Sociaal activeren, mens en recht samenvatting

Mens en recht toets periode 2
Mr. A. Bunthof & Mr. Y.M. Visscher

Hoofdstuk: 6 Schulden
6.1 Als schulden een probleem worden
Een schuld ontstaat door het aangaan van een verbintenis, zoals een koop- of huurovereenkomst of
een overeenkomst tot verbruiklening (lening). De prestatie die de schuldenaar moet leveren in de
vorm van geld, is een geldschuld. Vaak bij een lening zit er ook een hoge rente bij. De schuldenaar
realiseert zich vak pas welke verplichtingen hij is aangegaan als de overeenkomst al is gesloten. Als
schulden een probleem gaan vormen, kan de schuldhulpverlening uitkomst bieden.

6.2 Positie van de schuldeiser: Incasso en beslaglegging
De schuldeiser heeft recht op betaling door de schuldenaar. Als de schuldenaar niet betaalt, kan de
schuldeiser in drie fasen proberen om zijn geld te halen. Via de twee fasen van de incassoprocedure
en daarna door beslaglegging.

Incassoprocedure
De twee fasen van de incassoprocedure zijn de buitengerechtelijke fase en de gerechtelijke fase.

Buitengerechtelijke fase
Als de schuldenaar niet betaalt, stuurt de schuldeiser hem een of meer aanmaningen. Als de
aanmaningen niet worden betaald, kan de schuldeiser de opdracht geven aan een incassobureau om
zijn vordering voor hem te innen. Het incassobureau handelt in opdracht van de schuldeiser en
brengt daarvoor ook kosten in rekening.

Met het inschakelen van het incassobureau probeert de schuldeiser de schuldenaar te laten betalen,
zonder dat de rechter hier tussenkomt. De procedure loopt als volgt:

1. Het incassobureau stuurt de schuldenaar een verzoek.
2. Het tweede verzoek met opnieuw de allerlaatste betaaltermijn.
3. Als het tweede verzoek niet wordt betaald gaat het over naar de gerechtelijke fase.

Rechtswege in verzuim -> als de betalingstermijn van het incassobureau is verstreken zonder dat er
betaald is. Het incassobureau kan hierop inspelen door de schuld hoger te maken, hiervoor kan de
schuldenaar bij de rechter bezwaar maken.

Buitengerechtelijke incassokosten -> kosten die het incassobureau berekent voor zijn
werkzaamheden voordat de zaak voor de rechter wordt gebracht.

Gerechtelijke fase
In de gerechtelijke fase probeert de schuldeiser om zijn vordering door de rechter te laten
vaststellen, met als doel het verkrijgen van een zogenoemde executoriale titel. Dit is het vonnis van
de rechter dat door de schuldeiser ten uitvoer gelegd kan worden.

Dagvaarding -> oproep van de eiser aan een gedaagde om op een bepaalde dag voor de rechter te
verschijnen. In de dagvaarding moet ook de reden van de eis beschreven zijn.

Griffierecht -> verplichte bijdrage voor de behandeling van een geschil door de rechter.

Wanneer de schuldenaar en de schuldeiser samen uitkomen over hoe de schuld betaald wordt,
spreek je van een schikking. Wanneer dit niet zo is spreekt de rechter een vonnis uit.


1

, Executoriale titel -> vonnis van de rechter dat de partij die in het gelijk is gesteld kan laten uitvoeren
door een deurwaarder.

Figuur 6.2, blz. 138 geeft duidelijk de gerechtelijke fase weer.

Beslaglegging
Executiefase -> als de incassoprocedure geen effect heeft, bestaat de mogelijkheid om beslag te
leggen.

De deurwaarder overhandigt de schuldenaar het vonnis en laat hem tekenen voor ontvangst,
vervolgens geeft de deurwaarder hem het beveel tot betaling. Als de schuldenaar niet betaald, kan
de deurwaarder na 2 dagen beslag leggen op de zijn goederen. De deurwaarder schrijft een proces-
verbaal met hierin alle goederen die vatbaar zijn voor beslag. Goederen die niet in beslag mogen
worden genomen -> eten, bed, beddengoed, kleding, noodzakelijke boeken en gereedschap die
nodig is voor het uitoefenen van het beroep.

Een bewaarder helpt de deurwaarder met de spullen en zorgt ervoor dat de goederen openbaar
worden verkocht. Uit de opbrengst van de openbare verkoop wordt de vordering van de schuldeiser
voldaan. Er kan ook beslag worden gelegd op loon, dit is het beslag leggen op derden. Niet het hele
loon mag worden ingehouden, het deel wat ze overhouden is de beslagvrije voet.

Restvordering -> een deel van de schuld die nog niet is betaald na de beslaglegging.

6.3 Schuldhulpverlening
De schuldenaar raakt door het bestaan van een restschuld met daarbij behorende rechten van de
schuldeiser in een uitzichtloze situatie -> hiervoor is schuldhulpverlening. Het heeft een tweedelig
doel: de schuldenaar helpen en voorkomen dat er nieuwe schulden worden gemaakt.

Schuldhulpverlening algemeen
De wet bestaat sinds 1 juli 2012 -> Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).

‘Het ondersteunen bij het vinden van een adequate oplossing gericht op de aflossing van schulden
indien redelijkerwijs is te voorzien dat een natuurlijke persoon niet zal kunnen voorgaan met het
betalen van zijn schulden of indien hij in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen,
alsmede de nazorg’.

Het college van B&W is verantwoordelijk voor de schuldhulpverlening in de gemeente. Het college
bepaalt of iemand hulp krijgt of niet. Het is een minnelijk traject, er wordt geen rechter
ingeschakeld. Schuldensituaties kunnen ook ontstaan door psychische en maatschappelijke factoren,
daarom wordt een integrale aanpak nagestreefd.

Verhelpen van de bestaande schuldensituatie
Er zijn verschillende acties nodig om de bestaande schuldensituatie te verhelpen:

1. In het intakegesprek wordt de hulpvraag vastgesteld.
➢ De hulpverlener gaat in op het ontstaan van schulden en welke schulden de
schuldenaar heeft.
➢ Heeft de schuldenaar naast zijn inkomen ook nog een vermogen? Bijv. een caravan.
2. Er wordt een plan van aanpak opgesteld.
➢ De hulpverlener maakt een actieplan. De schuldenaar is verplicht om mee te werken
aan het plan. Niet alleen juridische zaken worden vastgelegd. Maar ook psychische
en maatschappelijke factoren.
3. Er worden spoedeisende maatregelen getroffen als dit nodig is.

2