]Biologie samenvatting, Thema 1. Verbranding en ademhaling
§1.1 stofwisseling
Fotosynthese = vindt plaats als het licht is
o Bladgroenkorrels zetten koolstofdioxide en water om in glucose.
- Daarvoor is energie nodig die komt uit zonlicht
Fotosynthese:
Water + koolstofdioxide + energie → glucose + zuurstof
Niet alleen planten kunnen stoffen omzetten. In alle organismen vindt
stofwisseling plaats, bij een mens ook:
- Kunnen bewegen. - Lichaam kan herstellen
- Warm blijven - Lichaam kan groeien
= nodig om in leven te blijven
Afbraak:
o De afbraak van glucose gebeurt in mitochondriën
Cellen gebruiken glucose als energiebron
1. Er komt opgeslagen energie vrij bij het afbreken van glucose
2. Die energie kan de cel gebruiken voor stofwisseling
= Dit gebeurt in de mitochondriën
Met lichtmicroscoop niet te zien met elektronenmicroscoop wel
= bruine rondjes en staafjes zijn de mitochondriën,
cellen die veel energie nodig hebben zoals spiercellen bevatten veel ervan. In uitvergroting
zie je één mitochondrium (enkelvoud)
, §1.2 verbranding
Energie, verband tussen verbranding in cellen en lichamelijke activiteit
o De afbraak van glucose in cellen noem je verbranding
Glucose = meest gebruikte brandstof
Hierbij komt energie vrij bijvoorbeeld beweging en warmte
o In alle cellen vindt verbranding plaats
vind dag en nacht plaats
o energiebehoefte is afhankelijk van je lichamelijke inspanning
hoe groter de inspanning hoe meer verbranding
meer zuurstof en brandstof nodig, ontstaan meer afvalstoffen
organen zoals longen en hart werken harder
Zuurstof en koolstofdioxide
o Bij verbranding wordt zuurstof verbruikt en koolstofdioxide aangemaakt
Voor verbranding = zuurstof nodig
Voor verbranding in je lichaam geld hetzelfde
- Brandstof (glucose) en zuurstof nodig
= bij verbranding ontstaan (afval) stoffen: water + koolstofdioxide
dus zuurstof is nodig om glucose om te zetten in koolstofdioxide en
water hierbij komt energie vrij:
Glucose + Zuurstof → water + koolstofdioxide + energie
= tegenovergestelde van fotosynthese
§1.3 ademhalingsstelsel
Bestaat voor een groot deel uit buisjes die zijn bekleed met slijmvlies
-Aan het slijm blijven ziekteverwekkers en stofdeeltjes plakken
-Trilharen transporteren slijm naar de keelholte waar het wordt ingeslikt
o Neusholte:
Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen
Binnenstromende lucht wordt door het neusslijmvlies verwarm en
vochtig gemaakt
Reukzintuig keurt binnenstromende lucht
= dus beter om door je neus te ademen, anders kan slijmvlies in
longen beschadigd raken
o Keelholte: hierin bevinden zich de huig en het strotklepje
Bij ademhalen staan de huig en het strotklepje open
Bij slikken sluit de huig de neusholte af en het strotklepje de luchtpijp
Verslikken: strotklepje sluit de luchtpijp niet af bij slikken, bij lachen
§1.1 stofwisseling
Fotosynthese = vindt plaats als het licht is
o Bladgroenkorrels zetten koolstofdioxide en water om in glucose.
- Daarvoor is energie nodig die komt uit zonlicht
Fotosynthese:
Water + koolstofdioxide + energie → glucose + zuurstof
Niet alleen planten kunnen stoffen omzetten. In alle organismen vindt
stofwisseling plaats, bij een mens ook:
- Kunnen bewegen. - Lichaam kan herstellen
- Warm blijven - Lichaam kan groeien
= nodig om in leven te blijven
Afbraak:
o De afbraak van glucose gebeurt in mitochondriën
Cellen gebruiken glucose als energiebron
1. Er komt opgeslagen energie vrij bij het afbreken van glucose
2. Die energie kan de cel gebruiken voor stofwisseling
= Dit gebeurt in de mitochondriën
Met lichtmicroscoop niet te zien met elektronenmicroscoop wel
= bruine rondjes en staafjes zijn de mitochondriën,
cellen die veel energie nodig hebben zoals spiercellen bevatten veel ervan. In uitvergroting
zie je één mitochondrium (enkelvoud)
, §1.2 verbranding
Energie, verband tussen verbranding in cellen en lichamelijke activiteit
o De afbraak van glucose in cellen noem je verbranding
Glucose = meest gebruikte brandstof
Hierbij komt energie vrij bijvoorbeeld beweging en warmte
o In alle cellen vindt verbranding plaats
vind dag en nacht plaats
o energiebehoefte is afhankelijk van je lichamelijke inspanning
hoe groter de inspanning hoe meer verbranding
meer zuurstof en brandstof nodig, ontstaan meer afvalstoffen
organen zoals longen en hart werken harder
Zuurstof en koolstofdioxide
o Bij verbranding wordt zuurstof verbruikt en koolstofdioxide aangemaakt
Voor verbranding = zuurstof nodig
Voor verbranding in je lichaam geld hetzelfde
- Brandstof (glucose) en zuurstof nodig
= bij verbranding ontstaan (afval) stoffen: water + koolstofdioxide
dus zuurstof is nodig om glucose om te zetten in koolstofdioxide en
water hierbij komt energie vrij:
Glucose + Zuurstof → water + koolstofdioxide + energie
= tegenovergestelde van fotosynthese
§1.3 ademhalingsstelsel
Bestaat voor een groot deel uit buisjes die zijn bekleed met slijmvlies
-Aan het slijm blijven ziekteverwekkers en stofdeeltjes plakken
-Trilharen transporteren slijm naar de keelholte waar het wordt ingeslikt
o Neusholte:
Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen
Binnenstromende lucht wordt door het neusslijmvlies verwarm en
vochtig gemaakt
Reukzintuig keurt binnenstromende lucht
= dus beter om door je neus te ademen, anders kan slijmvlies in
longen beschadigd raken
o Keelholte: hierin bevinden zich de huig en het strotklepje
Bij ademhalen staan de huig en het strotklepje open
Bij slikken sluit de huig de neusholte af en het strotklepje de luchtpijp
Verslikken: strotklepje sluit de luchtpijp niet af bij slikken, bij lachen
