingen te verrichten op het gebied van de individuele gezondheidszorg wordt
naast de regeling van voorbehouden handelingen (mag je als verpleegkundige zelfstandig niet doen), ook
gedeeltelijk beperkt door strafbepalingen. Welk handelingen zijn strafbaar gesteld in de Wet BIG?.........21
Week 5........................................................................................................................................................ 22
Lesdoelen............................................................................................................................................................22
Weet wat het begrip ‘voorbehouden handelingen’ inhoudt........................................................................22
Weet welke handelingen voorbehouden zijn en
weet aan welke beroepsgroepen handelingen voorbehouden zijn..............................................................22
Weet wat risicovolle handelingen zijn...........................................................................................................25
Weet welke beroepsgroepen zelfstandig bevoegd zijn................................................................................26
Weet wanneer zorgverleners na een opdracht voorbehouden
handelingen mogen verrichten (opdrachtgebonden bevoegdheid).............................................................26
Weet wat bedoeld wordt met bevoegd en bekwaam..................................................................................26
Weet wat functionele zelfstandigheid inhoudt.............................................................................................26
Kent de richtlijnen voor de samenwerking tussen artsen en
verpleegkundigen m.b.t. de voorbehouden handelingen.............................................................................27
Studievragen......................................................................................................................................................28
1. Waarom heeft de wetgever handelingen voorbehouden aan bepaalde beroepsgroepen?....................28
2. Aan welke beroepsgroepen zijn de handelingen voorbehouden?............................................................28
3. Wat houdt zelfstandige bevoegdheid in?..................................................................................................28
4. Wat is een voorschrijfverpleegkundige?...................................................................................................28
, 5. Wat houdt opdrachtgebonden bevoegdheid in?......................................................................................29
6. Leg uit ‘onbekwaam is onbevoegd’...........................................................................................................29
7. Verpleegkundigen hebben functionele zelfstandigheid. Wat houdt dit in?.............................................29
Mag de opdracht tot de uitvoering van de voorbehouden handelingen ook telefonisch gegeven worden?
.......................................................................................................................................................................29
Welke beroepsgroepen hebben een tijdelijke zelfstandige bevoegdheid?..................................................29
Week 6........................................................................................................................................................ 30
Lesdoelen............................................................................................................................................................30
Kan het verschil aangeven tussen intern tuchtrecht en wettelijk tuchtrecht...............................................30
Kan het belang van tuchtrecht voor de beroepsgroepen (o.a. verpleegkundigen) omschrijven.................30
Kan de tuchtnorm omschrijven.....................................................................................................................30
Weet hoe de tuchtrechtspraak is georganiseerd..........................................................................................31
Weet welke tuchtmaatregelen kunnen worden toegepast..........................................................................32
Kan de rechtspositie van de verpleegkundige stagiaire beschrijven............................................................32
Studievragen......................................................................................................................................................33
1. Wat is het doel van tuchtrecht?................................................................................................................33
2. Welke beroepen hebben tuchtrecht?.......................................................................................................33
3. Wat is het verschil tussen wettelijk en intern tuchtrecht?........................................................................33
4. Welke personen of instanties kunnen een klacht indienen bij het tuchtrecht?.......................................33
5. Aan welke norm(en) wordt het handelen getoetst?.................................................................................34
6. Wat is het verschil tussen tuchtrecht en strafrecht?................................................................................34
7. Hoe is de tuchtrechtspraak georganiseerd?..............................................................................................34
8. Welke maatregelen kunnen worden opgelegd?.......................................................................................35
9. Welke opgelegde maatregelen worden in het BIG-register geregistreerd?.............................................35
