M E D I SC H
BI O L O G I SC H
BLOK 2.3
MANON VAN AURICH
2017-2018
,College week 1
MOTOR LEARNING AND MOTOR REHAB
H E R S TE L , L E R E N E N R E VA L I D E R E N
Het herstel, leren en revalideren zijn processen die veel
gemeenschappelijk hebben. Je gaat nieuwe bewegingen voor je zelf
ontdekken, leren en kijken of ze werken. Krijg je een positieve of
negatieve feedback? Met dat soort systemen ga je in de revalidatie mee
aan de slag.
Deze processen vinden plaats door het hele zenuwstelsel. Het leren geeft
veranderingen van structuur en functie in de hersenen. De verbindingen
tussen neuronen in je hersenen moeten veranderen wil je nieuwe dingen
kunnen leren, dit is het motorisch leren. De mate van plasticiteit van de
hersenen is hierbij erg belangrijk. Hoe gespecialiseerder de hersencellen
in een bepaald gebied zijn, hoe minder hun plasticiteit is.
Plasticiteit kan onderverdeeld worden in de volgende aspecten:
- Korte termijn: korte termijn veranderingen in de sterke en snelheid van neuronale
verbindingen is tjdelijkk
- Als je dat voor langere tjd blijj doen, dan zal je zien dat dat er snel in slijt en in het
lange termijn geheugen van het bewegingsapparaat terecht komtk Hierdoor kunnen
bewegingen in grote mate geautomatseerd rakenk
- Het leren van bewegingen lijdt tot structurele veranderingen waardoor de
bewegingen ingesleten wordenk Dus we kunnen structurele
veranderingen(verdwijnen van synapsen, toegenomen in dikte en snelheid bij vaak
gebruikte connectess verwachten als we aan het leren zijn, maar ook als die
beschadigd zijn door bijvoorbeeld een CVAk
Het leren
- Neuropsychologen zeggen dat het leren bestaat uit een combinate van:
o Het opslaan van informate: hier gebruiken we het lange termijn geheugen
voor, via de Hippocampus en de Amygdala kom je bij het lange termijn
geheugenk De middenhersenen vormen dus de toegangspoort tot het lange
termijn geheugenk
o Aanpassingen van de hersenen: het maken van nieuwe en snellere
verbindingenk Het kunnen antciperen heb je nodig, dit is vooral de functe
van het Cerebellum die feedforward kan geven op een bewegingk We
hebben een soort voorgeprogrammeerde patronen die zijn aangeboren, of
die we hebben aangeleerd door veel te herhalenk
o Dit geej ons de mogelijkheid om soortgelijke situates in te schaten en daar
direct op te reageren door een bepaalde handeling/beweging, gebaseerd op
ervaringk
,Het geheugen
- Leren is het proces waarin we nieuwe informate tot ons krijgen en daar gebruik van
kunnen makenk Het geheugen slaat deze informate op en geej de mogelijkheid om
dat te gebruikenk
- Korte termijn geheugen: heej een beperkte capaciteitk Het is vaak een kweste van
seconden of minuten wat we kunne onthoudenk Vaak is dit een akoestsch
geheugen, zoals het onthouden van een telefoonnummer wat je eerst opnoemt om
het niet te vergetenk
- Lange termijn geheugen: zorgt voor functonele veranderingen en langdurige
verschillen in het membraanpotentaalk Ook treden er structurele veranderingen op,
er worden nieuwe verbindingen gemaakt, en verbindingen verdwijnen omdat onze
hersenen steeds meer specialiserenk We maken hier gebruik van het Use it or Lose it
principek
- Het geheugen wordt opgeslagen over de gehele tertare cortexk Een specifeke
herinnering wordt mogelijk in meerder plaatsen van de cortex opgeslagenk
L E E R P R O C E SSE N
- Habituatie (=aanpassin)i
o Een afgenomen synaptsche actviteit nadat een prikkel zich in korte termijn
vaak heej herhaaldk
Actviteit van de EPSP(Excitatory Post Synaptc Potentals of
sensorische neuron op interneuron, of sensorische neuron op
motorneuronk Dit primaire efect vind vaak alleen in de eerste paar
minuten plaatsk
o Er vind een langzame uitdoving van een reacte op een herhaalde prikkel
plaatsk
o Dit heej als gevolg dat er langdurige afgenomen neurotransmiter producte
plaatsvindtk Dit geej geen verandering in de post synaptsche receptorenk
o Dit is een perifeer neurologisch verschijnsel en vindt dus NIET plaats in onze
grote hersenenk
- Sensitisatie (= vehogi)in) van )evgiegi)oei i
o Sensitsate is het fenomeen van een dubbel prikkel die in feite niks met
elkaar te maken hebben, maar doordat ze tegelijk ontstaan, ontstaat er een
connecte tussen de prikkels waardoor de reacte er op sterker isk Dit komt
door een toename van de EPSP in de motorneuronk
o Psychologische veranderingen op korte termijn:
Verlenging van het acte potentaal
Toename van K+ geleiding
Toegenomen vrijlatng van neurotransmiters
Lijdt tot toename EPSP
Toegenomen producte en mobilisate van neurotransmiter
o Neuropsychologische veranderingen op lange termijn: leren
, Ontwikkeling van nieuwe synapsen
Toename van aantal postsynaptsche dendrietenk
o Sensitsate is dus een vorm van leren, er ontstaan nieuwe synapsen, en een
groter aantal receptoren op het postsynaptsch membraank Dit mechanisme
komt vooral voor bij chronische pijnpatintenk
LEREN
- Kgassiek cgin itiginehen
o Pavlov
o Voorbeeld: bij het geven van een bot gaat de hond kwijlen, wanneer er
vervolgens steeds eerst aan een bel gerinkeld wordt voordat de hond het
bot krijgt, gaat de hond al kwijlen wanneer hij alleen de bel hoortk
o Ca++ gaat in het presynaptsch neuron: een ongeconditoneerde prikkel
wordt geconditoneerdk
- Opehant cgin itiginehen
o skinner
o Werkt met Belonen en strafen
o Verschil met klassiek conditoneren: de geconditoneerde prikkel is niet van
psychologische origine, maar sociaal (gedragsk
- Decgehatiee gehen
o Dit is het vergaren van expliciete kennis, bijvoorbeeld door middel van
stampwerkk
o Dit proces vindt vooral plaat met de temporaal kwab en de hippocampus
(geej toegang tot lange termijn geheugensk
o Dit is lange termijn potentiring van kleine neuronale circuitsk
o Het gaat hierbij om een zwakke impuls die versterkt kan worden doordat je
het een aantal keren herhaaldk
- Phgice uheeg gehen
o Een van de hoofdprincipes van motorisch lerenk
o Het Cerebellum heej hierbij een belangrijke rol door het geven van
feedforwardk
o Bewegingen uit het verleden zijn opgeslagen, dit zijn ervaringen gewordenk
Vergelijkbare bewegingen worden gecheckt door het cerebellum en kan
door nog aangepast worden, doordat er al een ervaring van de beweging isk
o Mgisvezegs: deze geven informate over de bewegingk
o Kgimvezegs; deze geven aan wat niet goed is aan de beweging, deze geven
dan een ‘error’ signaal, en sturen vervolgens het ‘error’ signaal bij waardoor
de beweging wel goed verlooptk
o Door het leren van een nieuwe reeks van bewegingen wordt de motorische
cortex enorm actef, als een bewijs van een verbeterde prestatek Wanneer
de acte meer automatsch is geworden, neemt de betrokkenheid van de
motorische cortex en andere (midden hersenen, basale ganglias gebieden
nemen de coördinate overk