Mens en maatschappij
Hoorcollege 1
Wat is sociologie?
De studie van de samenleving en sociale structuren: menselijk handelen en gedrag
Overkoepelende thema’s: ongelijkheid, cohesie, cultuur
C. Wright Mills
Sociological imagination
- Link leggen tussen individuele problemen met landelijke issues
o Situaties begrijpen vanuit context: bijvoorbeeld overgewicht als sociaal probleem
Verschilt tussen contexten: per land
Sociologen proberen te begrijpen:
1) Ontstaan van gedrag vanuit contextuele condities
2) Ontstaan sociale fenomenen vanuit het gedrag van individuen
Wisselwerking tussen micro en macro!
Sociale verschijnselen en menselijk handelen: contingent maar niet arbitrair
- Het is afhankelijk van iets anders en veranderend over tijd
- Maar geen natuurlijke verschijnselen!
Het is niet arbitrair = het is niet willekeurig
- Het is verklaarbaar en heeft regelmaat
Menselijk handelen is sociaal bepaald: het had ook anders kunnen zijn, maar dat maakt het niet
willekeurig!
Probleem van de sociale orde
Waarom houden mensen zich aan normen? En hoe is sociale orde dan mogelijk?
1) Rationaliteit (Rousseau)
Mensen volgen regels uit eigenbelang: mensen hebben profijt aan normen
2) Dwang (Hobbes)
Regels worden je aangedrongen door straffen van de staat
3) Emotie/geloof
Om in de hemel te komen, bijgeloven
Welke vragen stellen sociologen?
Wat zijn de cijfers?
- Klopt dit wel?
Is het een nieuw verschijnsel?
Komt het overal in dezelfde mate voor?
- Contextualiseren Empirisch-analytische en kritische taak!
Waarom?
- Verklaren
Interventies?
- Toepassen
Type vragen:
- Beschrijvend (wat, waar, hoeveel?)
- Verklarend (waarom?)
- Toepassend (toekomst, interventies?)
, Hoorcollege 2
Sociologische verklaringen maken verbindingen tussen micro en macro
Micro
- Handelen van individuen
- Gaat niet over het/1 individu, maar algemene patronen in hoe individuen zich gedragen!
o Regelmaat
Macro
- Sociale structuren, het collectief
- Politieke en economische omstandigheden
- Buurten/wijken
- Staat boven de individuen, niet te reduceren
James Coleman
Verklaring: verbinding individu met het sociale
- Sociale oorzaken van individueel handelen
- Sociale consequenties van individueel handelen
In de sociologie kijken we naar macro condities die invloed hebben op de condities van individuen. De staat
van individuen heeft consequenties voor individuen, wat weer macro consequenties heeft.
Theoretische tradities
Beschrijft de relatie tussen concepten
- Verklaring van een fenomeen
- Legt vaak een relatie tussen concepten
- Kan ook een voorspelling doen voor een nieuw fenomeen
De theoretische traditie is een stroming/oriëntatie/perspectief
- Kijkt op het sociale
- Vallen meerdere theorieën onder
Utilitaristisch individualisme
Focus: sociale consequenties van individueel handelen
Aannames:
- Mensen zijn van nature rationeel (redelijk
- Mensen streven altijd dezelfde doelen na
o Nutsmaximalisatie
o Pleziermaximalisatie
o Kosten en baten afwegen
Rationeel handelende individuen onbedoelde (irrationele) gevolgen op macroniveau
Hoorcollege 1
Wat is sociologie?
De studie van de samenleving en sociale structuren: menselijk handelen en gedrag
Overkoepelende thema’s: ongelijkheid, cohesie, cultuur
C. Wright Mills
Sociological imagination
- Link leggen tussen individuele problemen met landelijke issues
o Situaties begrijpen vanuit context: bijvoorbeeld overgewicht als sociaal probleem
Verschilt tussen contexten: per land
Sociologen proberen te begrijpen:
1) Ontstaan van gedrag vanuit contextuele condities
2) Ontstaan sociale fenomenen vanuit het gedrag van individuen
Wisselwerking tussen micro en macro!
Sociale verschijnselen en menselijk handelen: contingent maar niet arbitrair
- Het is afhankelijk van iets anders en veranderend over tijd
- Maar geen natuurlijke verschijnselen!
Het is niet arbitrair = het is niet willekeurig
- Het is verklaarbaar en heeft regelmaat
Menselijk handelen is sociaal bepaald: het had ook anders kunnen zijn, maar dat maakt het niet
willekeurig!
Probleem van de sociale orde
Waarom houden mensen zich aan normen? En hoe is sociale orde dan mogelijk?
1) Rationaliteit (Rousseau)
Mensen volgen regels uit eigenbelang: mensen hebben profijt aan normen
2) Dwang (Hobbes)
Regels worden je aangedrongen door straffen van de staat
3) Emotie/geloof
Om in de hemel te komen, bijgeloven
Welke vragen stellen sociologen?
Wat zijn de cijfers?
- Klopt dit wel?
Is het een nieuw verschijnsel?
Komt het overal in dezelfde mate voor?
- Contextualiseren Empirisch-analytische en kritische taak!
Waarom?
- Verklaren
Interventies?
- Toepassen
Type vragen:
- Beschrijvend (wat, waar, hoeveel?)
- Verklarend (waarom?)
- Toepassend (toekomst, interventies?)
, Hoorcollege 2
Sociologische verklaringen maken verbindingen tussen micro en macro
Micro
- Handelen van individuen
- Gaat niet over het/1 individu, maar algemene patronen in hoe individuen zich gedragen!
o Regelmaat
Macro
- Sociale structuren, het collectief
- Politieke en economische omstandigheden
- Buurten/wijken
- Staat boven de individuen, niet te reduceren
James Coleman
Verklaring: verbinding individu met het sociale
- Sociale oorzaken van individueel handelen
- Sociale consequenties van individueel handelen
In de sociologie kijken we naar macro condities die invloed hebben op de condities van individuen. De staat
van individuen heeft consequenties voor individuen, wat weer macro consequenties heeft.
Theoretische tradities
Beschrijft de relatie tussen concepten
- Verklaring van een fenomeen
- Legt vaak een relatie tussen concepten
- Kan ook een voorspelling doen voor een nieuw fenomeen
De theoretische traditie is een stroming/oriëntatie/perspectief
- Kijkt op het sociale
- Vallen meerdere theorieën onder
Utilitaristisch individualisme
Focus: sociale consequenties van individueel handelen
Aannames:
- Mensen zijn van nature rationeel (redelijk
- Mensen streven altijd dezelfde doelen na
o Nutsmaximalisatie
o Pleziermaximalisatie
o Kosten en baten afwegen
Rationeel handelende individuen onbedoelde (irrationele) gevolgen op macroniveau
