Hoorcollege 5
Waarom je opleidingsniveau ook cultureel bepaald is…
Wat is volgens sociologen cultuur?
Wat is een 'culturele analyse' van menselijk handelen?
Weber
Garfinkel
Wat is cultuur?
Definitie cultuur:
"opvattingen die onze acties/ handelingen sturen" (EVS, p. 113 {115})
"een geheel van opvattingen uitgedrukt in de symbolen via welke mensen met elkaar
communiceren, hun kennis van en houdingen tegenover het leven ontwikkelen en
doorgeven"
Opvattingen over
1. Wat is (overtuigingen) - hoe kijken we tegen de wereld aan
2. Wat 'hoort' (waarden, normen) - welke doelen nastreven, welke middelen zijn daarvoor
nodig?
Opvattingen/ overtuigingen sturen ons handelen
Symbolen zijn delen van een voorwerp of actie die een betekenis communiceert
Taal als geheel is een collectie van symbolen
Symbolen communiceren/ representeren deze opvattingen
Met elkaar: gedeeld met andere
Belangrijk: symbolen moeten gedeeld zijn
Als opvattingen van een symbool niet gedeeld zijn, hebben ze geen betekenis
Je interpreteert de 'cultuur' samen
Culturele vs. Situationele component handelen
Cultureel: bovenstaande
Situationeel: middelen en condities die mensen tot hun beschikking hebben
!! Nalezen in het boek: culturele en situationele component handelen
Cultuur bij sociologen?
Cultuur = inter/ trans disciplinair onderzoeksthema
Bijdrage sociologie?
Cultuur is ALTIJD sociaal fenomeen/ product
Sociological imagination
De culturele analyse
De culturele component van de handeling achterhalen
Welke overtuigingen, verwachtingen, interpretaties, doelen/ waarden, normen beïnvloeden
handelingen;
Verschillende ideeën hierover, o.a.:
, Webers culturele analyse
Max Weber:
'Verstehen' - betekenis/ reden handeling begrijpen, om effecten van handeling te kunnen verklaren
1. Verband protestantisme - kapitalisme
2. Begrijpend verband, reden handeling = 'protestant ethiek'
a. Werken = plicht
b. Sober leven
Investeren in kapitaal
Geld in wetenschap i.p.v. kunst
Opvattingen over 'wat is' en 'wat hoort' stuurt de mensen
Kritiek Weber's verstehen
?
Garfinkel's culturele analyse
Harold Garfinkel:
Etnomethodologie: "studie naar methoden die mensen gebruiken om elkaars gedrag te
interpreteren en tot wederzijdse verwachtingen (= sociale orde) te komen"
Ontdekken door observatie
Norm expliciet maken door middel van breaching
Hoorcollege 6
Hoe wordt cultuur onderdeel van het menselijk handelen?
Socialisatie: proces waarmee mensen de cultuur (verwachtingen, overtuigingen, waarden, normen)
van de samenleving zich eigen maken.
De theorie van Mead kan worden gezien als een socialisatie theorie
Op basis van sociale interacties (SI) / onderdelen van de samenleving (SF)
Socialisatie mechanismen
Informationele beïnvloeding
o In onzekere situaties, kijk je naar andere om te zien wat je moet doen
o Observatie --> imitatie
o "wat is wijs om te doen?"
o Waarom nemen we informatie wel/ niet aan?
Informationeel leren afhankelijk van:
Populariteit ander ("bandwagon effect")
Zichtbaarheid ander
Status ander
Vatbaarheid ander
Normatieve beïnvloeding
o Sociale controle theorie: hoe hoger de verwachte sociale sancties bij afwijkende
gedrag en/of de verwachte sociale beloningen bij conformerend gedrag, des te
groter de kans op normconformatie.
o Conformatie afhankelijk van verwachte sancties/ beloningen
Perceptie zichtbaarheid gedrag
Zwaarte sociale straf/ beloning
Waarom je opleidingsniveau ook cultureel bepaald is…
Wat is volgens sociologen cultuur?
