Cogito Filosofie H5 "Wetenschapsfilosofie" - Samenvatting

Filosofie Samenvatting
H5 Wetenschapsfilosofie

1: Wat is wetenschappelijk?
Onderscheid tussen wetenschap en niet-wetenschap hangt samen met de opkomst van de
westerse filosofie  Griekse natuurfilosofen eerste die zochten naar een principe dat de
wereld kon verklaren  ‘Oerstof’ waaruit alles was opgebouwd.

Thales beschouwde water als oerstof  Ondanks dat dit later niet bleek te kloppen was hij
de eerste die een theorie bedacht als verklaring voor de dingen die hij zag i.p.v een
mythische verklaring.


De wetenschappelijke revolutie
Ontwikkeling moderne natuurwetenschap 17e eeuw bepalend geweest voor de invloed en
status van de westerse wetenschap  Tot die tijd werd het wereldbeeld bepaald door het
christelijk geloof  Volgde standpunt Aristoteles dat aarde middelpunt schepping vormt.

Giordano Bruno kwam nog op de brandstapel terecht in 1600  Maar later was de straf voor
Galilei in 1633 al milder.

1687: Isaac Newton bracht zijn werk uit over de fundamenten van de natuurkunde 
Erkenning dat de aarde niet het middelpunt van de schepping vormt  Aardse en hemelse
bewegingen konden verklaard worden door natuurwetten.

Beheersbaarheid natuur werd ideaal  “Kennis is macht” – Francis Bacon  Doel natuur
leren kennen, zodat we haar kunnen beheersen  In zijn boek Het Nieuwe Atlantis schetst
hij een utopie waarin welvaart, gezondheid en geluk voor iedereen voor het oprapen liggen,
dankzij wetenschap en techniek.

Toen zijn voorspellingen in de loop van de 20e eeuw waar bleken te zijn, werden ook de
schaduwzijden bekend.


Aristoteles
 Kennis ontstaat volgens Aristoteles door het menselijke vermogen tot abstractie 
Algemene kenmerken kunnen uit waarnemingen worden afgeleid  Moet vervolgens
op de juiste manier geïnterpreteerd worden m.b.v. logica.

 Teleologisch wereldbeeld, dus gaat uit van de kracht in de natuur.

, Wat is wetenschappelijke kennis?
Wetenschapsfilosofie verheldert wat wetenschap is of zou moeten zijn  Niet alleen
descriptief (= beschrijvend), maar ook normatief (= laten zien hoe).

Maar wat zijn wetenschappelijke bewijzen? Is wetenschappelijke kennis zekerder of ‘meer
waar’ dan alledaagse kennis?

In wetenschapsfilosofie worden kenmerken van een goede wetenschappelijke methode
geformuleerd  Toetsbaarheid is een voorbeeld hiervan  Ook de vraag naar de gebruikte
methode: moeten alle wetenschappen dezelfde methode gebruiken??


De standaardmethode van de natuurwetenschap
Wilhelm Dilthey:
 Fundamenteel onderscheid tussen de natuurwetenschappen en de mens- of
geesteswetenschappen
 Natuurwetenschappen  Wetmatigheden in de natuur verklaren
 Geesteswetenschappen  Begrijpen van redenen en bedoelingen.

Methode natuurwetenschappen:
 Natuurwetenschappen = Empirisch-analytische methode  Door middel van
waarneming en logische analyse  Probeert gebeurtenissen te verklaren.

 Kenmerken:
- Uniformiteit natuur  Dus dat de natuur zich altijd hetzelfde gedraagt.
- Herhaalbaarheid experimenten
- Atomisme = Feiten worden onafhankelijk van elkaar beschreven  Bijv.: regen, bliksem en
donder worden apart geanalyseerd  In je alledaagse ervaring neem je alles in één.

Ideaal uit vijf stappen:
 1. Waarneming verschijnselen
 2. Opstellen hypothese om verschijnselen te kunnen verklaren.
 3. Toetsen hypothese d.m.v. experimenten.
 4. Afleiden resultaten uit deze experimenten.
 5. Opstellen wetmatigheid.

Zowel inductie als deductie wordt gebruikt in deze methode:
 Inductie = Uit herhaaldelijke waarnemingen wordt een algemene conclusie getrokken
 Volgens het inductieprobleem van Hume kan dit niet zomaar.
 Deductie = Op grond van algemene vooronderstellingen een specifieke conclusie
trekken.