Anatomie hersenen
Centrale zenuwstelsel (CZS) = hersenen en ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel (PZS) = ligt buiten CZS. Vormt verbindingen van en
naar organen en weefsels en CZS. Het bestaat uit hersenzenuwen en
ruggenmergzenuwen. PZS heeft 2 delen:
- Autonome zenuwstelsel = reguleert groot aantal onbewust
plaatsvindende functies. Regelt vooral de werking van inwendige organen,
oa ademhaling, spijsvertering en het verwijden en vernauwen van
bloedvaten en het beïnvloedt ook de hartslag. Het autonome zenuwstelsel
bestaat uit een sensorisch deel en een motorisch deel. Het sensorisch
deel geeft informatie door over de ingewanden aan de hersenstam. De
baan loopt parallel aan de baan voor de vitale sensibiliteit (= voelen van
temperatuur, pijn en grove tast). Het motorische deel wordt onder
verdeeld in 2 delen:
Orthosympatisch zenuwstelsel = ook wel sympatische
zenuwstelsel genoemd, activerend. Beïnvloedt organen zodanig dat
het lichaam arbeid, waar energie voor nodig is, kan verrichten.
Bevordert ook de dissimilitatie (= afbraak van stoffen), waarbij
energie vrijkomt.
Parasympatisch zenuwstelsel = Beïnvloedt organen zodanig dat
het lichaam in een toestand van rust en herstel kan komen.
- Somatische zenuwstelsel = controleert interacties met buitenwereld.
Sensorische neuronen brengen boodschappen aan vanuit de
waarnemingsorganen; motorische neuronen activeren de skeletspieren.
Mensen kunnen bewust controle uitoefenen over dit zenuwstelsel (ook wel
willekeurig zenuwstelsel genoemd).
Een zenuwcel of neuron is een bepaald type
lichaamscel, behorend tot de belangrijkste elementen
van het zenuwstelsel. Een zenuwcel heeft een
cellichaam of soma, en een aantal lange dunne
uitlopers. Globaal genomen zijn er twee soorten
uitlopers: axonen en dendrieten. Axonen geleiden van
de zenuwcel af, dendrieten er naartoe. Het axon is
vaak erg lang, veel dikker dan dendrieten en
onvertakt, behalve aan het uiteinde; de dendrieten
zijn dun en sterk vertakt.
Hersenen
De hersenen is deel van CZS en vormt het waarnemende, aansturende,
controlerende en informatie verwerkende orgaan. De hersenen zijn een complex
orgaan; het brein is opgebouwd uit vele tientallen miljarden neuronen waarvan
elk in verbinding staat met een groot aantal andere neuronen, soms vele
duizenden. De hersenen besturen en coördineren sensorische systemen,
beweging, gedrag en homeostatische lichaamsfuncties zoals ademhaling,
bloeddruk en lichaamstemperatuur. De hersenen zijn de bron van beweging,
geheugen en cognitie (bewustzijn) en emotie.
De witte stof is het deel van het CZS dat de axonen, de gemyeliniseerde
uitlopers van zenuwcellen bevat. Deze axonen verbinden de verschillende
hersengebieden met grijze stof met elkaar en geleiden de zenuwimpulsen tussen
neuronen. De witte stof in de hersenen en in het ruggenmerg bevat geen
dendrieten. De witte kleur is het gevolg van de myelinescheden van de
, zenuwvezels. In het ruggenmerg ligt de witte stof aan de buitenkant van de grijze
stof.
- Functie witte stof = verzorgen van communicatie tussen de zenuwcellen.
De grijze stof is het deel van het CZS dat de cellichamen van de zenuwcellen,
de dendrieten en de korte axonen bevat. De grijze stof bevindt zich in de
hersenen vooral aan de buitenkant. In het ruggenmerg bevindt de grijze stof zich
in tegenstelling tot de hersenen juist aan de binnenkant.
- Functie grijze stof = verwerken van informatie.
Hersengebieden
Het hersenoppervlak bestaat uit uitstulpingen (gyri) en instulpingen (sulci). Al
deze sulci hebben een naam gekregen. De diepste en langste sulcus is de sulcus
centralis ook wel Rolandische fissuur genoemd. Een andere belangrijke
sulcus is de laterale sulcus, ook wel fissuur van Sylvius genoemd. Een derde
belangrijke sulcus is
de parieto-occipitale sulcus.
Aan de hand van deze 3 sulci worden er verschillende hersenkwabben
onderscheiden:
- De frontale kwab ligt voor de sulcus centralis.
- De pariëntale kwab ligt achter de sulcus centralis, maar voor de sulcus
parieto-occipitalis.
- De temporale kwab ligt onder de sulcus lateralis.
- De occipitale kwab ligt achter de sulcus parieto-occipitalis.
- De limbische kwab ten slotte ligt diep in de hersenen aan de binnenzijde.