Wat is een 'culturele analyse' van menselijk handelen?
Weber
Garfinkel
Wat is cultuur?
Definitie cultuur:
"opvattingen die onze acties/ handelingen sturen" (EVS, p. 113 {115})
"een geheel van opvattingen uitgedrukt in de symbolen via welke mensen met elkaar
communiceren, hun kennis van en houdingen tegenover het leven ontwikkelen en
doorgeven"
Opvattingen over
1. Wat is (overtuigingen) - hoe kijken we tegen de wereld aan
2. Wat 'hoort' (waarden, normen) - welke doelen nastreven, welke middelen zijn daarvoor
nodig?
Opvattingen/ overtuigingen sturen ons handelen
Symbolen zijn delen van een voorwerp of actie die een betekenis communiceert
Taal als geheel is een collectie van symbolen
Symbolen communiceren/ representeren deze opvattingen
Met elkaar: gedeeld met andere
Belangrijk: symbolen moeten gedeeld zijn
Als opvattingen van een symbool niet gedeeld zijn, hebben ze geen betekenis
Je interpreteert de 'cultuur' samen
Culturele vs. Situationele component handelen
Cultureel: bovenstaande
Situationeel: middelen en condities die mensen tot hun beschikking hebben
!! Nalezen in het boek: culturele en situationele component handelen
Cultuur bij sociologen?
Cultuur = inter/ trans disciplinair onderzoeksthema
Bijdrage sociologie?
Cultuur is ALTIJD sociaal fenomeen/ product
Sociological imagination
De culturele analyse
De culturele component van de handeling achterhalen
Welke overtuigingen, verwachtingen, interpretaties, doelen/ waarden, normen beïnvloeden
handelingen;
Verschillende ideeën hierover, o.a.:
, Webers culturele analyse
Max Weber:
'Verstehen' - betekenis/ reden handeling begrijpen, om effecten van handeling te kunnen verklaren
1. Verband protestantisme - kapitalisme
2. Begrijpend verband, reden handeling = 'protestant ethiek'
a. Werken = plicht
b. Sober leven
Investeren in kapitaal
Geld in wetenschap i.p.v. kunst
Opvattingen over 'wat is' en 'wat hoort' stuurt de mensen
Kritiek Weber's verstehen
?
Garfinkel's culturele analyse
Harold Garfinkel:
Etnomethodologie: "studie naar methoden die mensen gebruiken om elkaars gedrag te
interpreteren en tot wederzijdse verwachtingen (= sociale orde) te komen"
Ontdekken door observatie
Norm expliciet maken door middel van breaching
Hoorcollege 6
Hoe wordt cultuur onderdeel van het menselijk handelen?
Socialisatie: proces waarmee mensen de cultuur (verwachtingen, overtuigingen, waarden, normen)
van de samenleving zich eigen maken.
De theorie van Mead kan worden gezien als een socialisatie theorie
Op basis van sociale interacties (SI) / onderdelen van de samenleving (SF)
Socialisatie mechanismen
Informationele beïnvloeding
o In onzekere situaties, kijk je naar andere om te zien wat je moet doen
o Observatie --> imitatie
o "wat is wijs om te doen?"
o Waarom nemen we informatie wel/ niet aan?
Informationeel leren afhankelijk van:
Populariteit ander ("bandwagon effect")
Zichtbaarheid ander
Status ander
Vatbaarheid ander
Normatieve beïnvloeding
o Sociale controle theorie: hoe hoger de verwachte sociale sancties bij afwijkende
gedrag en/of de verwachte sociale beloningen bij conformerend gedrag, des te
groter de kans op normconformatie.
o Conformatie afhankelijk van verwachte sancties/ beloningen
Perceptie zichtbaarheid gedrag
Zwaarte sociale straf/ beloning