- -
Centrale zenuwstelsel (CZS) = hersenen en ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel (PZS) = ligt buiten CZS. Vormt verbindingen van en
naar organen en weefsels en CZS. Het bestaat uit hersenzenuwen en
ruggenmergzenuwen. PZS heeft 2 delen:
- Autonome zenuwstelsel = reguleert groot aantal onbewust
plaatsvindende functies. Regelt vooral de werking van inwendige organen,
oa ademhaling, spijsvertering en het verwijden en vernauwen van
bloedvaten en het beïnvloedt ook de hartslag. Het autonome zenuwstelsel
bestaat uit een sensorisch deel en een motorisch deel. Het sensorisch
deel geeft informatie door over de ingewanden aan de hersenstam. De
baan loopt parallel aan de baan voor de vitale sensibiliteit (= voelen van
temperatuur, pijn en grove tast). Het motorische deel wordt onder
verdeeld in 2 delen:
Orthosympatisch zenuwstelsel = ook wel sympatische
zenuwstelsel genoemd, activerend. Beïnvloedt organen zodanig dat
het lichaam arbeid, waar energie voor nodig is, kan verrichten.
Bevordert ook de dissimilitatie (= afbraak van stoffen), waarbij
energie vrijkomt.
Parasympatisch zenuwstelsel = Beïnvloedt organen zodanig dat
het lichaam in een toestand van rust en herstel kan komen.
- Somatische zenuwstelsel = controleert interacties met buitenwereld.
Sensorische neuronen brengen boodschappen aan vanuit de
waarnemingsorganen; motorische neuronen activeren de skeletspieren.
Mensen kunnen bewust controle uitoefenen over dit zenuwstelsel (ook wel
willekeurig zenuwstelsel genoemd).
Een zenuwcel of neuron is een bepaald type
lichaamscel, behorend tot de belangrijkste elementen
van het zenuwstelsel. Een zenuwcel heeft een
cellichaam of soma, en een aantal lange dunne
uitlopers. Globaal genomen zijn er twee soorten
uitlopers: axonen en dendrieten. Axonen geleiden van
de zenuwcel af, dendrieten er naartoe. Het axon is
vaak erg lang, veel dikker dan dendrieten en
onvertakt, behalve aan het uiteinde; de dendrieten
zijn dun en sterk vertakt.
Hersenen
De hersenen is deel van CZS en vormt het waarnemende, aansturende,
controlerende en informatie verwerkende orgaan. De hersenen zijn een complex
orgaan; het brein is opgebouwd uit vele tientallen miljarden neuronen waarvan
elk in verbinding staat met een groot aantal andere neuronen, soms vele
duizenden. De hersenen besturen en coördineren sensorische systemen,
beweging, gedrag en homeostatische lichaamsfuncties zoals ademhaling,
bloeddruk en lichaamstemperatuur. De hersenen zijn de bron van beweging,
geheugen en cognitie (bewustzijn) en emotie.
De witte stof is het deel van het CZS dat de axonen, de gemyeliniseerde
uitlopers van zenuwcellen bevat. Deze axonen verbinden de verschillende
hersengebieden met grijze stof met elkaar en geleiden de zenuwimpulsen tussen
neuronen. De witte stof in de hersenen en in het ruggenmerg bevat geen
dendrieten. De witte kleur is het gevolg van de myelinescheden van de
, zenuwvezels. In het ruggenmerg ligt de witte stof aan de buitenkant van de grijze
stof.
- Functie witte stof = verzorgen van communicatie tussen de zenuwcellen.
De grijze stof is het deel van het CZS dat de cellichamen van de zenuwcellen,
de dendrieten en de korte axonen bevat. De grijze stof bevindt zich in de
hersenen vooral aan de buitenkant. In het ruggenmerg bevindt de grijze stof zich
in tegenstelling tot de hersenen juist aan de binnenkant.
- Functie grijze stof = verwerken van informatie.
Hersengebieden
Het hersenoppervlak bestaat uit uitstulpingen (gyri) en instulpingen (sulci). Al
deze sulci hebben een naam gekregen. De diepste en langste sulcus is de sulcus
centralis ook wel Rolandische fissuur genoemd. Een andere belangrijke
sulcus is de laterale sulcus, ook wel fissuur van Sylvius genoemd. Een derde
belangrijke sulcus is
de parieto-occipitale sulcus.
Aan de hand van deze 3 sulci worden er verschillende hersenkwabben
onderscheiden:
- De frontale kwab ligt voor de sulcus centralis.
- De pariëntale kwab ligt achter de sulcus centralis, maar voor de sulcus
parieto-occipitalis.
- De temporale kwab ligt onder de sulcus lateralis.
- De occipitale kwab ligt achter de sulcus parieto-occipitalis.
- De limbische kwab ten slotte ligt diep in de hersenen aan de binnenzijde.
- -
